Diefstal
Diefstal is een strafrechtelijk delict dat bestaat uit het op onrechtmatige wijze eigenhandig in bezit nemen van andermans eigendom. Wie zich schuldig maakt aan diefstal wordt een dief genoemd, een vrouwelijke dief is een dievegge.
Inhoud |
[bewerken] België
Hij die een zaak die hem niet toebehoort, bedrieglijk wegneemt, is schuldig aan diefstal (art. 461 Belgisch Strafwetboek).
[bewerken] Nederland
Hij die enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort wegneemt, met het oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen, wordt, als schuldig aan diefstal, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vierde categorie. (art. 310 Sr). Diefstal is in het Nederlandse recht een zogenoemd opzetdelict. Dit betekent dat opzet een noodzakelijk vereiste is voor het plegen van diefstal. Het woord opzet staat niet expliciet in de delictsomschrijving genoemd, maar wordt geacht in het woord 'oogmerk' aanwezig te zijn. Het woord 'wederrechtelijk' slaat niet zoals in de strafrechtdoctrine gebruikelijk is op de afwezigheid van een rechtsvaardigheidsgrond, maar op een onwettelijke wijze van eigendomsverkrijging. In overeenstemming met rechtspraak uit het begin van de 20ste eeuw hoeft een goed niet noodzakelijk een tastbaar iets te zijn, met 'enig goed' kan ook stroom of informatie worden bedoeld. Doorslaggevend is voor de Hoge Raad niet of het goed stoffelijk is, maar of het dezelfde eigenschappen heeft als een stoffelijk goed (het goed moet een bepaalde waarde vertegenwoordigen en het bezit van het goed strekt tot enig voordeel).
| Nederlands Wet | |
|---|---|
| Wet(boek): | Strafrecht |
| Artikel: | 310 |
| Omschrijving: |
Hij die enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort wegneemt, met het oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen, wordt, als schuldig aan diefstal, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste 4 jaren of geldboete van de vierde categorie. |
| Nederlands Wet | |
|---|---|
| Wet(boek): | Strafrecht BES |
| Artikel: | 323 |
| Omschrijving: |
Hij die eenig goed dat geheel of ten deele aan een ander toebehoort, wegneemt, met het oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen, wordt, als schuldig aan diefstal, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vierde categorie. |
[bewerken] Suriname
In Suriname wordt diefstal strafbaar gesteld door de artikelen 370 en volgende van het Wetboek van Strafrecht (zie 'Externe link').
[bewerken] Winkeldiefstal
Sinds 2011 is er in Nederland de regeling Afrekenen met winkeldieven[1] van het Hoofdbedrijfschap Detailhandel (HBD), die inhoudt dat een winkelier die een winkeldief op heterdaad betrapt en aangifte doet bij de politie, een voorstel doet aan de dader om het bedrag van de schade te stellen op € 151; het betreft een schadevergoeding voor de onrechtmatige daad, voor de tijd die de winkelier aan de aanhouding en afhandeling moet besteden. Dit wordt alleen toegepast op personen van 14 jaar en ouder met vaste woon- of verblijfplaats. De overeenkomst bepaalt dat het bedrag niet verschuldigd is in gevallen waarin de winkelier zich niet succesvol zou kunnen voegen in een strafproces: bij een sepot (waartoe ook een doorverwijzing naar HALT leidt), een onrechtmatige aanhouding of vrijspraak. Er is geen algemeen verbindend voorschrift dat bepaalt dat de winkelier altijd het standaardbedrag in rekening kan brengen. Als in een concreet geval de kosten lager zijn dan dit gemiddelde dan is het voor de verdachte onvoordelig om akkoord te gaan, omdat de rechter hem/haar slechts (voor wat betreft de civiele vordering) tot betaling van de werkelijke kosten kan veroordelen.
De schadevergoeding staat verder los van de eventuele strafrechtelijke veroordeling van de dader (de vergoeding is ook verschuldigd bij schuld zonder strafoplegging, en komt anders bovenop de straf), en ook los van de vergoeding van eventuele verdere schade. Voor de strafrechtelijke vervolging is er de Richtlijn voor strafvordering winkeldiefstal (ook voor de verwante delicten verduistering en omprijzen).
