The Sopranos

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
The Sopranos
Genre Drama
Speelduur 50 minuten
Bedenker David Chase
Hoofdrollen James Gandolfini
Lorraine Bracco
Edie Falco
Michael Imperioli
Dominic Chianese
Steven Van Zandt
Tony Sirico
Robert Iler
Jamie-Lynn Sigler
Drea de Matteo
Aida Turturro
Steven R. Schirripa
Nancy Marchand
Vincent Pastore
Joe Pantoliano
Vincent Curatola
Frank Vincent
John Ventimiglia
Federico Castelluccio
Sharon Angela
Kathrine Narducci
Steve Buscemi
David Proval
Joseph R. Gannascoli
Dan Grimaldi
Ray Abruzzo
Intromuziek "Woke Up This Morning" (Chosen One Mix) door Alabama 3
Land van oorsprong Verenigde Staten
Taal Engels
Uitzendingen
Start 10 januari 1999
Einde 10 juni 2007
Afleveringen 86
Seizoenen 6
Website
(en) IMDb-profiel
(en) TV.com
Portaal  Portaalicoon   Televisie

The Sopranos is een Amerikaanse dramaserie van regisseur/schrijver David Chase over de Italiaans-Amerikaanse maffia in New Jersey. Hoofdrollen worden vertolkt door onder anderen James Gandolfini, Edie Falco en Lorraine Bracco.

In deze serie draait het om het dagelijks leven van maffiabaas Tony Soprano. Niet alleen het gewelddadige maffiamilieu, ook familie- en liefdesperikelen spelen een grote rol in de serie.

Die combinatie en de spitsvondige dialogen maakt de Sopranos tot een serie die zich nauwelijks laat vergelijken met enig andere televisieserie of film. De serie is in de Verenigde Staten vele malen bekroond, wordt daar sinds 1999 uitgezonden door de betaalzender HBO en in Nederland door de VARA (Nederland 3). In Vlaanderen wordt de serie uitgezonden door Canvas.

Verhaal[bewerken]

De villa van de familie Soprano

Anthony "Tony" Soprano (Gandolfini) staat aan het hoofd van de DiMeo familie, een criminele organisatie met thuisbasis in Newark, New Jersey. Officieel is Tony werkzaam in het afvalbeheer bij afvalbedrijf Barone Sanitation, maar dit is slechts een dekmantel. Tony's echte business bestaat onder andere uit illegale gokpraktijken, afpersing, overvallen en witwaspraktijken.

Aan het begin van de serie is Tony nog gewoon caporegime in de familie. (Capo zijn betekent dat je aan het hoofd van een eigen bemanning staat, op een niveau tussen de baas en de gewone soldaten.) Tony is een gehaaide maffioso, gerespecteerd door soldiers en capo's en dus is hij de gedoodverfde troonopvolger wanneer de baas, Jack "Jackie" Aprile (Rispoli), aan kanker overlijdt. Maar niet iedereen is even blij met de snelheid waarmee Tony zich in de hiërarchie van de familie heeft weten op te werken. Corrado "Junior" Soprano (Chianese), de oom van Tony, voelt zich gepasseerd in de rangorde. En dan is er ook nog de dreiging van "New York": baas Carmine Lupertazzi (Lip) en onderbaas Johnny "Sack" Sacramoni (Curatola) doen zaken met Tony & co in Newark via het Esplanade-project, maar zien die New Jersey-clan eigenlijk vooral als een zootje ongeregeld...

Ook thuis is alles peis noch vree voor patriarch Tony. Echtgenote Carmela's relatie met Tony is verziekt door de talloze goomars (minnaressen) van Tony en dochter Meadow (Sigler) en zoon Anthony Jr (Iler) zijn twee opgroeiende pubers die zich vragen beginnen te stellen bij de ietwat onconventionele levensstijl van hun vader. Daarnaast zorgen zijn moeder Livia (Marchand) en zus Janice (Turturro) voor een hoop hoofdbrekens.

Als op een dag Tony een paniekaanval krijgt en bewusteloos op de grond valt, besluit hij om (ferm tegen zijn zin) naar een psychiater te gaan. Zijn sessies bij dokter Jennifer Melfi (Bracco) zijn een terugkerend gegeven in de serie. Zij helpt hem om te gaan met zijn problemen thuis, maar geeft Tony ook (onbewust) advies dat hij aanwendt in zijn professionele leven.

Meestal houdt Tony kantoor in "Satriale's", de slagerij die de oorspronkelijke eigenaar vanwege gokschulden moest afstaan aan Tony's vader, Johnny "Johnny Boy" Soprano. Johnny Boy is enkele jaren voor de aanvang van de serie overleden, maar hij is een grote invloed geweest in Tony's leven en het is op zijn aandringen dat Tony destijds caporegime geworden is. Ook de "Bada Bing" is een belangrijke setting in "The Sopranos". De Bing is een stripclub in handen van Silvio Dante, consiglieri van Tony. Tony heeft ook hier een kantoor (met biljarttafel). Silvio Dante wordt gespeeld door Steven Van Zandt, gitarist uit Bruce Springsteens E-Street Band. Andere kleurrijke figuren uit Tony's New Jersey zijn: Peter Paul "Paulie Walnuts" Gualtieri (Sirico), caporegime; Christopher "Chrissy" Moltisanti (Imperioli), neef van zowel Tony als Carmela en later caporegime en Salvatore "Big Pussy" Bonpensiero (Pastore).

