Encephalartos woodii

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Encephalartos woodii
IUCN-status: Uitgestorven in het wild[1] (2009)
plant in de Durban Botanic Gardens
plant in de Durban Botanic Gardens
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Naaktzadigen
Orde: Cycadales (palmvarens)
Familie: Zamiaceae
Geslacht: Encephalartos
Soort
Encephalartos woodii
Sander (1908)
Afbeeldingen Encephalartos woodii op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Encephalartos woodii op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Encephalartos woodii is een palmvaren, die er bekend om staat dat hij in het wild is uitgestorven en dat er geen vrouwelijk exemplaar bekend is. Aangezien palmvarens tweehuizig zijn kan deze plant zich dus niet geslachtelijk voortplanten.

Het is een tot 6 m hoge plant met een of meerdere stammen met een diameter die meestal 30-50 cm is, maar meer dan 2 m kan bedragen. De kroon is parapluvormig en bestaat uit vijftig tot honderdvijftig bladeren. De bladeren zijn glanzend donkergroen, 2-3 m lang, in de lengterichting gebogen en geveerd in zeventig tot honderdvijftig deelblaadjes. De deelblaadjes zijn v-vormig gerangschikt. De plant produceert zes tot acht, helder oranjegele kegels. Deze zijn cilindrisch, meestal 40-90 cm lang maar met uitschieters tot 1,2 m en 15-20 cm breed.

John Medley Wood ontdekte in 1895 een enkele mannelijke plant met vier stammen op een steile, zuidelijke helling aan de randen van het Ngoye Forest, ongeveer 30 km van Mtunzini in KwaZoeloe-Natal (Zuid-Afrika). Er werden stekken van zijscheuten aan de basis van de stammen van de plant genomen en deze werden opgekweekt in de Durban Botanical Gardens in Durban. Uiteindelijk gingen alle stammen in het wild te gronde en ondanks vele zoektochten zijn er nooit meer planten in het wild aangetroffen. Waarom de plant in het wild is uitgestorven is nooit duidelijk geworden. Mogelijk werd hij uitgeroeid door het gebruik in ceremoniële rites van zoeloes. Sommige autoriteiten suggereerden dat dit ene exemplaar geen soort was maar een natuurlijke hybride en hebben er nooit meer exemplaren bestaan.

Er wordt gespeculeerd over methodes om Encephalartos woodii toch geslachtelijk te vermeerderen. Een methode zou kunnen zijn om de plant te kruisen met een vrouwelijk exemplaar van Encephalartos natalensis, de naaste verwant. De hieruit ontstane hybride, Encephalartos woodii × natalensis kan vervolgens met Encephalartos woodii worden teruggekruist. Uiteindelijk wordt er zo vaak terugegekruist tot er een plant ontstaat die een vrij nauwkeurige benadering is van Encephalartos woodii en er een populatie van mannelijke en vrouwelijke planten ontstaat. Een andere optie is de observatie dat palmvarens die aan trauma's worden blootgesteld zoals fysieke verwondingen of vorst, van geslacht kunnen veranderen. Dit zou kunnen worden toegepast bij Encephalartos woodii om een geslachtsverandering te induceren.

Exemplaren in botanische tuinen[bewerken]

Een aantal botanische tuinen in de wereld hebben de soort in hun collectie. Allen stammen af van de plant die door John Medley Wood is ontdekt. Een aantal botanische tuinen waar deze plant kan worden bezichtigd zijn:

Externe links en referenties[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties