Blagoëvgrad (oblast)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Blagoëvgrad
Област Благоевград
Oblast van Bulgarije Flag of Bulgaria.svg
Kaart van Blagoëvgrad
Situering
Planregio Zuid-West
Coördinaten 41°45'NB, 23°15'OL
Algemeen
Oppervlakte 6.450 km²
Inwoners (2016 [1]) Gedaald 310.321
(48 inw./km²)
Gemeentes 14
Hoofdplaats Blagoëvgrad
Overig
Nummerplaat E
Portaal  Portaalicoon   Bulgarije

Blagoëvgrad (Bulgaars: област Благоевград, oblast Blagoevgrad of Благоевградска област, Blagoevgradska oblast) is een oblast in het zuidwesten van Bulgarije. De hoofdstad is de gelijknamige stad en de oblast heeft 310.321 inwoners (2016).

Geografie[bewerken]

De oblast is qua oppervlakte een van de grootste oblasten van Bulgarije. In het westen grenst Blagoëvgrad aan het land Macedonië en in het zuiden aan de Griekse departementen Serres en Drama. Verder grenst het aan de Bulgaarse oblasten Kjoestendil in het noorden, Sofia in het noordoosten, Pazardzjik in het oosten en Smoljan in het zuidoosten.

De oblast Blagoëvgrad wordt vooral gekenmerkt door de rivier de Strimon (Bulgaars: Struma/Струма) die van noord naar zuid door het gehele westen van de oblast loopt. In het noorden aan de Strimon ligt de hoofdstad Blagoëvgrad en door de vallei loopt de internationale spoor- en wegverbinding (E79) van Sofia naar Thessaloniki.

In het hart van de oblast ligt het Piringebergte, waarvan de hoogste top 2914 meter bedraagt. In het uiterste noordoosten ontspringt de rivier de Mesta in het Rilagebergte. De Mesta loopt verder aan de andere kant van de Pirin en stroomt net zoals de Strimon van noord naar zuid Grieks Macedonië binnen. Aan de andere kant van de Mesta, in het zuidoosten, ligt het Rodopegebergte.

Pirin-Macedonië[bewerken]

Het grondgebied van de oblast komt vrijwel overeen met het historische Pirin-Macedonië, het deel van de historische regio Macedonië wat bij Bulgarije kwam in 1913. Deze benaming wordt echter door veel Bulgaren weliswaar als beledigend ervaren (ten opzichte van de eenheid van het land), maar de term wordt na de onafhankelijkheid van het buurland Macedonië door nationalistische inwoners van het land Macedonië en aanhangers van de Bulgaars-Macedonische partij OMO Ilinden-Pirin gebruikt.

Geschiedenis[bewerken]

Het gebied behoort sinds 1913 tot Bulgarije: tijdens de Eerste Balkanoorlog van 1912/13 werd het met de rest van de regio Macedonië op het Ottomaanse Rijk veroverd, maar tijdens de Tweede Balkanoorlog moest Bulgarije het grootste deel van het veroverde gebied prijsgeven, namelijk "Vardar-Macedonië" aan Servië (dit gebied is nu het land Macedonië), en "Egeïsch Macedonië" aan Griekenland. Dit werd bepaald in het Verdrag van Boekarest van 10 augustus 1913. Het gebied dat Bulgaars werd, raakte als Pirin-Macedonië bekend.

Sindsdien heeft Bulgarije een Macedonische minderheid binnen zijn grenzen, maar aangezien dat land alle Macedoniërs beschouwt als Bulgaren die een Bulgaars dialect spreken, is hun positie niet sterk. Bovendien zijn ze niet echt talrijk, volgens een volkstelling in 2011 telde de oblast Blagoëvgrad slechts 561 personen die zichzelf als etnisch Macedoniër bezien (slechts 0,2%). Partijen die voor de Macedonische minderheid opkomen claimen hogere getallen. De minderheid heeft z'n hoop gevestigd op de Europese instellingen die na de Bulgaarse aansluiting bij de Europese Unie in 2007 er jurisdictie zullen hebben. Op de erkenning van de Macedonische minderheid in 1946 is Sofia later teruggekomen.

Economie[bewerken]

De oblast heeft tabaksteelt en wijnbouw (bekendste centrum: Melnik).

Bevolking[bewerken]

Op 31 december 2016 telt oblast Blagoëvgrad 310.321 inwoners, waarvan 185.060 in steden en 125.261 op het platteland. Oblast Blagoëvgrad is de zesde oblast naar bevolkingsaantal.

