Bobbejaanland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Bobbejaanland
Ingang Bobbejaanland (2011)
Ingang Bobbejaanland (2011)
Locatie Lichtaart, Vlag van België België
Eigenaar Parques Reunidos
Opening 31 december 1961
Seizoen April tot november
Attracties
Totaal 50
Achtbanen 7
Waterattracties 5
Darkrides 1
Officiële website
Bobbejaanland op RCDB
Portaal  Portaalicoon   Attractieparken
Grondwerken Bobbejaanland na aankoop in 1959
Paardenmolen Bobbejaanland (jaren 1960-1980)
Windturbine in het park
Typhoon in Bobbejaanland
Sledge Hammer in Bobbejaanland

Bobbejaanland is een pretpark in Lichtaart, gelegen tussen Herentals en Kasterlee in België, en is genoemd naar zijn oprichter Bobbejaan Schoepen. Het pretpark is gelegen in een moerassig gebied in de vallei van de Kleine Nete.

Geschiedenis[bewerken]

Ontstaan[bewerken]

Bobbejaanland is ontstaan vanuit de muzikale carrière van de zanger-gitarist Bobbejaan Schoepen, die na vijftien jaar internationale tournees stilaan een vaste stek zocht.[1] In 1959 kocht hij in het Kempische dorp Lichtaart (Kasterlee) een moerassig domein van 30 hectare, genaamd het "Abroek". De buurt verklaarde hem haast gek, toen bleek welke grootse plannen hij er mee had.[1][2][3] Hij liet het terrein uitbaggeren, bouwde er een theaterzaal met 1200 plaatsen en legde een zwemvijver met 2,2 kilometer strand ernaast. Op 31 december 1961 werd het park officieel geopend door Bobbejaan Schoepen zelf en zijn vrouw Josée Jongen.

De naam Bobbejaanland werd bedacht door zijn manager Jacques Kluger.[4] Centraal in het jonge Bobbejaanland stond waterpret, texas-treinen, monorails en carrousels, maar vooral show. Tot het midden van de jaren 1970 was het park in feite een variété-centrum, met elke dag een reeks voorstellingen van telkens anderhalf uur. Er traden vooral artiesten op uit België, Nederland en Duitsland, al dan niet in het programma van Schoepen zelf. De bekendste namen zijn: Louis Neefs, Rocco Granata, Staf Wesenbeek (vader van Lynn), Leo Martin, Will Ferdy, Will Tura, Bobby Setter, Jimmy Ross (alias Mel Turner), Jan Theys, Staf Permentier, Liliane Saint-Pierre, de Duitse actrice en zangeres Ilse Werner, en haar bekende landgenoten Rex Gildo, Michael Holm, en de Nederlander Rudi Carrell (die voor enkele jaren Schoepens buur werd). In februari 1969 organiseerde de toenmalige BRT de TV-show "Uit met Bobbejaan", opgenomen in en uitgezonden vanuit Bobbejaanland[4].

De eerste attracties[bewerken]

Tot midden jaren 1970 waren de zwemvijvers en stranden de centrale attractie. Middelgrote attracties zoals de "Paardenmolen" en de "Rode Monorail" vormden de aanzet tot het "pretpark" dat er vanaf 1975 ontstond. Toen er binnen korte tijd twee bezoekers verdronken, werd de zwemgelegenheid definitief afgeschaft. Op advies van Phantasialand-eigenaar Gottlieb Löffelhard komt er een eerste grote attractie, het Spookhuis. De darkride werd na een testjaar vervangen door het Reuzenrad.

In 1978 komt er weer een tv-show: "30 jaar Bobbejaan" (BRT). Schoepen leerde in die periode Jef Nys kennen, die in datzelfde jaar Jommeke in Bobbejaanland uitbrengt. In Bobbejaanland zelf komt een "Jommekesland" tot stand. Dat bood een ritje op een mechanische stier en een grote speeltuin.

In 1979 werd de "Looping Star" aangekocht, een rollercoaster die jarenlang de trekpleister vormde van het park. De "Wildwaterbaan" kwam er in 1980, maar ging tijdens de constructie gedeeltelijk in vlammen op door een kortsluiting. De attractie was nog niet verzekerd en de financiële schade liep op tot 11 miljoen BEF. De Wildwaterbaan werd hetzelfde seizoen toch nog operationeel.

