Smoljan (oblast)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Smoljan
Област Смолян
Oblast van Bulgarije Flag of Bulgaria.svg
Kaart van Smoljan
Situering
Planregio Zuid-Centraal
Coördinaten 41°40'NB, 24°35'OL
Algemeen
Oppervlakte 3.193 km²
Inwoners (2016 [1]) Gedaald 109.425
(34 inw./km²)
Gemeentes 10
Hoofdplaats Smoljan
Overig
Nummerplaat CM
Portaal  Portaalicoon   Bulgarije

Smoljan (Bulgaars: Област Смолян) is een oblast in het zuiden van Bulgarije. De hoofdstad is het gelijknamige Smoljan en de oblast heeft 109.425 inwoners (2016).

Bevolking[bewerken]

Oblast Smoljan heeft een bevolking van 109.425 (eind 2016), waarvan 60.927 in stedelijke gebieden wonen en 48.948 op het platteland. Zestien jaar eerder, dus in het jaar 2000, woonden er nog 144.558 mensen. De bevolking is dus met een kwart afgenomen in slechts 16 jaar tijd.

De bevolkingsontwikkeling na de Tweede Wereldoorlog:

Jaar 1946 1956 1965 1975 1985 1992 2001 2011 2016 [2]
oblast Smoljan 103.484 135.949 149.537 155.719 156.990 154.553 140.066 121.752 109.425
gemeente Smoljan 34.959 35.531 40.331 48.561 49.227 50.705 47.230 41.452 37.607
gemeente Devin 12.029 14.696 15.986 16.364 17.067 16.575 15.010 13.013 11.421
gemeente Madan 7.409 21.508 22.956 20.364 18.871 16.834 13.812 12.276 11.274
gemeente Zlatograd 8.164 13.015 15.636 14.824 15.737 15.592 14.042 12.321 11.085
gemeente Roedozem 5.404 12.300 13.354 12.135 12.320 12.001 10.875 10.069 9.307
gemeente Dospat 5.372 6.370 8.696 8.845 9.754 10.489 10.276 9.116 8.217
gemeente Tsjepelare 11.926 11.785 11.107 11.801 11.073 10.555 9.232 7.720 6.927
gemeente Nedelino 3.137 3.941 5.083 8.592 9.489 9.273 8.715 7.221 6.164
gemeente Banite 12.300 13.550 12.196 10.064 9.127 8.200 7.765 4.923 4.181
gemeente Borino 2.784 3.253 4.192 3.899 4.325 4.329 4.109 3.641 3.252

De oblast heeft een laag geboortecijfer: 7 geboortes per duizend inwoners. In 2016 werden er in totaal 778 kinderen geboren, terwijl 1655 mensen er stierven. De natuurlijke bevolkingsgroei is dus -877 inwoners, ofwel -0,8%. In stedelijke gebieden is het geboortesurplus -5,2 per duizend inwoners, terwijl dat op het platteland -11,3 per duizend inwoners bedraagt. Een vrouw krijgt gemiddeld 1,45 kinderen: dat is lager dan het Bulgaarse gemiddelde van 1,54 kinderen per vrouw. In stedelijke gebieden is het vruchtbaarheidscijfer 1,38 kinderen per vrouw, terwijl het op het platteland 1,57 kinderen per vrouw is. De gemiddelde leeftijd waarop vrouwen moeder worden is 27,2 jaar. In 2016 kregen 29 vrouwen tussen de leeftijd van 15 tot en met 19 een kind, terwijl 15 moeders ouder dan veertig waren. Tevens emigreerden er bijna 2600 inwoners, terwijl er ongeveer 1300 zich vestigden in de oblast. Dat betekent dat er ruim 1300 mensen de oblast verlieten dan zich er vestigden.

Etniciteit en religie[bewerken]

De meeste inwoners zijn etnische Bulgaren en spreken het Bulgaars.

In de volkstelling van 2011 gaf een groot deel van de bevolking geen antwoord op de vraag welk religie ze aanhangen: slechts 63 procent heeft deze vraag beantwoord. De religieuze samenstelling van de bevolking is daarom erg moeilijk in te schatten (volkstelling 2011).

