Veerle (Laakdal)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Veerle
Deelgemeente in België Vlag van België
Veerle (Laakdal)
Veerle (Laakdal)
Situering
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Gemeente Vlag Laakdal Laakdal
Fusie 1977
Coördinaten 51° 4′ NB, 4° 59′ OL
Algemeen
Oppervlakte 17,60 km²
Overig
Postcode 2431
Netnummer 014
NIS-code 13053(A)
Oude NIS-code 13042
Detailkaart
Veerle (Laakdal)
Veerle (Laakdal)
Portaal  Portaalicoon   België

Veerle is een dorp in de Belgische provincie Antwerpen en een deelgemeente van Laakdal (arrondissement Turnhout).

Toponymie[bewerken]

Veerle[bewerken]

De oudste schrijfwijze van de dorpsnaam is Verle. Enkele variaties die opduiken in de geschiedenis zijn Vierle en Veirle. In het plaatselijke dialect spreekt men vandaag de dag over Vejel.

Le is afgeleid van het Germaanse lauha en komt in vele plaatsnamen voor als loo (of lo). Het was een open landschap met struikgewas. Veer zou afgeleid zijn van vair, wat varen betekent. Aldus betekent Veerle: een lo begroeid met bewerkvarens. Het naburige Varendonk (lokaal als Verrendoenk uitgesproken) kan daarbij als referentie aangesproken worden. Men heeft eveneens aangehaald dat veer van het Frankische ferho (steeneik) is afgeleid, maar de combinatie van steeneiken en een lo vormt een contradictie.

Gehuchten[bewerken]

Onze-Lieve-Vrouw-in-de-Wijngaardkerk
  • Plaats, Markt of Dorp: Oorspronkelijk werd met Plaats het marktplein bedoeld. De benaming Merckt ziet men pas later (vanaf ca 1800) verschijnen. Het vormde een omheinde weide waar het vee werd samengedreven vooraleer de kudde wegtrok. Het was een driehoeksvorm met een drenk voor de dieren met daaromheen de woningen en vormt hiermee een voorbeeld van een typische Frankische woonkern. De ligging aan een belangrijk verkeersknooppunt zorgde ervoor dat de Plaats (of Markt) uitgroeide tot het hart van Veerle. Plaats kon niet enkel duiden op het marktplein maar ook op het gehucht errond (Dorp, ring van het Dorp). Vandaag vormt het driehoeksvormige marktplein nog steeds het centrum van Veerle.
  • Makel: Mogelijk afgeleid van maak-lo: een open plaats met gransland. De oudste benaming van het gehucht dateert van 1316.
  • Haanven: Haanven was, na het Dorp, steeds het tweede belangrijkste gehucht qua inwonersaantal (heden ten dage is dit echter Veerle-Heide). Het heeft vruchtbare gronden en is altijd een landbouwersgehucht geweest. De benaming dateert van de Middeleeuwen: hane venne (1315), haen vinne (1414), haenvinne (1454). Het betekent letterlijk het ven van de haan.
  • Veerle-Heide: Veerle-Heide is een afzonderlijke parochie van Laakdal en telt een duizendtal inwoners. Het huidige Veerle-Heide stond vroeger bekend als "Vispoel onder Veerle" en behoorde gedeeltelijk toe aan de abdij van Averbode. Het was zoals andere Kempense heidegebieden jarenlang een afgezonderde, achtergebleven regio die voor vele jaren onaangetast bleef. Veertig jaar geleden werd het een afzonderlijke parochie en nu vormt dit gehuchtje van Veerle het vijfde kerkdorp van Laakdal.

Geschiedenis[bewerken]

Veerle was een zelfstandige gemeente tot einde 1976. Op dat ogenblik had Veerle een oppervlakte van 17,60 km² en telde ze 4611 inwoners. Bij de gemeentelijke fusies werd het een deelgemeente van Laakdal.

Geografie[bewerken]

Kernen[bewerken]

De deelgemeente bestaat uit de kernen Veerle, Veerle-Heide, Makel, Varendonk en Haanven.

Demografie[bewerken]

Evolutie van het inwoneraantal[bewerken]

19e eeuw[bewerken]

Jaar 1806 1816 1830 1846 1856 1866 1876 1880 1890
Inwoneraantal 1195 1308 1375 1535 1558 1561 1521 1516 1512
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12

20e eeuw tot aan herinrichting gemeenten[bewerken]

Jaar 1900 1910 1920 1930 1947 1961 1970 1976
Inwoneraantal 1630 2003 2060 2312 2841 3737 4081 4611
Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976

Politiek[bewerken]

Geschiedenis[bewerken]

Veerle had een eigen gemeentebestuur en burgemeester tot de fusie van 1977.

(Voormalige) Burgemeesters[bewerken]

Tijdspanne Burgemeester
1870 - 1882 Benedikt Van Olmen
 ? - ? Felix Heus
1885 - 1913 Emiel Van Olmen
...
 ? - 1970 A. Van der Borcht
1971 - 1976 Ludo Helsen (CVP)

Bezienswaardigheden[bewerken]

  • In het dorpsparkje van Veerle-Heide staat een standbeeld De Waleman geheten als eerbetoon aan de arbeiders uit deze streek die vroeger in Wallonië gingen werken als seizoensarbeiders.
  • Kasteel van Veerle: Het riante landhuis met zuiders torentje in Veerle behoorde tot een Spaanse adellijke familie. Het kasteel en omliggend park werd bij testament aan de kerk van Veerle afgestaan door baron Raymond de Zerezo de Tejada. Zijn grafkelder en borstbeeld bevinden zich naast de kerk in Veerle. Het verwaarloosde kasteel werd in 1952 aangekocht door de Norbertinessen van Neerpelt die het herstelden en er een modern klooster van maakten.
  • Pastorie Veerle: Heden bibliotheek maar vroeger de woning van de pastoor.
  • Klompenmuseum Den Eik

Natuur[bewerken]

  • De Roost is een natuurgebied (oppervlakte: 13 ha) dat ligt in de vallei van de Grote Laak. Problematisch bij de ontwikkeling van dit natuurgebied is het feit dat deze rivier een van de sterkst vervuilde rivieren van Vlaanderen is. Beheer van het natuurgebied is in handen van Natuurpunt.

Bekende inwoners[bewerken]