In de tweede helft van de jaren 1970 vond het park ook zijn eigen stijl in de western-thematiek: er werd een interactief cowboy-dorp gebouwd met daarin een saloon, een gevangenis, een hotel, een hoefsmid, een postkantoortje waar je effectief kaartjes kon posten, en een bank waar het publiek geldmunten kon wisselen. Een van de attracties was "De Poppenshow", een geprogrammeerde country-voorstelling waarin de artiesten van het theater (ook Bobbejaan Schoepen zelf) als mechanisch werkende poppen een medley-repertoire brachten. Het was een van de eerste indoor attracties die afgestemd is op het Belgische weertype. In die tijd werd ook het schommelschip "Santa Maria" gebouwd.

Eind jaren 1970 werd er een museum geopend met kunstwerken uit de Hopi en Navajo-cultuur. De collectie werd uit Phoenix (Arizona) overgebracht door mevrouw Schoepen. Ze begeleidde haar man ook dagelijks bij enkele duetten, tot in 1978 een probleem met de stembanden een eind maakte aan haar zangcarrière (in 1959 behaalde ze de eerste prijs aan het conservatorium met een vertolking van Bach).

Einde variété[bewerken]

Begin jaren 1980 was Bobbejaan Schoepen nog steeds het podiumbeest dat in het hoogseizoen dagelijks drie tot vijf optredens van telkens vijfenveertig minuten gaf. Medio jaren 1980 werden de variété-shows gebalder en afgestemd op een steeds internationaler publiek. Wanneer artsen in 1989 vernauwingen aan zijn hart vaststellen, is hij voor de eerste keer afwezig in zijn eigen theater. Hij krijgt vijf overbruggingen maar gaat nadien snel weer aan het werk. In die zelfde periode maakte een risico-operatie aan de verstandskiezen waarbij een zenuw werd geraakt een definitief einde aan Schoepens virtuoze fluittalent. Het attractiepark domineert inmiddels de variété, en de zakenman de artiest. Hij blijft toch doorzingen, zij het met meer gebalde shows die onvermijdelijk ten prooi vallen aan de routine van het attractiepark.

Attractie-uitbouw[bewerken]

In de jaren 1980 volgde er een verdere uitbouw van het attractie-aanbod. In augustus 1982 zette een ontplofte alternator een groot deel van België zonder stroom. Ook Bobbejaanland ligt grotendeels lam en krijgt te maken met ingeslagen kassa's van klanten die hun geld terugeisen maar niet weten dat het probleem verder reikt.[5] Toen datzelfde jaar een brand ontstond in de "Achtbaan" (Schwarzkopf), werd deze vervangen door een nieuwe ride, genaamd "Wervelwind" (de dubbele kurkentrekker van Vekoma). De jaren nadien ging de aandacht vooral naar infrastructuur en de aankoop van middelgrote attracties. In de hoogzomer van 1985 werd de "Rainbow" aangekocht; in 1987 de "Breakdance", "Condor", en de "Air Race" (heden "Dreamcatcher"). Dit is een van de eerste hangende achtbanen ter wereld, in dit geval met hangende vliegtuigjes.

Vanaf begin jaren 1980 trok het park ook meer buitenlanders aan. In de jaren 1990 bestond bijna de helft van de bezoekers uit Nederlanders, Luxemburgers, Duitsers en Fransen.[bron?] Een van de trekpleisters die het park een positieve impuls gaven is de "Revolution" (1989), een indoor rollercoaster die zich wentelt rondom een groot projectiescherm en een duikvlucht neemt door allerlei lichteffecten. Deze achtbaan heeft tevens het langste treintje ter wereld. De "Indiana River" uit 1991 is een attractie in Aztekenstijl, een concept dat door Bobbejaan Schoepen zelf werd uitgedacht. Ook het Kinderland uit 1995, een speelpaleis van 7000 m² met achttien attracties, is aan zijn fantasie ontsproten.

