The X-Files

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
The X-Files
The X-Files title logo.png
Genre Drama, Sciencefiction
Speelduur 42 minuten
Bedenker Chris Carter
Hoofdrollen David Duchovny
Gillian Anderson
Robert Patrick
Annabeth Gish
Mitch Pileggi
Land van oorsprong Verenigde Staten
Taal Engels
Gerelateerde series Millennium
The Lone Gunmen
Uitzendingen
Start 10 september 1993
Einde 22 februari 2016
Afleveringen 208 (Lijst van afleveringen)
Seizoenen 10
Netwerk FOX
(en) IMDb-profiel
(en) TV.com
Portaal  Portaalicoon   Televisie

The X-Files is een Amerikaanse televisieserie ontwikkeld door Chris Carter en voor het eerst vertoond in 1993. The X-Files kan het beste worden geplaatst in de genres sciencefiction/horror/mystery.

Verhaal[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

De serie telt tien seizoenen en draait om de FBI-agenten Fox Mulder (David Duchovny) en Dana Scully (Gillian Anderson) die proberen een aantal onopgeloste en onverklaarbare FBI-zaken op te lossen. Mulder gelooft in het paranormale, terwijl zijn partner Scully de verschijnselen wetenschappelijk benadert. Samen moeten zij zaken oplossen die door de FBI worden aangeduid als onoplosbaar, een X-file.

De serie kan worden onderverdeeld in zogenaamde losse afleveringen waarin een zaak binnen één aflevering wordt opgelost en mythologie-afleveringen. Vooral de mythologie-afleveringen bieden een verdieping in de karakters van de hoofdrolspelers. De losse afleveringen hebben een begin en eind van een verhaal. Zaken in de serie worden over het algemeen opgelost, met een zodanig open einde dat het verhaal eventueel verder zou kunnen gaan. Mulders speurtocht naar de waarheid achter de ontvoering van zijn zusje en de geheimen van de overheid loopt als een rode draad door de afleveringen, evenals Scully's pogingen logische verklaringen te vinden voor alle paranormale zaken.

Mulder gelooft in het bestaan van buitenaardse wezens en zijn leven is gewijd aan het bewijzen van hun bestaan. Na een veelbelovende start aan zijn carrière bij de FBI ontdekt Mulder bij toeval de X-Files, een archief van onopgeloste en onverklaarbare zaken. Zijn interesse is zodanig gewekt dat hij onder hypnose gaat en herinnert zich hoe zijn vier jaar jongere zusje Samantha op achtjarige leeftijd door buitenaardsen werd ontvoerd tijdens een spelletje Stratego. Hij was niet in staat haar te beschermen tegen de 'aanwezigen' in de slaapkamer. Sindsdien is hij op zoek naar de waarheid omtrent haar verdwijning in de hoop dat hij haar terugvindt.

Scully heeft geneeskunde gestudeerd voordat ze door de FBI werd gerekruteerd. Terwijl haar familie de keuze voor de FBI nooit heeft begrepen, kiest ze hier toch voor. Als ze van de FBI-academy afkomt, wordt ze geplaatst bij de afdeling van Mulder met de opdracht zijn werk zodanig te bekritiseren, dat dit het einde van de X-Files zou betekenen en Mulder zijn kruistocht naar de waarheid opgeeft. Doordat zij zich bemoeit met de X-Files en een nauwe band ontwikkelt met Mulder, komt haar leven in gevaar als zij tijdens het tweede seizoen wordt ontvoerd.

Deze twee verhaallijnen vormen de basis voor een mythologielijn die (tot op heden) tien seizoenen duurt.

De serie heeft regelmatig raakvlakken met gebeurtenissen die bekendstaan als doofpot of complottheorieën. Enkele daarvan zijn b.v. Area 51 & Operatie Paperclip.