Als de verdachte aan de organisatie betaalt houdt deze een deel van bedrag in voor kosten en geeft de rest aan de winkelier. Soms is er de afspraak dat de winkelier dan ook nog een deel van het bedrag in een fonds stort.
Eerder ingevoerde systemen zijn SODA van de Stichting Overlastdonatie en ‘Winkeldieven Dubbel Gepakt’ in Gelderland-Midden. De afhandeling is daarbij iets anders dan die van het HBD. Niet de winkelier neemt contact op met de politie maar de overkoepelende stichting.[2]
Het bedrag is berekend op basis van een gemiddeld uurtarief voor een winkelier van € 70 en voor een winkelmedewerker € 45, en het volgende gemiddelde tijdsbeslag:
- Observeren, aanspreken en aanhouden van de verdachte: 15 minuten.
- Ophouden van de verdachte en alarmeren van de politie: 30 minuten.
- Assisteren bij het ophouden door een winkelmedewerker: 30 minuten.
- Overdragen van de verdachte aan de politie: 15 minuten.
- Diverse communicatie en administratie: 30 minuten.
De totale kosten voor de afhandeling bedragen daarmee € 127,50. Inclusief btw wordt dit na afronding € 151.
[bewerken] Verzwarende omstandigheden
In het Nederlandse recht staan in artikel 311 en 312 Sr enkele vormen van diefstal onder verzwarende omstandigheden dit zijn er in totaal zeven:
- diefstal tijdens de nacht op privéterrein;
- diefstal met twee of meer personen;
- diefstal waarbij men de toegang heeft verkregen door middel van braak, verbreking, inklimming, valse sleutels, valse order of vals kostuum;
- diefstal met terroristisch oogmerk;
- diefstal met geweldpleging, waarbij het veroorzaken van zwaar lichamelijk letsel of de bovengenoemde omstandigheden als extra verzwarende omstandigheid geldt;
- diefstal van vee uit de weide;
- diefstal bij rampen zoals brand, explosie, watersnood, schipbreuk, spoorwegongeval, oproer, muiterij of oorlogsnood;
In België kan ook het gebruik van een vluchtvoertuig bij de diefstal een verzwarende omstandigheid uitmaken.
| Nederlandse Wet | |
|---|---|
| Wet(boek): | Strafrecht |
| Artikel: | 311 |
| Omschrijving: |
|
| Nederlandse Wet | |
|---|---|
| Wet(boek): | Strafrecht BES |
| Artikel: | 324 |
| Omschrijving: |
|
[bewerken] Verwante misdrijven
In de Nederlandse wet wordt er een verschil gemaakt tussen diefstal, stroperij, afpersing, afdreiging, verduistering en bedrog. Deze worden in de artikelen 314 tot en met 339 van het Wetboek van Strafrecht behandeld.
[bewerken] Stroperij
Stroperij heeft in het Nederlandse strafrecht een enigszins andere betekenis dan in het algemeen taalgebruik. Stroperij is een vorm van diefstal, maar dan wel een diefstal van goederen van geringe waarde. De straffen zijn dan ook lager dan die voor diefstal (het gaat om een zogenoemd geprivilegieerd delict).
 Zie ook: wildstroperij, voor de betekenis van stroperij in het alledaags taalgebruik (illegaal jagen en vissen). |
| Nederlandse Wet | |
|---|---|
| Wet(boek): | Strafrecht |
| Artikel: | 314 |
| Omschrijving: |
1. Hij die, zonder geweld of bedreiging met geweld tegen personen, geheel of ten dele aan een ander toebehorende klei, bagger, ongesneden veen, zand, aarde, grind, puin, mestspeciën, zoden, plaggen, heide, helm, wier, riet, biezen, mos, onbewerkt en niet vervoerd hak- of sprokkelhout, ongeplukte of afgevallen boomvruchten of bladeren, te veld staand gras of te veld staande of na de oogst achtergebleven veldvruchten wegneemt, met het oogmerk om zich die voorwerpen wederrechtelijk toe te eigenen, wordt, als schuldig aan stroperij, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een maand of geldboete van de tweede categorie. 2. Indien tijdens het plegen van het misdrijf nog geen twee jaren zijn verlopen sedert een vroegere veroordeling van de schuldige wegens gelijk misdrijf onherroepelijk is geworden, wordt hij gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste twee maanden of geldboete van de tweede categorie. |
[bewerken] Afdreiging
Afdreiging is in Nederland een bepaald misdrijf.