Buitenbeentje[bewerken]

Vanaf begin jaren 1990 engageren ook drie van de vijf kinderen zich permanent voor het park, waarvan Jacky het meest in het oog springt. Bobbejaanland wordt gefinetuned tot in de details, en is naar eigen zeggen het eerste attractiepark ter wereld dat doorgedreven milieuvriendelijke accenten legt. Het meest in het oog springende initiatief op dit vlak is een windturbine (2002) van ca. zeventig meter die voor energie zorgt in de regio en waaraan ook een museum voor alternatieve energiewinning is verbonden. De aankoop van deze wereldprimeur komt er onder impuls van Jacky Schoepen, die zich inmiddels heeft opgewerkt tot in de leiding van het bedrijf. In die periode ontstond er ook de idee van 'leerrijke pret'. Zo werden er educatieve rondleidingen georganiseerd naar de mechanica en fysica van de attracties onder de technische begeleiding van het park zelf. Ook vanuit een breder perspectief kan het park als een buitenbeentje onder de Europese pretparken worden beschouwd: Bobbejaanland is waarschijnlijk een van de weinige pretparken dat zijn identiteit heeft gebouwd rond de carrière van een zanger-artiest (het ouderlijk huis bevindt zich ook in het park zelf). Filosoof Etienne Vermeersch merkte in dit verband op: "In tegenstelling tot bijvoorbeeld het Franse Disneyland is dit pretpark organisch gegroeid vanuit een elementaire kern." Bobbejaanland heeft een zeer geleidelijke groei gekend vanwege z'n familiale bedrijfsstructuur. Bobbejaan Schoepen koos er ook bewust voor om niet naar de beurs te gaan of extra parken te kopen, wat volgens hem op termijn alleen maar nefast zou zijn. Zo vroeg hij tijdens een vergadering van Belgo Parks aan Walibi-baas Meeùs waarom die geen vier pijpen tegelijk rookt. Meeùs antwoordde verwonderd "Ik heb toch genoeg met eentje?", waarop een eigenzinnige Schoepen grapte: "Waarom koop je dan wel vier pretparken?".

2004: keerpunt[bewerken]

In 1999 werd bij Schoepen darmkanker vastgesteld, wat het idee aanzwengelde om zijn levenswerk van de hand te doen. Niet stoppen betekent echter doorgaan en in de winter van 2003 wordt een investering van bijna 12 miljoen euro gedaan voor enkele nieuwe attracties (Typhoon, Sledge Hammer en Junior Coaster (waarvan de naam later veranderd werd in Oki Doki)). Dat jaar voert Test-Aankoop een controversieel vergelijkend onderzoek van 13 Europese parken uit. Bobbejaanland komt er voor vrijwel alle aspecten uit als meest gewaardeerde park in België (evenwel waren maar 3 Belgische parken opgenomen), en krijgt op Europees niveau de tweede plaats samen met Disneyland en het Parc Astérix. Het onderzoek peilde naar de tevredenheid van bezoekers door vragenlijsten uit te delen in september 2003, en geeft dus slechts een partieel beeld. (Test-Aankoop magazine 477, juni 2004) Het is niet bekend op hoeveel verschillende dagen men de vragenlijsten uitdeelde en of dit in elk pretpark op dezelfde dag(en) gebeurde. De beslissing om het park te verkopen valt toch in april 2004, na een voorbereidingsfase van meer dan drie jaar. Bobbejaanland wordt overgenomen door Parques Reunidos, een Spaanse pretparkengroep. Alle speculaties ten spijt blijft het tot de laatste minuut onzeker of de stichter zijn handtekening zal plaatsen. Bepalend is uiteindelijk de onzekerheid over de continuïteit in de toekomst in de wereld van de pretparken. De Schoepens nemen het zekere voor het onzekere, een keuze die de stichter het meest evident lijkt. Als het reportageprogramma Terzake hem na de verkoop vraagt of hij voor het grote geld gekozen heeft, antwoordt Schoepen, voor zich uit starend, "Wat ben ik met al dat geld, ik kan maar twee keer per dag eten."