Rolverdeling[bewerken]

Hoofdrollen[bewerken]

Rol Acteur Seizoenen
Special Agent Fox William Mulder David Duchovny seizoen 1 t/m 7
seizoen 8: 12 afleveringen
seizoen 9: 1 aflevering (laatste aflevering)
seizoen 10
Special Agent Dana Katherine Scully, M.D. Gillian Anderson seizoen 1 t/m 10
Assistant Director Walter Sergei Skinner Mitch Pileggi seizoen 1 t/m 8 (gast)
seizoen 9 en 10
Special Agent John Jay Doggett Robert Patrick seizoen 8 en 9
Special Agent Monica Reyes Annabeth Gish seizoen 8: 4 afleveringen
seizoen 9
seizoen 10: 1 aflevering (laatste aflevering)

Bijrollen[bewerken]

Rol Acteur Info
Cigarette-Smoking Man William B. Davis, Chris Owens 42 afleveringen
Melvin Frohike Tom Braidwood 40 afleveringen
John Fitzgerald Byers Bruce Harwood 38 afleveringen
Richard „Ringo“ Langly Dean Haglund 36 afleveringen
Alex Krycek Nicholas Lea 24 afleveringen
Alvin Kersh, FBI Assistant Director James Pickens jr. 19 afleveringen
First Elder Don S. Williams 15 afleveringen
Mr. X Steven Williams 14 afleveringen
Deep Throat Jerry Hardin 12 afleveringen
Alien Bounty Hunter Brian Thompson 11 afleveringen
Bill Mulder Peter Donat, Dean Aylesworth 11 afleveringen
Teena Mulder Rebecca Toolan, Shelley Adam 11 afleveringen
Marita Covarrubias Laurie Holden 10 afleveringen
Jeffrey Spender Chris Owens 10 afleveringen
Well Manicured Man John Neville 9 afleveringen
Diana Fowley Mimi Rogers 7 afleveringen
Agent Einstein Lauren Ambrose 2 afleveringen
Agent Miller Robbie Amell 2 afleveringen
Webcaster Tad O'Malley Joel McHale 2 afleveringen

Mythologielijn[bewerken]

De mythologie episodes werden meestal getoond aan het begin of het einde van een seizoen en vormde meestal dubbelafleveringen. Samen omvatten ze ongeveer één derde van het totaal aantal afleveringen.

De volgende afleveringen vertellen de Mythologielijn (volgens The X-Files Mythology DVD serie die in 2005 uitkwam):

  • Seizoen 1: Pilot, Deep Throat, Fallen Angel, E.B.E., The Erlenmeyer Flask
  • Seizoen 2: Little Green Men, Duane Barry, Ascension, One Breath, Red Museum, Colony, End Game, Anasazi
  • Seizoen 3: The Blessing Way, Paper Clip, Nisei, 731, Piper Maru, Apocrypha, Talitha Cumi
  • Seizoen 4: Herrenvolk, Tunguska, Terma, Memento Mori, Tempus Fugit, Max, Zero Sum, Gethsemane
  • Seizoen 5: Redux, Redux II, Patient X, The Red and the Black, The End
  • Film: The X-Files: Fight the Future
  • Seizoen 6: The Beginning, S.R. 819, Two Fathers, One Son, Biogenesis
  • Seizoen 7: The Sixth Extinction, The Sixth Extinction II: Amor Fati, Sein und Zeit, Closure, En Ami, Requiem
  • Seizoen 8: Within, Without, Per Manum, This is Not Happening, Deadalive, Three Words, Vienen, Essence, Existence
  • Seizoen 9: Nothing Important Happened Today, Nothing Important Happened Today II, Trust No 1, Provenance, Providence, William, The Truth
  • Seizoen 10: My Struggle, My Struggle II

Na het einde van seizoen 10 in 2016 is het nog niet zeker of er ook een 11e seizoen zal worden opgenomen.

Afleveringen[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van afleveringen van The X-Files voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Inspiratie voor de serie[bewerken]

Televisie[bewerken]

Chris Carter noemde onder andere de series Alfred Hitchcock Presents, The Twilight Zone, Night Gallery, Tales from the Darkside en met name Kolchak: The Night Stalker als inspiratiebron voor The X-Files. Volgens eigen zeggen wilde hij weer eens een “enge” serie op de buis brengen gelijk aan deze series.

Volgens Carter was de relatie tussen Mulder en Scully geïnspireerd door de relatie tussen John Steed (Patrick Macnee) en Emma Peel (Diana Rigg) in de Britse serie De Wrekers.