De bevolkingsontwikkeling van oblast Blagoëvgrad na het eindigen van de Tweede Wereldoorlog:
Jaar 1946 1956 1965 1975 1985 1992 2001 2011 2016
oblast Blagoevgrad Gestegen 250.985 Gestegen 279.219 Gestegen 301.157 Gestegen 321.854 Gestegen 344.195 Gestegen351.637 Gedaald341.173 Gedaald323.552 Gedaald310.321
gemeente Blagoevgrad Gestegen 34 060 Gestegen 39 248 Gestegen 45 569 Gestegen 58 812 Gestegen 72 681 Gestegen 78 810 Gedaald 78 133 Gedaald 77 441 Gedaald 75 862
gemeente Petritsj Gestegen 41 394 Gestegen 48 073 Gestegen 53 055 Gestegen 55 190 Gestegen 57 483 Gestegen 57 829 Gedaald 57 689 Gedaald 54 006 Gedaald 50 890
gemeente Sandanski Gestegen34 702 Gestegen39 989 Gestegen42 260 Gedaald42 090 Gestegen 45 143 Stabiel 45 097 Gedaald43 109 Gedaald40 470 Gedaald 38 153
gemeente Gotse Deltsjev Gestegen 21 740 Gestegen 24 268 Gestegen 26 491 Gestegen 28 915 Gestegen 32 110 Gestegen 33 074 Gedaald 32 571 Gedaald 31 236 Gedaald 30 197
gemeente Razlog Gestegen 16 306 Gestegen 17 628 Gestegen 20 317 Gestegen 24 211 Stabiel 24 211 Gedaald 23 501 Gedaald 22 081 Gedaald 20 598 Gedaald 19 697
gemeente Garmen Gestegen13 007 Gestegen13 383 Gestegen13 678 Gedaald13 269 Gestegen 14 636 Gestegen15 014 Gedaald14 934 Gestegen 14 981 Gedaald 14 847
gemeente Satovtsja Gestegen10 747 Gestegen11 761 Gestegen13 527 Gestegen15 234 Gestegen16 851 Gestegen18 350 Gedaald17 889 Gedaald15 444 Gedaald 14 498
gemeente Simitli Gestegen 17 323 Gestegen 19 313 Gedaald 18 080 Gedaald 16 667 Gedaald 16 722 Gestegen 16 840 Gedaald 16 049 Gedaald 14 283 Gedaald 13 642
gemeente Bansko Gestegen 12 197 Gestegen 13 107 Gestegen 14 178 Gestegen 16 212 Gedaald 15 442 Gedaald 14 600 Gedaald 13 980 Gedaald 13 125 Gedaald 12 774
gemeente Jokoeroda Gestegen 5 291 Gestegen 9 034 Gestegen 10 212 Gestegen 11 283 Gedaald 11 113 Gestegen 11 354 Gedaald 11 108 Gedaald 10 731 Gedaald 10 110
gemeente Belitsa Gestegen 9 744 Gedaald 7 834 Gestegen 9 105 Gestegen 9 698 Gestegen 9 757 Gestegen 10 117 Gedaald 9 620 Gestegen 9 927 Gedaald 9 541
gemeente Chadzjiminovo Gestegen 14 906 Gedaald 14 133 Gedaald 13 252 Gedaald 12 041 Gestegen 12 219 Gedaald 12 147 Gedaald 10 926 Gedaald 10 091 Gedaald 9 405
gemeente Kresna Gestegen 6 771 Gestegen 7 675 Gestegen 8 366 Gedaald 7 623 Gedaald 7 108 Gedaald 6 947 Gedaald 6 255 Gedaald 5 441 Gedaald 5 389
gemeente Stroemjani Gestegen 12 797 Gestegen 13 773 Gedaald 13 067 Gedaald 10 609 Gedaald 8 719 Gedaald 7 957 Gedaald 6 829 Gedaald 5 778 Gedaald 5 316

Net als in de rest van Bulgarije daalt ook de bevolking van oblast Blagoëvgrad. In 2016 werden er 2853 kinderen geboren, waarvan 1826 in steden en 1027 op het platteland. Het geboortecijfer bedraagt 9,1‰ (9,8‰ in steden en 8,1‰ op het platteland). Een vrouw krijgt gemiddeld 1,46 kinderen. Er stierven in dat zelfde jaar 3937 mensen, waarvan 2135 in steden en 1802 op het platteland. Het sterftecijfer is 12,6‰ (11,5‰ in steden en 14,3‰ op het platteland). De natuurlijke bevolkingsgroei is negatief en bedraagt -3,5‰ (-2,4‰ in steden en -6,2‰ op het platteland).

Urbanisatie[bewerken]

De oblast Blagoëvgrad bestaat uit 274 nederzettingen: 13 steden en 261 dorpen.

Steden in oblast Blagoëvgrad [2]
Stad Inwonersaantal (volkstelling 2011) Inwonersaantal (schatting 2016)
Blagoevgrad 70.881 69.567
Petritsj 28.902 27.587
Sandanski 26.255 25.054
Gotse Deltsjev 19.219 18.552
Razlog 11.960 11.590
Bansko 9.019 8.881
Simitli 6.674 6.486
Jokoeroda 5.792 5.385
Kresna 3.470 3.425
Belitsa 3.362 3.107
Dobrinisjte 2.836 2.688
Chadzjimidimovo 2.730 2.539
Melnik 217 199

Op 31 december 2016 was de urbanisatiegraad 59,4% [3].