Bobbejaan Schoepen kan worden beschouwd als de artistieke trekpleister van het park, zijn vrouw Josée (de oudste van achttien kinderen) als de leidinggevende ruggengraat en haar zus Louise (Wies) als de basis op het vlak van boekhouding en financiën. De sleutel tot de werking van dit familiebedrijf lag in de vertrouwensband binnen dit triumviraat en in hun arbeidsethos, dat vanaf de jaren 1990 werd versterkt door drie van de vijf kinderen. Met de verkoop verdween in België het laatste familiebedrijf in de sector van de pretparken. Op 17 mei 2010 overleed de bezieler van het domein, Bobbejaan Schoepen, aan een hartstilstand. Zijn weduwe bleef op het domein wonen tot aan haar dood in 2013.

Na de verkoop van Bobbejaanland werden er door de nieuwe leiding enkele wezenlijke veranderingen doorgevoerd. Zo werd de merchandising en de horeca gecentraliseerd en zien de vaste uitbaters en werknemers binnen één jaar hun contract beëindigd. Na enkele jaren is ook van de familie Schoepen niemand meer in dienst en de eerste jaren na de verkoop gaan de bezoekersaantallen zichtbaar achteruit. In januari 2007 raakte bekend dat de investeringsmaatschappij Candover de Spaanse attractieparkenuitbater Parques Reunidos overneemt. Daardoor komt Bobbejaanland voortaan in Britse handen, zij het onder hetzelfde management.

Nieuwe investeringen[bewerken]

In 2006 opende een nieuwe attractie, Desperado City. Een interactieve schietattractie gemaakt door het Belgische bedrijf AlterFace. De attractie krijgt een plaatsje in het comboydorp. Daarnaast werd in datzelfde jaar de attractie Air Race volledig vernieuwd, de bekende vliegtuigjes werden vervangen door nieuwe voertuigen van Vekoma. Verder werd de volledige thematisering vernieuwd. De attractie werd omgedoopt tot Dreamcatcher. Een jaar later moest de oudste attractie van allemaal er aan geloven. Het toenmalige theater maakte plaats voor een 4D-cinema. Het schommelschip, Santa Maria en Breakdance verdwenen ook in 2007 uit het park.

In 2008 zet de vernieuwing zich verder en werd op zijn beurt Hall 2000 onderhanden genomen. Het grootste deel van de hal moest plaats maken voor een nieuwe attractie genaamd Banana Battle, een splash battle in junglethema. Dit thema wordt doorgezet naar de Revolution, die toen nog in tijdreis thema was. De R in de naam moest er deels aan geloven. Naast de ingang van de hal werd er ook een nieuwe familieattractie opgetrokken genaamd King Kong. Die laatste is een nieuw soort attractie gemaakt door HUSS, waarvan Bobbejaanland het exclusieve bouwrecht had in 2008. De volledige nieuwe zone krijgt de naam Bananabos. Aan de overkant van het plein voor het bos werd Bobby Drop afgebroken en verkocht aan het Franse park La Récré des 3 Curés waar in 2011 ook Mambo aan verkocht wordt. Daartegenover kon Bobbejaanland in dat jaar uitpakken met Dizz, een nieuwe achtbaan. Hierdoor komt het aantal achtbanen in Bobbejaanland op zeven waarvan één met inversies.

Attracties[bewerken]

Achtbanen[bewerken]

Naam Type Openingsjaar Bouwer Afbeelding
Bob Express Gemotoriseerde achtbaan 2000 MACK Rides Bob Express.JPG
Dreamcatcher Hangende achtbaan 1987 Vekoma Dream catcher.JPG
Oki Doki Junior coaster 2004 Vekoma Oki doki-Bobbejaanland.JPG
Revolution Overdekte achtbaan 1989 Vekoma (R)Evolution.JPG
Speedy Bob Wildemuis-achtbaan 1998 MACK Rides Speedy Bob1.jpg
Typhoon Stalen achtbaan 2004 Gerstlauer Typhoon4.jpg
Dizz Draaiende achtbaan 2011 Maurer Söhne Dizz5.jpg

Waterattracties[bewerken]