De cultserie Twin Peaks wordt vaak gezien als een grote bron van inspiratie voor de duistere sfeer in de serie, en de manier waarop de serie vaak drama en ironie combineert.

Film[bewerken]

De producers en schrijvers van de serie noemden onder andere de films All the President's Men, Three Days of the Condor, Close Encounters of the Third Kind, Raiders of the Lost Ark, Rashomon, The Thing, The Boys from Brazil, The Silence of the Lambs en JFK als inspiratiebron voor de serie. Gangsterfilms zoals de Godfather-trilogie worden ook vaak als inspiratiebron genoemd.

Gerelateerde series[bewerken]

Chris Carter richtte Ten Thirteen Productions op om The X-Files te produceren, en later ook andere series. De programma's geproduceerd door Then Thirteen Productions waren vaak gerelateerd aan elkaar. Zo werden er referenties naar andere series gemaakt en vonden er cross-overs plaats.

Andere series van Ten Thirteen Productions zijn:

Films[bewerken]

Het succes van de serie leidde tot twee speelfilms:

Invloed op latere series[bewerken]

The X-Files diende als inspiratiebron voor televisieseries zoals Strange World,[1][2] Burning Zone,[3] Special Unit 2, Mysterious Ways,[4] Lost, Carnivàle, Dark Skies,[2] The Visitor,[2] Freaky Links, PSI Factor: Chronicles of the Paranormal, Fringe en Supernatural. Bij een paar van deze series waren castleden van de X-Files betrokken, zoals Lost.

De invloed van The X-Files kan ook op andere niveaus terug worden gevonden, zoals in de televisieserie Alias. Deze serie hanteert ook een complexe mythologie.

De manier waarop Dana Scully werd neergezet in The X-Files wordt vaak gezien als inspiratiebron voor meer “sterke vrouwelijke onderzoekers” in latere televisieseries zoals NCIS.

The X Files hebben ook invloed gehad op de film Final Destination. De film was oorspronkelijk ingediend als script voor een aflevering in The X-Files.

Prijzen[bewerken]

Gedurende de 9 seizoenen dat de serie liep, werd het programma genomineerd voor 141 prijzen. Daarvan won hij er 61, waaronder Emmy Awards, Golden Globes, de Environmental Media Award, en de Screen Actors Guild Award.[5] The X-Files won ook een Peabody Award in 1996.

In totaal heeft de serie 16 Emmy Awards gewonnen, waaronder twee voor acteren, een voor het script en 13 in andere technische catergorieën.

Trivia[bewerken]

  • Het nummer van Mulders appartement is 42 (te zien in meerdere afleveringen).
  • Het getal 42 is het antwoord op de ultieme vraag over het Leven, het Universum, en Alles, volgens Douglas Adams' boek The Hitchhiker's Guide to the Galaxy. De populariteit van dat boek zorgt ervoor dat dit getal op de meest rare plaatsen opduikt.
  • Stephen King schreef het draaiboek voor de aflevering Chinga (aflevering 5-10)
  • Aflevering 5-5 Post-Modern Prometheus werd compleet in het zwart-wit opgenomen. In deze aflevering doet een dubbelganger van Cher als zangeres mee.
  • Het password van de PC van Mulder is 'trustno1'
  • Sinds de start van The X-Files werden alle afleveringen in Vancouver (Canada) opgenomen. Vanaf het zesde seizoen werden de afleveringen in Los Angeles geproduceerd.
  • In meerdere afleveringen wordt een tijd van 11.21 getoond. Dit (21 november) is de geboortedatum van Chris Carters vrouw.
  • In seizoen 6 aflevering 2 Drive is Bryan Cranston te zien, de hoofdrolspeler van Breaking Bad. (hoofdrol in deze aflevering)
  • David Duchovny's echte vrouw Téa Leoni is te zien in seizoen 7 episode 19 Hollywood AD als.... Scully
  • Nicholas Lea had eerst een kleine rol in een aflevering van seizoen 1 aflevering 13 Gender Bender voor hij uiteindelijk de rol kreeg van Alex Krycek.
  • Mark Snow, maker van het bekende beginnende melodie, is in seizoen 8, aflevering Per Manum te zien als dokter.

Externe links[bewerken]