Etniciteit en religie[bewerken]

In 2011 verklaarden de meeste inwoners etnisch Bulgaars te zijn, namelijk zo'n 88,5%. De tweede groep vormen de Turken met 6,0%, en de Roma vormen de derde groep met 3,4% van de totale bevolking. In de volkstelling van 2011 gaven veel Pomaken (Bulgaarssprekende moslims) in oblast Blagoëvgrad aan etnisch Turks te zijn.

Het merendeel van de inwoners gaf aan te behoren tot de Bulgaars-orthodoxe Kerk, namelijk 77,8%. De gemeenten Kresna en Stroemjani hebben relatief gezien het hoogste aandeel Bulgaars-orthodoxe gelovigen: 97% en 95% respectievelijk.

Verder gaf zo'n 16,1% aan moslim te zijn. In oblast Blagoëvgrad (tevens ook in oblast Smoljan en in het zuiden van oblast Pazardzjik) vormen etnische Bulgaren de meerderheid van de moslims (zie: Pomaken), in tegenstelling tot de rest van Bulgarije waar de meerderheid van de moslims tot de Turkse minderheid behoren. De gemeenten met een moslimmeerderheid zijn: Satovtsja (86%), Jakoroeda (77%), Belitsa (75%) en Garmen (73%). De gemeenten Chadzjidimovo (35%) en Gotse Deltsjev (32%) hebben een significante moslimminderheid.

Religieuze groep Bulgaars-Orthodoxe Kerk Islamitisch niet-religieus overig/geen antwoord
oblast Blagoevgrad 77,8 procent 16,1 procent 1,8 procent 4,4 procent
gemeente Blagoevgrad 90,1 procent 0,6 procent 3,5 procent 5,8 procent
gemeente Petrich 93,9 procent 0,7 procent 2,4 procent 3,0 procent
gemeente Sandanski 93,2 procent 0,5 procent 1,4 procent 4,9 procent
gemeente Gotse Deltsjev 65,2 procent 31,5 procent 0,5 procent 2,8 procent
gemeente Razlog 90,3 procent 0,9 procent 2,8 procent 6,0 procent
gemeente Garmen 22,9 procent 73,3 procent 0,9 procent 2,9 procent
gemeente Satovtsja 9,0 procent 85,9 procent 0,7 procent 4,4 procent
gemeente Simitli 89,3 procent 7,3 procent 0,8 procent 2,6 procent
gemeente Bansko 90,0 procent 4,5 procent 1,0 procent 4,5 procent
gemeente Jokoeroda 18,1 procent 76,9 procent 0,4 procent 4,6 procent
gemeente Belitsa 22,0 procent 74,7 procent 0,6 procent 2,7 procent
gemeente Chadzjiminovo 63,0 procent 34,6 procent 0,1 procent 2,3 procent
gemeente Kresna 97,0 procent 0,1 procent 0,7 procent 2,2 procent
gemeente Stroemjani 95,0 procent 0,1 procent 1,8 procent 3,1 procent

Leeftijdsstructuur[bewerken]

De oblast Blagoëvgrad heeft een iets jongere bevolking vergeleken met de rest van Bulgarije. Op 31 december 2016 is ongeveer 18,4% van de inwoners 65 jaar of ouder: dat is ruim 2,5 procentpunten onder het Bulgaarse gemiddelde. Desalniettemin ontgroent en vergrijst de bevolking van oblast Blagoëvgrad in een rap tempo.

Leeftijdsopbouw van oblast Blagoëvgrad
Leeftijdscategorie Totaal 0 – 9 10 - 19 20 - 29 30 - 39 40 - 49 50 - 59 60 - 69 70 - 79 80+
Absolute aantal in 2016 [4] 310.321 30.182 28.249 37.072 43.843 45.956 46.207 40.062 26.035 12.535
Absolute aantal in 2002 336.988 31.325 49.863 49.769 49.777 50.582 41.968 34.428 22.525 6.751
Aandeel van de twee grootste religieuze groeperingen per leeftijdscategorie (2011) [5]
Bulgaars-orthodox (%) 77.8 65.1 71.7 74.2 77.4 78.7 80.2 83.8 84.8 85.2
Islam (%) 16.1 20.0 20.1 18.7 16.2 16.3 15.2 12.1 11.9 11.5

De islamitische Bulgaren in oblast Blagoëvgrad zijn jonger dan de Bulgaren die orthodox zijn. Ongeveer de één op de vijf jeugdigen is islamitisch, terwijl zo'n één op de acht ouderen islamitisch is. Daarentegen zijn er relatief gezien minder christenen in de jongere leeftijdscategorieën en meer in de oudere leeftijdsgroepen.

Gemeenten[bewerken]

Gemeenten in Blagoëvgrad