De ongewone combinatie van harde misdaadscènes en soap-achtige elementen maken The Sopranos tot een onconventionele televisieserie. De spitsvondige, regelmatig humoristische, dialogen en bloemrijk taalgebruik, vaak doorspekt met Italiaanse woorden, dragen ook in grote mate bij aan het succes van de serie. Daarnaast prijzen kenners het realiteitsgehalte van de serie, zoals de relatie tussen Tony en zijn psychiater en de schets van de hedendaagse maffia. Critici hekelen echter de constante geweldsverheerlijking, het racisme en de homohaat in de serie. Ook het gebrek aan daadkracht bij opsporingsinstanties is in de ogen van de critici niet realistisch. Geen enkele moord in de serie wordt opgelost of zelfs maar grondig onderzocht door de politie.

Ander opvallend aspect is het openlijke bloot en het grove (maar realistische) taalgebruik in de serie. Dat is een gevolg van het gegeven dat HBO als betaalzender niet hoeft te voldoen aan de voor ‘open’ Amerikaanse televisienetten geldende regels op dit terrein. Fans van het maffia-genre zullen geregeld verwijzingen naar films zoals The Godfather, herkennen. Ook de maffia-film Goodfellas neemt een aparte plek in in de serie. Diverse Sopranos-acteurs acteerden in deze film, bovendien lijkt een aantal passages uit deze film letterlijk te zijn overgenomen in The Sopranos.

Schrijver-regisseur van de serie is David Chase. Hij groeide, net zoals veel van de acteurs in de Sopranos, op in het Italiaans-Amerikaans milieu van New Jersey.

Seizoenen, afleveringen en uitzendingen[bewerken]

De serie kent zes seizoenen. De eerste vijf seizoenen bevatten dertien afleveringen. Het laatste en zesde seizoen telt er eenentwintig. De afleveringen duren elk ongeveer vijftig minuten. Elke aflevering staat op zich, maar voor een goed begrip van het verloop van de serie is het bekijken van iedere aflevering wel een voorwaarde.

In tegenstelling tot bijvoorbeeld de Verenigde Staten wordt de serie hier slechts bekeken door een handvol trouwe fans, gemiddeld tweehonderdduizend kijkers. Al heeft dat waarschijnlijk ook te maken met het uitzendschema ('s avonds laat). Opvallend is dat het slechts weinig scheelde of de serie was hier ten lande helemaal van de buis gehaald. Aanvankelijk werd de serie uitgezonden door NET 5. Een kijkers-actie moest eraan te pas komen om de serie te behouden voor de Nederlandse tv. De VARA zendt de serie sinds 2002 uit.

In de VS trekt The Sopranos gemiddeld tien miljoen kijkers. Een zeer hoog aantal in ogenschouw nemend dat HBO in de VS 'achter de decoder zit’en doorgaans op zondagavond wordt uitgezonden. Overigens heeft HBO de serie onlangs aan een zender verkocht die niet 'achter de decoder' zit. De zender zal de serie kuisen en op een open net uitzenden. De serie heeft diverse Emmy's en Golden Globe-awards, de belangrijkste televisieonderscheidingen, op zijn naam geschreven.

Alle zes seizoenen van de serie zijn inmiddels in Nederland verkrijgbaar op dvd.

Zie: Lijst van afleveringen van The Sopranos

Rolverdeling[bewerken]

