Sint-Pauluskerk (Antwerpen)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Interieur van de Sint-Pauluskerk

De Sint Pauluskerk aan de Veemarkt te Antwerpen is een Antwerpse binnenstadskerk met een bewogen geschiedenis.

Geschiedenis[bewerken]

De Predikheren/Sint-Pauluskerk in het begin van de 17e eeuw
Sint-Pauluskerk op de Veemarkt in Antwerpen (2016)
De Sint-Pauluskerk bevindt zich vlak bij de Schelde, ten noorden van het oude stadscentrum
De Sint-Pauluskerk geschilderd door de Antwerpse kunstschilder Adolf Croes (1898-1979)

De Antwerpse Sint-Pauluskerk ligt in het oude stadscentrum, op een steenworp van de rivier de Schelde, in de stadswijk waar vroeger de zeelui woonden. De kerk is oorspronkelijk een dominicaner kloosterkerk uit de 16e eeuw. De kerk verving vanaf 1517 een gebouw dat in 1276 was ingewijd door Albertus Magnus en is grotendeels gebouwd in laat-gotische stijl. De Sint-Pauluskerk, een dominicanerkerk, was een intellectueel centrum van aanzienlijk belang en de plaats vanwaar de predikheren werden uitgezonden naar het voornamelijk protestantse Noord-Europa.

De voorgevel vertoont renaissancekenmerken. Domien de Waghemakere en Rombout de Drijvere zijn de vermoedelijke architecten van de kerk. Na een brand in 1679 werd een barokke toren toegevoegd. Het interieur is eveneens voor het grootste deel in barokke stijl.
Tussen 1699 en 1747 werd naast de Sint-Pauluskerk een Calvarieberg opgericht als "levend theater", in een tuin versierd met talrijke beelden op sokkels langs een pad dat tot de heuvel leidt waar het kruis is geplaatst.
Na de sluiting van het klooster door de Fransen in 1796 werd de kerk door de stad aangekocht en bestemd als parochiekerk.

In 1968 werd de kerk door brand zwaar beschadigd; omwonenden, voor een groot deel parochianen, wisten een groot deel van de kunstwerken in de nacht uit het interieur te redden. De restauratie van de kerk liet hierna lang op zich wachten; pas na twintig jaar kreeg het gebouw weer een dak.

Kunst- en liturgisch patrimonium[bewerken]

De 15 mysteries van de Rozenkrans staan in een vaste volgorde. Te weten de 5 Blijde mysteries, vervolgens de 5 Droeve en tenslotte de 5 Glorierijke mysteries. Deze reeks van 15 schilderijen kwam tot stand dankzij de financiële steun van o.a. vermogende burgers en familieleden van de paters van het klooster. Het betreft originele olieverfwerken op houten panelen uit het begin van de 17de eeuw. De Antwerpse School is hier vertegenwoordigd door grote meesters als Peter Paul Rubens , Jacob Jordaens , Antoon van Dyck en Cornelis de Vos.

Een ander werk, Aanbidding der herders , van omstreeks 1609 zou één van de eerste werken zijn die Peter Paul Rubens na zijn terugkeer uit Italië in Antwerpen schildert. In het altaar van de Heilige Rozenkrans hangt een kopie van het schilderij La Madonna del Rosario van Caravaggio. Het origineel werd opgeëist door Keizer Jozef II van Oostenrijk en is nu te bezichtigen in het Kunsthistorisches Museum van Wenen. De kopie werd vervaardigd door Bernardus de Quertenmont, toenmalig directeur van de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Antwerpen.

Sint-Paulusvrienden Antwerpen[bewerken]

De Sint-Paulusvrienden Antwerpen zijn een vereniging van vrijwilligers die, voornamelijk in de periode van 1982 tot 2008, een substantiële bijdrage geleverd hebben, tot herstel, behoud en promotie van de Antwerpse Sint-Pauluskerk, nadat die in april 1968 door een brand zwaar beschadigd werd en herstel en restauratie slechts langzaam verliepen. In 1999 kreeg Raymond Sirjacobs, afgevaardigd bestuurder en drijvende kracht achter de vereniging van 1982 tot 2008, de Stadsmedaille van de stad Antwerpen, uit erkentelijkheid voor zijn bijdrage, samen met de Sint-Paulusvrienden, aan de restauratie van de Sint-Pauluskerk.

Gallerij[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • Sint-Pauluskerk Antwerpen. Historische Gids. Raymond Sirjacobs tweede volledig herwerkte druk (2001).
  • Antwerpen Sint-Pauluskerk. Rubens en de Mysteries van de Rozenkrans(Nederlands, Frans, Duits, Engels). Raymond Sirjacobs (2004).
  • De Triomf der Beelden. De biechtstoelen van de Antwerpse Sint-Pauluskerk. Raymond Sirjacobs (1993).
  • Antwerpen. Sint-Pauluskerk en Schatkamer. Vijftig hoogtepunten. Raymond Sirjacobs (2008).
  • Sint-Paulus-Info. Bouwstoffen voor de geschiedenis van de Antwerpse Sint-Pauluskerk. Wetenschappelijk tijdschrift. 72 nummers. 1982 - 2009.
  • Sint-Paulus. De Antwerpse dominicanenkerk, een openbaring. Rudi Mannaerts (2014).
  • Eeuwen leven voort in de Sint-Pauluskerk te Antwerpen. Frans Baudouin (1968). Over de grote brand van de kerk in 1968.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]