Naam Type Openingsjaar Bouwer Afbeelding
El Rio Rapid river 2000 Hafema El Rio 5.JPG
Indiana River Dark water ride / boomstamattractie 1992 Intamin AG Indiana River.jpg
Wild Water Slide Boomstamattractie 1980 Intamin AG Wild Water Slide1.jpg
Banana Battle Splash battle 2008 Preston Barbieri Group en P&P Projects Bob Jungle.jpg
Big Bang Hara Kiri Raft Slide 1989 Aquatic en Van Egdom Big Bang2.JPG
Bootvaart Rondvaart 1994 MACK Rides

Thrill Rides[bewerken]

Naam Type Openingsjaar Bouwer Afbeelding
Aztek Express Rupsbaan 1996 MACK Rides Aztek Express.JPG
Sledge Hammer Giant Frisbee 2004 HUSS Park Attractions Sledgehammer2.jpg

Familieattracties[bewerken]

Naam Type Openingsjaar Bouwer Afbeelding
Draaimolen Zweefmolen 1991 Zierer Zwiermolen1.jpg
El Paso Interactieve darkride 1998 MACK Rides El Paso2.jpg
Flying Orca Red Baron 2002 HUSS Park Attractions
Glijbaan Glijbaan Bobbejaanland Afreis.JPG
Horse Pedalo Trapmonorail 1987 Vekoma Horse Pedalo 1.JPG
King Kong King Kong 2009 HUSS Park Attractions Bobbejaanland King Kong.jpg
Monorail Monorail 1976 Schwarzkopf Bobbejaanland Monorail.jpg
Reuzenrad Reuzenrad 1971 Schwarzkopf Bobbejaanland Reuzenrad.JPG

Kinderattracties[bewerken]

  • Pony Ride - een klassieke paardenbaan
  • Convoy Trucks - een rondrit-attractie waarbij kinderen in minitrucks een ritje maken
  • Dino - Theekopjesattractie
  • Kinderland - een grote overdekte ruimte met talloze kinderattracties
  • Locomotion - een kinderdraaimolen met een treintje
  • Red Baron - Red Baron
  • Viking - een kinderdraaimolen met Vikingbootjes die op water varen
  • Koggemolen - Koggenmolen
  • Springkussen - Springkussen

Shows[bewerken]

  • Kindershow - een clown entertaint kinderen en volwassenen
  • Horse Show - een paardenshow met stunts

Verdwenen attracties[bewerken]

In de loop der jaren zijn verschillende attracties gesloten geraakt. Sommige attracties zijn verkocht, andere zijn gesloopt en een enkeling zijn nog steeds voor een deel zichtbaar in het park. Hieronder een overzicht van de verdwenen attracties uit het park.[6]

Familieattracties[bewerken]

  • Astroliner
  • Autoracebaan
  • Autoscooter
  • Balloon Race
  • Cowboy Express
  • Draaiend Huis
  • Elektronische Poppenshow
  • Funny Barrels
  • Jommekesland
  • Kettingzwiermolen – eerste kettingmolen, niet de huidige
  • Kleine monorail
  • Mississippiboot
  • Old timers – de dino's van de thematisatie werden na sluiting verplaatst naar Texastrein
  • Parachute Tower – een paratower
  • Texastrein – staat samen met de twee onderdelen Silbermine en Time Tunnel grotendeels nog in het park
  • Tonnenbaan
  • Trapeze Tower – klimtoren
  • Zwemvijvers

Darkrides[bewerken]

  • Mystery Hotel – komisch spookhuis
  • Spookhuis
  • Desperado City

Thrill Rides[bewerken]

  • Breakdance – een Breakdance, deze attractie is na jaren in opslag te hebben gestaan in 2007 verkocht aan een Nederlandse kermisexploitant welke er tegenwoordig mee rondreist.
  • Calypso – een Calypso
  • Condor
  • Fly Away – een Enterprise van het model Fly Away
  • Mambo
  • Pony Express
  • Rainbow
  • Santa Maria
  • Troika

Waterattracties[bewerken]

  • Bobby Drop – Shoot-the-Chute met rubberboten
  • Trap- en motorbootjes
  • Waterschip en waterglijbaan

