Caster Semenya

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Caster Semenya
Tijdens de Memorial Van Damme 2010
Tijdens de Memorial Van Damme 2010
Volledige naam Mokgadi Caster Semenya
Geboortedatum 7 januari 1991
Geboorteplaats Polokwane
Nationaliteit Vlag van Zuid-Afrika Zuid-Afrika
Lengte 1,78 m
Gewicht 73 kg
Sportieve informatie
Discipline middellange afstand
Trainer/coach Michael Seme, Maria Mutola
Eerste titel Gemenebest jeugdkampioene 800 m 2008
OS 2012
Extra Zuid-Afrikaans recordhoudster 800 m
Portaal  Portaalicoon   Atletiek

Mokgadi Caster Semenya[1] (Polokwane, 7 januari 1991) is een Zuid-Afrikaanse middellangeafstandsloopster, die gespecialiseerd is in de 800 m. Zij werd in 2009 wereldkampioene en Zuid-Afrikaans kampioene in deze discipline en nam eenmaal deel aan de Olympische Spelen. Bij die gelegenheid veroverde zij een zilveren medaille.

Biografie[bewerken]

Als junior in één klap de snelste[bewerken]

Semenya is geboren in het dorp Ga-Masehlong in de buurt van Polokwane en studeert sportwetenschappen aan de Universiteit van Pretoria.

In 2008 nam Semenya deel aan de wereldkampioenschappen voor junioren, maar sneuvelde op de 800 m in de series. Later dat jaar won ze goud op de 800 m op de Gemenebestspelen voor junioren met een tijd van 2.04,23.[2]

Zij behaalde haar eerste belangrijke titel in 2009, toen ze bij de nationale kampioenschappen de titel won op de 800 m. Echt van zich spreken deed ze echter, toen zij op 31 juli 2009 tijdens de Afrikaanse jeugdkampioenschappen in Bambous (Mauritius) op de 800 m in één klap naar 1.56,72 liep, de beste wereldjaartijd. Daarvoor was zij niet sneller geweest dan 2.00.58. Met haar prestatie verpulverde zij tevens de Zuid-Afrikaanse junior- en seniorrecords. Bovendien veroverde ze hier ook de titel op de 1500 m in 4.08,01.

Negentien dagen later maakte Caster Semenya de zichzelf opgelegde favorietenrol helemaal waar, door op de 800 m de wereldtitel te pakken tijdens de wereldkampioenschappen in Berlijn. Met overmacht won ze de wedstrijd in een beste wereldjaarprestatie van 1.55,45 en versloeg hiermee de Keniaanse Janeth Jepkosgei (zilver; 1.57,90) en de Britse Jenny Meadows (brons; 1.57,93).

Geslachtstest[bewerken]

Al enige tijd was er enig rumoer rondom haar persoon, en dit bereikte een piek vlak voor de finale van de 800 m in Berlijn. De IAAF maakte voor de start hiervan bekend, dat Semenya was gevraagd om mee te werken aan een geslachtstest. Uit eerdere tests was gebleken, dat Semenya drie keer zoveel lichaamseigen testosteron had als de gemiddelde vrouw.[3] Daardoor was er twijfel ontstaan of zij "honderd procent vrouw is". Semenya werkte mee aan de geslachtstest. In afwachting van de uitslag, die pas na enkele weken tegemoet kon worden gezien, was er geen aanleiding om haar uit te sluiten voor de finale, die zij aansluitend ook won in de beste prestatie van het jaar: 1.55,45. Vervolgens duurde het in totaal elf maanden, voordat de IAAF tot een beslissing kwam. In de tussentijd werd bekend, dat de Zuid-Afrikaanse bond reeds vóór de WK in Berlijn in het geheim een seksetest had laten uitvoeren, maar vervolgens het advies van de arts had genegeerd om Caster Semenya terug te trekken uit de competitie. Bovendien ontkende de bond later dat er een test was uitgevoerd.