Het gaat om de gedraging die in de volksmond chantage heet. Opvallend is dat het een klachtdelict is en wel om de voor de hand liggende reden dat ambtshalve vervolging door de openbaarheid van rechtspraak juist aan het licht zou brengen wat het slachtoffer verborgen wil houden. Opmerkelijk is verder dat het ook strafbaar is een ander te "chanteren" om hem dat te laten doen waartoe hij toch al civielrechtelijk verplicht is. Chantage is dus geen legaal incassomiddel.
| Nederlandse Wet | |
|---|---|
| Wet(boek): | Strafrecht |
| Artikel: | 318 |
| Omschrijving: |
Hij die, met het oogmerk om zich of een ander wederrechtelijk te bevoordelen, door bedreiging met smaad, smaadschrift of openbaring van een geheim iemand dwingt hetzij tot de afgifte van enig goed dat geheel of ten dele aan deze of aan een derde toebehoort, hetzij tot het aangaan van een schuld of het tenietdoen van een inschuld, hetzij tot het ter beschikking stellen van gegevens met geldswaarde in het handelsverkeer, wordt als schuldig aan afdreiging, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste drie jaren of geldboete van de vijfde categorie. |
| Nederlandse Wet | |
|---|---|
| Wet(boek): | Strafrecht BES |
| Artikel: | 331 |
| Omschrijving: |
Hij die, met het oogmerk om zich of een ander wederrechtelijk te bevoordeelen, door bedreiging hetzij met smaad, smaadschrift of openbaring van een geheim, hetzij met klachte of aangifte van een strafbaar feit bij de overheid, iemand dwingt hetzij tot de afgifte van eenig goed dat geheel of ten deele aan dezen of aan een derde toebehoort, hetzij tot het aangaan van eene schuld of het tenietdoen van eene inschuld, wordt, als schuldig aan afdreiging, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste drie jaren. |
[bewerken] Verduistering
Was de persoon reeds houder van het goed, bij lening of huur bijvoorbeeld, en besloot deze het niet aan de eigenaar terug te geven, dan is sprake van verduistering.
[bewerken] Bedrog
Een flessentrekker is iemand die zich diensten laat verlenen, wetende dat er geen betaling zal volgen, zoals de eetpiraat.
[bewerken] Heling
Wanneer een door diefstal verkregen zaak aan een ander wordt doorverkocht, dan maakt de koper van het gestolen goed zich schuldig aan heling als hij kan vermoeden dat de verkoper niet de rechtmatige eigenaar was. Een abnormaal lage prijs, bijvoorbeeld €80,- voor een dure racefiets, is volgens de rechter voldoende aanwijzing dat de verkoper niet te goeder trouw is.
[bewerken] Trivia
- Iemand die alleen spullen van weinig waarde steelt wordt een kruimeldief genoemd.
- Iemand die door charme in figuurlijke zin de harten van anderen steelt is een hartendief. Meestal wordt deze term positief gebruikt.
- In de teelt van tomaten en andere gewassen zijn dieven de veel voorkomende uitgroeisels in de stengeloksels van de plant. Deze gaan ten koste van de oogst en worden daarom verwijderd. Dit verwijderen wordt aangeduid met het werkwoord dieven: "Als jij de tomaten dieft, ga ik ze water geven."
[bewerken] Andere termen voor stelen
|
|
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe link
- Wetboek van Strafrecht Suriname (diefstal en stroperij)[3]
| Bronnen, noten en/of referenties |
