Diepe hersenstimulatie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.
Diepe hersenstimulatie

Diepe hersenstimulatie (Engels: deep brain stimulation, afgekort DBS) is een vorm van neuromodulatie en betreft een neurochirurgische behandeling, waarbij een elektrode in bepaalde hersengedeelten wordt ingebracht, die, door impulsen van een elders in het lichaam geplaatste stimulator door te geven, dat hersengedeelte stillegt.

De techniek die gebruikt wordt om de elektrode te plaatsen, heet stereotaxie. Tevoren wordt op de millimeter nauwkeurig de gewenste plaats van de elektrode bepaald, zodat deze door een kleine opening kan worden ingebracht.

Indicatie[bewerken]

Deze behandeling wordt al een tijdje toegepast bij bewegingsstoornissen zoals

Diepe hersenstimulatie kan voor slechts voor een deel van de patiënten met deze aandoeningen een uitkomst betekenen; het risico op bijwerkingen moet zorgvuldig worden afgewogen tegen de kans op succes.

Componenten en plaatsing[bewerken]

Het ingebrachte systeem bestaat uit drie onderdelen:

  • De neurostimulator. Dit is een apparaatje dat batterijen in een behuizing van titanium bevat. Het wordt onder het sleutelbeen geplaatst en geeft stroompulsen af.
  • De elektroden lopen door een gaatje in de schedel naar de plek in de hersenen, waar gestimuleerd wordt. De elektrode heeft vier platina stimulatiepunten en bestaat grotendeels uit polyurethaan.
  • De geleidedraden die van de elektroden in het hoofd onder de huid, achter de oren langs, door de hals naar de neurostimulator gelegd worden.

De neurostimulator kan van buiten af worden afgesteld om de klachten optimaal te bestrijden.

Plaatsing[bewerken]

Bij de ziekte van Parkinson: De elektrode kan ter behandeling van de ziekte van Parkinson op verschillende plaatsen worden ingebracht.

Omdat de resultaten zo goed zijn, wordt diepe hersenstimulatie tegenwoordig bij de ziekte van Parkinson niet meer bewaard als laatste redmiddel, maar bij geselecteerde patiënten ook in eerdere stadia van deze ziekte. Op dit moment (2007) wordt een onderzoek gedaan, waarbij het effect van de stimulatie van de globus pallidus en de stimulatie van de nucleus subthalamicus op o.a. rigiditeit met elkaar wordt vergeleken.

Andere aandoeningen waarvoor diepe hersenstimulatie wordt toegepast[bewerken]

Operatie[bewerken]

Het inbrengen van de elektrode bij chirurgie wegens de ziekte van Parkinson.

Van tevoren worden de hersenen nauwkeurig in beeld gebracht, bij voorkeur met een MRI-scan. De operatie begint met het aanbrengen van een raamwerk, een “frame” op de schedel. Vervolgens wordt er een CT-scan gemaakt van het hoofd met het frame. Door deze te combineren met de tevoren gemaakte MRI-scan, kan de computer precies berekenen op welke coördinaten de elektroden moeten komen. Tijdens het eerste deel van de operatie, het inbrengen van de elektroden, blijft de patiënt bij kennis. Door een opening die onder plaatselijke verdoving in de schedel wordt gemaakt, wordt de elektrode ingebracht. Doordat de patiënt bij kennis is, kan door middel van proefstimulatie precies gezien worden, wat het effect is, en kan de plaatsing eventueel worden bijgesteld. Als de elektroden naar wens geplaatst zijn, wordt de patiënt onder narcose gebracht en kan de rest van de apparatuur worden ingebracht.

Pas enkele dagen na de operatie kan de apparatuur worden afgesteld. Het kan enige tijd vergen, voordat de beste afstelling is gevonden. Na ongeveer 5 jaar moet de batterij vervangen worden.

Mogelijke complicaties en bijwerkingen[bewerken]

  • Psychiatrische verschijnselen: klinische depressie, andere stemmingsstoornissen; hyperseksualiteit; dwangmatig gokken. Deze kunnen ook voorbijgaand zijn en bestreden worden door een juiste afstelling van de stimulator.
  • Er is verdenking dat een beginnende dementie verergert na diepe hersenstimulatie.
  • De elektroden kunnen van hun plaats raken.
  • Er is een kleine kans op bloeding en infectie.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Schüpbach ea; Neurosurgery at an earlier stage of Parkinson diseease, Neurology 68(4)23 January 2007; pp 267-271; Zhang JG, ea; Follow-up of bilateral subthalamic deep brain stimulation for Parkinson's disease; Acta Neurochir Suppl. 2006;99:43-7.
  2. Thalamic deep brain stimulation for treatment-refractory Tourette syndrome: Two-year outcome. Porta, M MD; Brambilla, A PhD; Cavanna, A E. MD; Servello, D MD; Sassi, M MD; Rickards, H MD, FRCPsych; Robertson, M M. MD, DSc(Med), FRCP(UK), FRCPCH, FRCPsych; Neurology ISSN: 0028-3878 (C)2009AAN Enterprises, Inc. Neurology, Volume 73(17) pgs. 1375-1380, Oktober 27, 2009