Ten slotte besloot de federatie op 6 juli 2010, dat Semenya weer als vrouw mocht deelnemen aan de vrouwencompetitie. De federatie onthield zich van verder commentaar over deze zaak. Er werden geen medische gegevens bekendgemaakt. Onbekend is ook, of er medische ingrepen zijn geweest die hebben geleid tot deze beslissing. Er was immers uitgelekt,[4] dat Semenya een Y-chromosoom heeft of een SRY-gen. Haar geslachtsklieren zouden zich daardoor ontwikkeld hebben tot inwendige testikels. Omdat ze gedeeltelijk ongevoelig zou zijn voor mannelijke hormonen, heeft de ontwikkeling tot man niet doorgezet. Onvruchtbare testikels maken wel testosteron aan. Dat zou de hoge testosteronwaarden kunnen verklaren. De IAAF heeft laten weten, dat sinds 2005 vier atletes om deze reden uit de competitie zijn gezet.

De Zuid-Afrikaanse bond gaf uiteindelijk bij monde van haar voorzitter Leonard Chuene[5] toe, dat de bond de sekse van Semenya in het geheim had getest, voordat ze naar Berlijn vertrok. Semenya heeft altijd verondersteld, dat het om een dopingtest ging. Chuene moest terugtreden als voorzitter vanwege deze zaak.

Nieuwe regels[bewerken]

De IAAF heeft naar aanleiding van deze affaire nieuwe regels opgesteld, die op 1 mei 2011 van kracht zijn geworden. De regels hebben niet langer betrekking op het geslacht van de atlete, maar op testosteronwaarden. Atletes die wettelijk als vrouw leven, mogen geen testosteronwaarden hebben die vergelijkbaar zijn met mannen. Als dat wel het geval is, mogen ze geen profijt hebben van de hoge testosteronwaarden, doordat ze ongevoelig zijn voor mannelijke hormomen. Hyperandrogene vrouwen die wel gevoelig zijn voor testosteron, moeten een behandeling ondergaan, voordat ze weer mogen starten. De nieuwe regels zijn gepubliceerd op de website van de IAAF.

Olympische Spelen 2012[bewerken]

Voorafgaand aan de Olympische Spelen in Londen werd Semenya door het Zuid-Afrikaans Olympisch Comité aangewezen als 's lands vlaggendrager bij de openingsceremonie op 27 juli 2012. "Het is zo'n voorrecht voor me om zoiets groots te doen", stelde de atlete, die de voorkeur kreeg boven 'Blade Runner' Oscar Pistorius, zwemmer Cameron van der Burgh en verspringer Khotso Mokoena.[6] Op de Spelen van Londen veroverde Caster Semenya de zilveren medaille op de 800 m met een tijd van 1.57,23. Ze werd verslagen door de Russische Maria Savinova (1.56,19).

Titels[bewerken]

  • Wereldkampioene 800 m - 2009
  • Zuid-Afrikaans kampioene 800 m - 2009
  • Afrikaans jeugdkampioene 800 m - 2009
  • Afrikaans jeugdkampioene 1500 m - 2009
  • Gemenebest jeugdkampioene 800 m - 2008

Persoonlijke records[bewerken]

Onderdeel Prestatie Datum Plaats
400 m 54,03 s 11 maart 2011 Bellville
600 m 1.25,56 13 juni 2012 Turku
800 m 1.55,45 (nat. rec.) 19 augustus 2009 Berlijn
1500 m 4.08,01 2 augustus 2009 Bambous

Palmares[bewerken]

800 m[bewerken]

Kampioenschappen
  • 2008: Goud Gemenebestspelen voor junioren - 2.04,23
  • 2009: Goud Afrikaanse jeugdkamp. - 1.56,72
  • 2009: Goud WK - 1.55,45
  • 2011: Zilver WK - 1.56,35
  • 2012: Zilver OS - 1.57,23
  • 2013: 8e Flame Games te Amsterdam - 2.04,48
  • 2014: 9e FBK Games - 2.06,35
Diamond League-podiumplekken

1500 m[bewerken]

  • 2009: Goud Afrikaanse jeugdkamp. - 4.08,01


Bronnen, noten en/of referenties

Externe links