Shaochilong

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Shaochilong maortuensis

Shaochilong maortuensis is een vleesetende theropode dinosauriër die tijdens het late Krijt leefde in het gebied van het huidige China.

In 1964 beschreef Hu een tweede soort voor het geslacht Chilantaisaurus: C. moartuensis. De soortaanduiding verwees naar de plaats Maortu. Volgens Hu behoorden beide soorten tot de Megalosauridae. Latere onderzoekers kwamen tot de conclusie dat de twee soorten in feite niet nauw verwant waren. Over de werkelijke verwantschappen van C. maortuensis bestond echter geen overeenstemming: hij werd achtereenvolgens in de Allosauridae, Tyrannosauroidea en Maniraptora geplaatst. In januari 2009 bezocht paleontoloog Steven Brussate Peking en hem werden de resten getoond. Al bij het eerste onderzoek kwam hij tot de conclusie dat de soort tot de Carcharodontosauridae behoorde. Hetzelfde jaar nog benoemde hij met enkele andere auteurs een nieuw geslacht Shaochilong. De nieuwe geslachtsnaam verwijst naar de nieuwe identificatie als een charcharodontosauride: Carcharodon betekent in het Klassiek Grieks "gerafelde tand" of in ruimere zin "haaientand", shaochi in het Chinees; long is in de laatste taal het woord voor "draak". Eerder was nog door Daniel Chure de naam "Alashansaurus" voor het geslacht voorgesteld.

Het holotype is IVPP V2885.1-7 en komt uit de Ulansuhaiformatie in Binnen-Mongolië. In 1964 werd nog gedacht dat die uit het Vroege Krijt stamt, Aptien-Albien, maar nieuwe analyses hebben aangetoond dat de laag vermoedelijk slechts 92 miljoen jaar oud is, dus uit het Turonien. Het holotype bestaat uit delen van de schedel, de axis en zes staartwervels. De schedel kenmerkt zich door een vrij grote kam bovenop de snuit; die is een centimeter hoog, heeft een scherpe bovenkant en een brede basis, eigenschappen die in combinatie uniek zijn.

Volgens een kladistische analyse die Brussate uitvoerde, behoort Shaochilong zeker tot de Allosauroidea en daarbinnen tot de Carcharodontosauridae. Hij zou daarbij het nauwst verwant zijn aan vormen uit het zuidelijke continent Gondwana: misschien is Tyrannotitan het zustertaxon of de klade waartoe Carcharodontosaurus, Mapusaurus en Giganotosaurus behoren. Dit is tamelijk verrassend omdat wordt aangenomen dat Azië zich al van de andere continenten had losgemaakt voordat de caracharodontosauridae zich hadden afgesplitst, ongeveer 161 miljoen jaar geleden bij het Oxfordien van het late Jura. Men dacht ook dat de carcharodontosauridae in Noord-Amerika waren uitgestorven, voordat een landbrug naar Azië ontstond en Laurasia gevormd werd. Brussate neemt daarom aan dat de groep zich in Noord-Amerika langer heeft weten te handhaven tot het moment dat er landbruggen met Zuid-Amerika ontstonden, en pas laat, 83 miljoen jaar geleden, door de Tyrannosauridae werd vervangen. Daarop zou ook het feit wijzen dat Shaochilong de laatst bekende carcharodontosauride is. Het alternatief dat er landbruggen hebben bestaan tussen Afrika en Azië over de Thetys, acht hij minder waarschijnlijk.

Brussate geeft het volgende kladogram:

 Carcharodontosauridae 

Neovenator


    
    

Acrocanthosaurus



Eocarcharia



    

Shaochilong



Tyrannotitan


    

Carcharodontosaurus


 Giganotosaurinae 

Giganotosaurus



Mapusaurus







Een probleem met de naamgeving is dat van Chilantaisaurus tashuikouensis, die in dezelfde formatie is aangetroffen en in ieder geval ook tot de meer omvattende groep van de Tetanurae behoort, alleen de achterste ledematen bekend zijn. Het zou dus kunnen dat achteraf alsnog blijkt dat Shaochilong een jonger synoniem is van Chilantaisaurus. Deze laatste soort is zeer groot, met een gewicht van zo'n zes ton. Het holotype van Shaochilong is dat van een veel kleiner exemplaar, zo'n zes à zeven meter lang en met een gewicht van zo'n zevenhonderd kilogram. Het zou echter kunnen dat het een nog niet volgroeid individu betreft: de resten zijn niet goed genoeg om de mate van vergroeiing van de beenderen vast te stellen.

Literatuur[bewerken]

  • Brusatte, S., Benson, R., Chure, D., Xu, X., Sullivan, C., & Hone, D., 2009, "The first definitive carcharodontosaurid (Dinosauria: Theropoda) from Asia and the delayed ascent of tyrannosaurids", Naturwissenschaften DOI: 10.1007/s00114-009-0565-2