Darkride

Het exterieur van darkride Harry Potter and the Forbidden Journey.

Een darkride (Nederlands:donkere rit) is een overdekte pretparkattractie. De bezoeker wordt door de verschillende scènes geleid in een transportmiddel dat een vast traject volgt. Bij een darkride kunnen verschillende vervoerstypen gebruikt worden, zoals boten of (hangende) gondels. De snelheid van het transportmiddel is meestal op 'voetgangerssnelheid'. Een overdekte achtbaan valt daarom niet onder een darkride. Tijdens de rit zijn audiovisuele effecten (zoals rook en vuur), animatronics (bewegende poppen) en soms ook geureffecten waar te nemen om de rit zo realistisch mogelijk over te laten komen. Een muzikale omlijsting is ook zeer belangrijk. Grote attractieparken laten vaak eigen soundtracks componeren en opnemen voor hun darkrides.

Thematisering

Een scène uit de darkride Hollywood Tour.

De scènes in een darkride zijn meestal opgebouwd rond een centraal thema, zoals een legende of een horrorthema. De verschillende scènes die de bezoeker tijdens de rit doorloopt zijn dan ook naar dit thema ingevuld. Sommige darkrides beelden een verhaal uit, andere hebben alleen qua thema samenhangende scènes. Mede door de speciale effecten zoals: rook, nevel, vuur, geur, licht en water en de animatronics die opgesteld staan in de scènes zijn darkride kostbare attracties om te bouwen. Tevens nemen darkrides veel ruimte in. Een deel daarvan, zal voor de bezoekers niet of nauwelijks zichtbaar zijn. In de kelders van darkrides bevinden zich meerdere ruimtes, van waaruit alles bestuurd wordt zoals animatronics en het transportsysteem. Het onderhoud is daardoor een stuk duurder en de bouwtijd duurt een stuk langer dan van bijvoorbeeld een achtbaan. Vanwege de hoge kosten en het oppervlakte van een darkride zijn maar sporadisch darkrides op kermissen te vinden. Een darkride is nu eenmaal niet zo eenvoudig te vervoeren.

3D-effecten

Op 28 mei 1999 werd in het attractiepark Islands of Adventure de multi motion darkride The Amazing Adventures of Spider-Man geopend. Dit is de eerste darkride ter wereld, waarin een deel van de thematisering in 3D-beelden wordt weergeven. Op 31 mei werd de eerste interactieve darkride met 3D-effecten, Toy Story Midway Mania! geopend in Disney's Hollywood Studios. Op 9 juni 2011 werd de eerste interactieve 3D dakride van Europa geopend, genaamd Maus au Chocolat in het Duitse Phantasialand.

Soorten

Animatronics in een scène van Fata Morgana.

Er bestaan verschillende soorten darkrides, waarbij bepaalde transportsystemen passen. Het thema van een darkride is medeverantwoordelijk voor de keuze van het transportsysteem. Zo zal bij een darkride omtrent het thema piraten vaak een dark water ride zijn zoals de Disney-attractie Pirates of the Carribean of Pirate Boats in Legoland Billund.

Dark water ride

Zie Dark water ride voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Een dark water ride (Nederlands: donkere waterrit) is een darkride, waarbij bezoekers door middel van boten door kanaal varen. Langs het kanaal staan verschillende scènes opgesteld. Op enkele uitzonderingen na is er in de boten gemiddeld plaats voor circa zestien tot twintig personen.

Interactieve darkride

Zie Interactieve darkride voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Een interactieve darkride in Disneyland.

Een bijzonder type darkride is de interactieve darkride. Hierbij krijgen bezoekers een laserpistool waarmee men zo veel mogelijk doelen moet raken. Hoe meer geraakte doelen, hoe hoger de score van de speler. De eerste interactieve darkride werd in 1987 geopend in Bobbejaanland en is genaamd El Paso, wat letterlijk "de vreemde doortocht" betekent in het Spaans.

Multi motion darkride

Zie Multi motion darkride voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Een multi motion dakride (Nederlands: veelvoudig beweegbare darkride) is een darkride, waarbij het voertuig een simulator is, waardoor bepaalde effecten zoals ontwijken of vallen versterkt kunnen worden. In de volksmond wordt ook wel gesproken over een extreme darkride.

Suspended darkride

Een suspended dark ride (Nederlands: hangende darkride) is een darkride, waarbij de voertuigen gondels zijn. De rails bevindt zich dus niet onder, maar boven het voertuig. Hierdoor kan bijvoorbeeld de illusie gewekt worden dat bezoekers vliegen.

Ghost train

In het Verenigd Koninkrijk en Australië worden darkrides met een horrorthema ghost trains genoemd. Die naam is afkomstig van een Engels toneelstuk uit 1923. De eerste darkride die de naam Ghost train gebruikte, was die in Pleasure Beach Blackpool. In Australië is een ghost train in het Luna Park in Melbourne. Eerder was er ook een in het Luna Park in Sydney, maar deze is in 1979 door brand verwoest.

Transportsystemen

Het endless chain system van Silbermine.

Zoals hierboven al aangegeven zegt het soort darkride vaak al wat over het transportsysteem. Enkele voorbeelden zijn:

• Boten
• Gondels: de rails bevinden zich boven het voertuig, waardoor het lijkt alsof de bezoeker zweeft.
• Trackless Ride System: de rails zijn niet zichtbaar.
• Endless chain system: alle voertuigen zitten aan elkaar vast, waardoor zij samen een eindeloze trein vormen.
• Floor mounted system: het voertuig volgt de rails op de vloer.
• Enhanced motion vehicle: een voertuig dat tevens een simulator is.
• Robocoaster: een robotarm op rails.

Toekomst

Heden wordt er veel aandacht besteed door attractiebouwers om nieuwe soorten darkrides te realiseren en worden er ook steeds meer nieuwe soorten en verschillende transportsysteem 'geboren' zoals de hierboven genoemd multi motion darkride en robocoaster. Op dit moment zijn er twee soorten darkrides in ontwikkeling: De vertical darkride, deze zal in 2012 openen in het attractiepark Alton Towers. Dit type darkride heeft veel weg van een roterende lift. en de Pandora's box, dit is een soort vrijevalattractie die over rails loopt en waarbij de stoelen van de bezoekers om hun eigen as kunnen draaien. Vermoed werd dat de Eftelingattractie Hartenhof een pandora's box zou worden. Uit uitgelekte gegevens in juni 2012 bleek dat Hartenhof geen pandora's box zal gaan worden, maar een robocoaster.

Voorbeelden van darkrides

Lijsten met voorbeelden van darkrides naar land:

• Lijst van darkrides in België
• Lijst van darkrides in Denemarken
• Lijst van darkrides in Duitsland
• Lijst van darkrides in Frankrijk
• Lijst van darkrides in Japan
• Lijst van darkrides in Nederland
• Lijst van darkrides in de Verenigde Staten

Mediabestanden

Zie de categorie Dark rides van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.