16 Cygni

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
16 Cygni
Sterrenbeeld Zwaan (Cygnus)
Waarnemingsgegevens
Rechte klimming 19u41m48,9535s
Declinatie
(Epoche 2000)
+50° 31' 03,083"
Magnitude 6,20
Details
Spectraalklasse G1.5Vb / G2.5Vb / M?V
Temperatuur (K) 5803 ± 3,1 K
Afstand* (lj) 70.5 lichtjaar
Straal 1,4 (× zon)
Massa 1,02 (× zon)
Meervoudig drievoudig
afstanden aangegeven als "parallax xxx = yyy lj" zijn herleid uit de in de bron aangegeven parallax
Portaal  Portaalicoon   Heelal

16 Cygni is een meervoudige ster bestaande uit drie sterren, ongeveer 70 lichtjaar van de Aarde verwijderd, in het sterrenbeeld Zwaan (Cygnus). Het stelsel bestaat uit twee sterren van hetzelfde type als onze zon (gele dwerg): 16 Cygni A en 16 Cygni B, en een rode dwerg-ster: 16 Cygni C. In 1996 is een exoplaneet ontdekt in een excentrische omloopbaan rond 16 Cygni B.

Afstand[bewerken]

De parallax van de twee helderste sterren is bepaald als deel van de astrometrie-missie Hipparcos. De vastgestelde parallax van 16 Cygni A is 46,25 milliboogseconde[1] en van 16 Cygni B is dat 46,70 milliboogseconde.[2] Aangezien beide sterren één stelsel vormen, is aannemelijk dat het verschil tussen beide bepalingen berust op een meetonzekerheid. De afwijking valt namelijk binnen de foutmarge. Als gekeken wordt naar de parallax van 16 Cygni A, dan is de afstand 21,6 parsecs; volgens de meting van 16 Cygni B is die 21,4 parsec.

Stellaire componenten[bewerken]

16 Cygni is een drievoudig systeem: de sterren A en C vormen een klein binair stelsel met een geprojecteerde separatie van 73 AU.[3] De baanelementen van het A-C stelsel zijn nog onbekend. Op een afstand van 860 AE staat de derde component: 16 Cygni B. De omlooptijd van Cygni B ten opzichte van het A-C paar is bepaald in 1999: de vermoedelijke omlooptijd ligt in de orde van 18.200 to 1,3 miljoen jaar: een elliptische baan met een lange as van tussen de 877 en 15.180 AE. De baan van 16 Cygni B heeft bovendien een inclinatie van tussen de 100 en 160 graden in relatie tot de A-C pool.[4]

De inschatting van de ouderdom is dat het stelsel veel ouder is dan ons eigen zonnestelsel.

Planetenstelsel[bewerken]

In 1996 werd een planeet ontdekt in een excentrische baan rond 16 Cygni B.[5] De omlooptijd van deze planeet (genaamd 16 Cygni Bb) is 798,5 dagen, met een lange as van 1,68 AE. Zoals bij de meerderheid van de exoplaneten werd deze planeet ontdekt door de wisselingen in radiële snelheid van de bijbehorende ster te meten. Dit geeft echter alleen een indruk van de minimale massa: in dit geval ongeveer 1,68 maal die van Jupiter.

Op 24 mei 1999 is een radiosignaal naar het 16 Cygni-stelsel gezonden, met de naam 'Cosmic Call 1', voor het geval daar intelligent leven voorkomt. Het signaal zal daar aankomen in november 2069.[6]


Bronnen, noten en/of referenties
  1. HIP 96895. The Hipparcos and Tycho Catalogues. ESA (1997) Geraadpleegd op 27 June 2006
  2. HIP 96901. The Hipparcos and Tycho Catalogues. ESA (1997) Geraadpleegd op 27 June 2006
  3. Raghavan et al. (2006). Two Suns in The Sky: Stellar Multiplicity in Exoplanet Systems. The Astrophysical Journal 646 (1): 523–542 . DOI:10.1086/504823.
  4. Hauser, H., Marcy, G. (1999). The Orbit of 16 Cygni AB. Publications of the Astronomical Society of the Pacific 111 (757): 321–334 . DOI:10.1086/316328.
  5. Cochran et al. (1997). The Discovery of a Planetary Companion to 16 Cygni B. The Astrophysical Journal 483 (1): 457–463 . DOI:10.1086/304245.
  6. http://www.cplire.ru/rus/ra&sr/VAK-2004.html