Een groot deel van de bevolking van de oblast bestaat uit Pomaken (geïslamiseerde Bulgaren), voornamelijk in de gemeenten Dospat, Borino, Rudozem en Madan. Zij vormen 39,8 procent van de totale bevolking van oblast Smoljan in het jaar 2011. In de volkstelling 2001 was dit percentage nog 42,0 procent en in een schatting van 1989, voor de val van het communisme, was nog 71,0 procent islamitisch. Sinds de val van het communisme distantieerden veel Pomaken in de oblast Smoljan (en in de oblast Kardzjali) zich van de islam en zijn sindsdien niet-religieus. Tevens is een klein deel van de Pomaken in oblast Smoljan en omgeving zich gaan bekeren tot het christendom. Veel Pomaken hebben hun islamitische namen veranderd en hebben christelijke namen aangenomen. De Pomaken in de oblasten Blagoëvgrad en Pazardzjik zijn daarentegen nog erg vroom en gebruiken nog steeds hun islamitische namen, hun islamitische gewoonten en dragen nog steeds hun traditionele kleding.

De christelijke Bulgaren wonen vooral in de gemeenten Tsjepelare en Smoljan. Zij vormen zo'n 38,8 procent van de bevolking volgens de nationale volkstelling van 2011. Dit is een forse stijging vergeleken met slechts 29,7 procent in 2001. In 1989, voor de val van het communisme, was zo'n 28,5 procent christelijk.

De gemeenten Nedelino, Zlatograd en Devin hebben een gemengde bevolking (zowel Pomaken als orthodoxe Bulgaren). In deze gemeenten (en in de gemeente Banite) heeft een zeer groot deel van de bevolking geen antwoord op welk religie ze aanhangen.

Religie Bulgaars-orthodoxe Kerk islam niet-religieus geen antwoord/onbekend
oblast Smoljan 38,8 39,8 5,5 15,9
gemeente Smoljan 65,4 18,3 4,2 12,1
gemeente Devin 31,2 32,1 8,8 27,9
gemeente Madan 8,2 78,2 2,8 10,8
gemeente Zlatograd 23,6 25,5 14,6 36,3
gemeente Roedozem 9,2 82,6 1,2 7,0
gemeente Dospat 1,2 89,0 1,1 8,7
gemeente Tsjepelare 76,3 11,0 3,4 9,3
gemeente Nedelino 21,8 23,5 22,0 32,7
gemeente Banite 8,4 38,6 10,3 42,7
gemeente Borino 6,9 84,4 2,6 6,1

Leeftijdsstructuur[bewerken]

De bevolking is in een rap tempo aan het vergrijzen: op dit moment is 22,2% van de bevolking 65 jaar of ouder (in Bulgarije is dit 20,7%).

Leeftijdsopbouw van oblast Smoljan
Leeftijdscategorie Totaal 0 – 9 10 - 19 20 - 29 30 - 39 40 - 49 50 - 59 60 - 69 70 - 79 80+
Absolute aantal in 2016 [3] 109.425 8.172 8.598 9.577 14.477 15.948 18.921 17.739 10.925 5.068
Absolute aantal in 2002 137.005 11.095 19.927 18.216 19.646 22.804 18.862 14.265 9.057 3.133
Aandeel van de grootste religieuze groeperingen per leeftijdscategorie (2011) [4]
Islam (%) 39.8 33.5 36.0 40.1 37.2 38.9 39.8 40.8 47.7 42.6
Bulgaars-orthodox (%) 38.8 38.1 38.0 35.5 38.4 36.9 38.3 41.7 39.7 48.0
Niet-religieus (%) 5.5 6.2 7.0 5.5 6.3 6.8 5.9 4.7 3.0 1.7

Economie[bewerken]

De werkloosheid bedraagt 14,2% van de beroepsbevolking.

Geografie[bewerken]

De oblast grenst in het zuiden aan de Griekse departementen Drama en Xánthi, die net zoals de oblast Smoljan tot de historische regio Thracië behoren. Verder grenst de oblast met de klok mee aan de andere Bulgaarse oblasten Blagoevgrad, Pazardzjik, Plovdiv en Kurdzjali.

Smoljan ligt in zijn geheel in het Rodopegebergte. De hoogste berg is de Goljam Perelik (Grote Perelik) met 2191 meter. De twee belangrijkste rivieren zijn de Bouinovska in het noordwesten van de oblast, die zo'n 25 km ten zuiden van Devin ontspringt, en de Arda in het zuidoosten, die zo'n 15 km ten zuidwesten van de stad Smoljan ontspringt.

Bekend zijn ook de Meren van Smoljan.

Gemeenten[bewerken]