Seleendioxide

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Seleendioxide
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van seleendioxide
Structuurformule van seleendioxide
Molecuulmodel van seleendioxide
Molecuulmodel van seleendioxide
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
SeO2
IUPAC-naam seleendioxide
Andere namen seleen(IV)oxide
Molmassa 110,9588 g/mol
SMILES
O=[Se]=O
CAS-nummer 7446-08-4
EG-nummer 231-194-7
PubChem 24007
Beschrijving Witte kristallen of poeder
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
ToxischSchadelijk voor de gezondheidMilieugevaarlijk
Gevaar
H-zinnen H301 - H331 - H373 - H410
EUH-zinnen geen
P-zinnen P261 - P273 - P301+P310 - P311 - P501
Hygroscopisch? ja
Opslag Gescheiden van voeding en voedingsmiddelen. Droog bewaren.
EG-Index-nummer 034-002-00-8
VN-nummer 3283
ADR-klasse Gevarenklasse 6.1
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Kleur wit
Dichtheid (bij 15°C) 3,95 g/cm³
Smeltpunt 340 °C
Sublimatiepunt 315 °C
Dampdruk (bij 70°C) 1650 Pa
Oplosbaarheid in water (bij 20°C) 384 g/L
(bij 25°C) 395 g/L
(bij 65°C) 825 g/l
Goed oplosbaar in water, benzeen, ethanol en azijnzuur
Slecht oplosbaar in aceton
Evenwichtsconstante(n) pKa = 2,62
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Seleendioxide of seleen(IV)oxide (SeO2) is een oxide van seleen. De stof komt voor als glanzend witte, hygroscopische kristallen of poeder, die goed oplosbaar is in water. De geel-groene damp heeft een onaangename prikkelende en zure geur.

Seleendioxide is een van de meest voorkomende seleenverbindingen. Het is een 1-dimensionaal polymeer, waarvan de keten bestaat uit Se-O-bindingen.

Synthese[bewerken]

Seleendioxide kan op verschillende manieren bereid worden. De meest eenduidige is de oxidatie van zuiver seleen met zuurstofgas:

Een tweede methode is de oxidatie van seleen met salpeterzuur, waarbij selenigzuur wordt gevormd. Dit wordt daarna gedehydrateerd:

Reactie van waterstofperoxide met seleen levert eveneens seleendioxide:

Toepassingen[bewerken]

Seleendioxide wordt gebruikt als reagens in organische syntheses, voornamelijk bij oxidaties. De oxidatie van paraldehyde met seleendioxide geeft glyoxaal en de oxidatie van cyclohexanon met seleendioxide geeft cyclohexaan-1,2-dion.

De stof speelt ook een rol bij het kleuren van glas: het geeft er namelijk een typisch dieprode kleur aan. Het wordt, in kleine hoeveelheden, ook gebruikt om een blauwe schijn in het glas (veroorzaakt door onzuiverheden van kobalt) weg te werken en het glas kleurloos te maken.

Toxicologie en veiligheid[bewerken]

Seleendioxide ontleedt bij verhitting, met vorming van giftige dampen. De oplossing in water is een matig sterk zuur (vorming van selenigzuur). Seleendioxide tast vele metalen aan in aanwezigheid van water of vocht.

De stof is corrosief voor de ogen, de huid en de luchtwegen. Inademing van de damp kan longoedeem veroorzaken. De stof kan negatieve effecten hebben op de ogen, met als gevolg een allergie-achtige reactie van de oogleden (roze ogen).

Seleendioxide kan bij langdurige blootstelling effecten hebben op de luchtwegen, het maag-darmstelsel, het centraal zenuwstelsel en de lever, met als gevolg neusirritatie, blijvende lookgeur, maagpijn, zenuwachtigheid en een verstoorde werking van de lever.

Externe links[bewerken]