Legenda

     = Hoofdrol
     = Bijrol
     = Geen rol
Personage Acteur / Actrice S1 S2 S3 S4 S5 S6 Totaal
Tony Soprano James Gandolfini 13 afl. 13 afl. 13 afl. 13 afl. 13 afl. 21 afl. 86
Carmela Soprano Edie Falco 13 afl. 13 afl. 13 afl. 13 afl. 12 afl. 21 afl. 85
Christopher "Chris" Moltisanti Michael Imperioli 13 afl. 12 afl. 13 afl. 11 afl. 13 afl. 18 afl. 80
Silvio Dante Steven Van Zandt 11 afl. 10 afl. 12 afl. 12 afl. 11 afl. 21 afl. 77
Paulie Gualtieri Tony Sirico 10 afl. 10 afl. 12 afl. 10 afl. 11 afl. 20 afl. 73
Anthony "A.J." Soprano Robert Iler 10 afl. 10 afl. 11 afl. 12 afl. 12 afl. 18 afl. 73
Meadow Soprano Jamie-Lynn Sigler 12 afl. 12 afl. 13 afl. 7 afl. 10 afl. 17 afl. 71
Dr. Jennifer Melfi Lorraine Bracco 13 afl. 11 afl. 12 afl. 10 afl. 8 afl. 15 afl. 69
Corrado "Junior" Soprano Dominic Chianese 11 afl. 11 afl. 8 afl. 9 afl. 7 afl. 7 afl. 53
Salvatore "Big Pussy" Bonpensiero Vincent Pastore 8 afl. 11 afl. 2 afl. 1 afl. 22
Bobby "Bacala" Baccalieri Steven R. Schirripa 6 afl. 8 afl. 10 afl. 10 afl. 19 afl. 53
Adriana La Cerva Drea de Matteo 7 afl. 9 afl. 9 afl. 9 afl. 10 afl. 2 afl. 46
Livia Soprano Nancy Marchand 11 afl. 10 afl. 1 afl. 1 afl. 1 afl. 1 afl. 25
Janice Soprano Aida Turturro 1 afl. 12 afl. 8 afl. 10 afl. 6 afl. 13 afl. 50
Ralph Cifaretto Joe Pantoliano 9 afl. 11 afl. 1 afl. 21
Richie Aprile David Proval 9 afl. 1 afl. 10
Tony Blundetto Steve Buscemi 12 afl. 1 afl. 13
Furio Giunta Federico Castellucio 8 afl. 8 afl. 10 afl. 26
Vito Spatafore Joseph R. Gannascoli 2 afl. 5 afl. 11 afl. 11 afl. 9 afl. 38
Pasquele "Patsy" Parisi Dan Grimaldi 2 afl. 9 afl. 9 afl. 9 afl. 18 afl. 47
Eugene Pontocorvo Robert Funaro 7 afl. 8 afl. 7 afl. 2 afl. 24
Herman "Hesh" Rabkin Jerry Adler 5 afl. 5 afl. 5 afl. 3 afl. 5 afl. 6 afl. 29
John "Johnny Sack" Sacramoni Vincent Curatola 1 afl. 3 afl. 6 afl. 8 afl. 9 afl. 6 afl. 33
Phil Leotardo Frank Vincent 12 afl. 19 afl. 31
Carmine Lupertazzi sr. Tony Lip 1 afl. 6 afl. 3 afl. 1 afl. 11
"Little" Carmine Lupertazzi jr. Ray Abruzzo 1 afl. 6 afl. 6 afl. 8 afl. 21
Artie Bucco John Ventimiglia 4 afl. 4 afl. 7 afl. 6 afl. 8 afl. 7 afl. 36
Charmaine Bucco Kathrine Narducci 4 afl. 1 afl. 4 afl. 2 afl. 3 afl. 3 afl. 17
Rosalie Aprile Sharon Angela 3 afl. 3 afl. 8 afl. 8 afl. 4 afl. 11 afl. 37
Angie Bonpensiero Toni Kalem 4 afl. 2 afl. 1 afl. 1 afl. 3 afl. 11
Gloria Trillo Annabella Sciorra 4 afl. 2 afl. 1 afl. 7
Robert Wegler David Strathairn 3 afl. 3
Blanca Selgado Dania Ramirez 5 afl. 5
Corky Caporale Edoardo Ballerini 4 afl. 4
Dr. Ba C.S. Lee 2 afl. 2
Dr. Elliot Kupferberg Peter Bogdanovich 4 afl. 2 afl. 2 afl. 2 afl. 4 afl. 14
Benny Fazio Max Casella 3 afl. 7 afl. 7 afl. 11 afl. 28
Feech La Manna Robert Loggia 4 afl. 4
Julianna Skiff Julianna Margulies 4 afl. 4

Verbanden met Goodfellas[bewerken]

Een aantal acteurs uit mafiafilm Goodfellas (1990) spelen belangrijke rollen in de reeks The Sopranos: Lorraine Bracco (Goodfellas: Karen Hill, The Sopranos: Jennifer Melfi), Tony Sirico (Goodfellas: Tony Stacks, The Sopranos: Paulie Walnuts), Michael Imperioli (Goodfellas: Spider, The Sopranos: Christopher Moltisanti), Frank Vincent (Goodfellas: Billy Batts, The Sopranos: Phil Leotardo)...

De openingsscène van de meeste seizoenen van The Sopranos is ook identiek aan de laatste scène van Goodfellas: het hoofdpersonage die in zijn badjas de krant gaat ophalen vooraan de oprit naar de garage.

In de pilot aflevering verwijzen er twee dialogen naar Goodfellas. Father Phil vraagt Carmela waar Tony Goodfellas rankt ten opzichte van The Godfather-films. Op het eind van de aflevering als Christopher begint over het schrijven van een maffia scenario voor Hollywood, wordt Tony kwaad en zegt hij; ‘What are you gonna do, go Henry Hill on me now?

  • Henry Hill is het hoofdpersonage van Goodfellas, die de maffia verraadt, en heeft meegewerkt aan verschillende publicaties over de maffia, waaronder Wiseguy van Nicolas Pileggi, het boek waar Goodfellas op gebaseerd is.

Externe link[bewerken]