Arseenzuur

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Arseenzuur
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van arseenzuur
Structuurformule van arseenzuur
Molecuulmodel van arseenzuur
Molecuulmodel van arseenzuur
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
H3AsO4
IUPAC-naam arseenzuur
Andere namen triwaterstofarsenaat, waterstofarsenaat
Molmassa 141,94302 g/mol
SMILES
O[As](=O)(O)O
InChI
1S/AsH3O4/c2-1(3,4)5/h(H3,2,3,4,5)
CAS-nummer 7778-39-4
EG-nummer 231-901-9
PubChem 234
Beschrijving Witte kristallen
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Toxisch Milieugevaarlijk
Gevaar
H-zinnen H301 - H331 - H350 - H410
EUH-zinnen geen
P-zinnen P201 - P261 - P273 - P301+P310 - P311 - P501
Hygroscopisch? ja
LD50 (ratten) (oraal) 48 mg/kg
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Kleur wit
Dichtheid 2,5 g/cm³
Smeltpunt 35,5 °C
Kookpunt (ontleedt) > 100 °C
Oplosbaarheid in water 167 g/L
Goed oplosbaar in water, alcoholen
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Arseenzuur is een zwak triprotisch zuur van het toxische element arseen, met als brutoformule H3AsO4. De stof komt voor als witte hygroscopische kristallen (in zogenaamde hemihydrate toestand), die zeer goed oplosbaar zijn in water. Zowel qua structuur als eigenschappen is het sterk verwant met fosforzuur. De zouten van arseenzuur worden arsenaten genoemd.

Ionisatie-evenwichten[bewerken]

Arseenzuur kan zijn protonen afsplitsen in 3 evenwichtsreacties:

\mathrm{H_3AsO_4\ \rightleftharpoons H_2AsO_4^-\ +\ H^+} (pKa,1 = 2,19)
\mathrm{H_2AsO_4^-\ \rightleftharpoons HAsO_4^{2-}\ +\ H^+} (pKa,2 = 6,94)
\mathrm{HAsO_4^{2-}\ \rightleftharpoons AsO_4^{3-}\ +\ H^+} (pKa,3 = 11,5)

Bij deze laatste ionisatie wordt het zeer basische arsenaat-ion gevormd.

Synthese[bewerken]

Arseenzuur kan bereid worden door arseen(III)oxide te laten reageren met geconcentreerd salpeterzuur of uit een reactie van arseen(V)oxide met water:

\mathrm{As_2O_5 + 3\ H_2O\ \rightleftharpoons 2 \ H_3AsO_4}

Toepassingen[bewerken]

Door de toxiciteit van de verbinding zijn de toepassingen van arseenzuur beperkt. Het wordt in kleine hoeveelheden als houtconserveringsmiddel gebruikt, samen in oplossing met koper(II)oxide, chroom(VI)oxide en nikkel(II)sulfaat. Er wordt zo een complex mengsel van koperchromaten en arsenaten gevormd. Chroom dient hierbij als fixeermiddel, zodat de toxische elementen koper en arseen, die de groei van schadelijke organismen op het hout moeten verhinderen, permanent op de lignine van het hout gehecht blijven. Het te behandelen hout wordt in een vat onder druk in een oplossing van het conserveermiddel geplaatst gedurende één uur of meer. Tijdens de behandeling wordt het zeswaardig chroom gereduceerd tot driewaardig chroom en wordt er chroom(III)arsenaat gevormd.

Externe links[bewerken]