Achtbanen[bewerken]

Betaalattracties[bewerken]

  • Bull Riding
  • Shooting – schietkraam
  • Spaceball
  • Western Shooting – digitaal schietkraam

Kinderattracties[bewerken]

  • Helicoptermolen
  • Mini Trein
  • Paardenmolen
  • Red Baron 1 – de eerste is in 1997 vernieuwd in de huidige
  • Robinson Speeltuin

Shows[bewerken]

  • Country hall

Educatief[bewerken]

  • Indian Art Museum

Prijzen[bewerken]

  • In 1992 ontving Bobbejaanland bij de wereldorganisatie voor pretparken (IAAPA) in Dallas (VS) de "Brass Ring Award" voor beste publiciteitsbrochure.[5]
  • In 2000 ontving het park bij de wereldorganisatie voor pretparken (IAAPA) in Orlando (VS) de "Brass Ring Award", met een tweede plaats in de categorie "beste website".[5]
  • Vanaf 2005 tot en met 2008 ontving Bobbejaanland vier jaar op rij een Loopy Award voor de beste Thrillride van de Benelux, dit voor hun attractie Sledge Hammer. De Loopy Awards worden uitgereikt door de bezoekers van de pretparkensite pretparken.be en de leden van Rollercoaster Friends.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b "Bobbejaan Schoepen, een Vlaams entertainer" — Histories documentaire, 4 januari 2001 (Canvas)
  2. «Ik zal er geen traan om laten», Het Laatste Nieuws, 12 mei 2004
  3. 'Bobbejaan Schoepen', Johan Roggen, Uitgeverij het Volk, 1980 - D/1980/2345/10
  4. a b Officiële Biografie Bobbejaan Schoepen - Volkskundige Kroniek, juni 2006
  5. a b c Tijdlijn op officiële website
  6. BJ Nostalgie
België: Bellewaerde · Bobbejaanland · Boudewijn Seapark · Mega Speelstad · Plopsaland De Panne · Plopsa Indoor Hasselt · Plopsa Coo · Walibi Belgium
Bulgarije: Sofia Land
Denemarken: Bakken · BonBon-land · Djurs Sommerland · Fårup Sommerland · Legoland Billund · Tivoli Gardens · Tivoli-Karolinelund
Duitsland: Belantis · CentrO Park · Churpfalzpark · Eifel Park · Europa-Park · Fort Fun · Hansa Park · Heide-Park · Holiday Park · Hollywood- und Safaripark · Kernies Familienpark · Legoland Deutschland · Movie Park Germany · Phantasialand · Rasti-Land · Ravensburger Spieleland · Schwaben Park · Serengeti Park · Skyline Park · Steinwasen-Park · Tripsdrill · Wild- und Freizeitpark Klotten
Finland: Linnanmäki · PowerPark · Särkänniemi
Frankrijk: Bagatelle · Disneyland Park · Walt Disney Studios Park · Futuroscope · La Mer de Sable · Nigloland · Parc Astérix · Parc Saint-Paul · Walibi Sud-Ouest · Walibi Rhône-Alpes · Walygator Parc
Hongarije: Vidámpark
Italië: Cinecittà World · Fiabilandia · Gardaland · Italia in Miniatura · Mirabilandia · Movieland Studios
Nederland: Attractiepark Slagharen · Avonturenpark Hellendoorn · Duinrell · Familiepark Drievliet · Efteling · Plopsa Indoor Coevorden · Toverland · Walibi Holland
Noorwegen: Tusenfryd
Oostenrijk: Wiener Prater
Polen: Lunapark · Rabkoland · Silezisch attractiepark
Spanje: Isla Mágica · Parque de Atracciones de Madrid · Parque Warner Madrid · PortAventura · Terra Mítica · Tibidabo
Verenigd Koninkrijk: Alton Towers · Camelot · Chessington World of Adventures · Drayton Manor · Flamingo Land · Legoland Windsor · Lightwater Valley · Oakwood · Pleasure Beach Blackpool · Thorpe Park
Zweden: Liseberg · Skara Sommarland · Tivoli Gröna Lund
Zwitserland: Conny-Land