Euler-product

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

In getaltheorie, een deelgebied van de wiskunde, is een euler-product een oneindige productuitbreiding, die door de priemgetallen, p, van een dirichlet-reeks worden geïndexeerd. De naam is ontstaan uit het geval van de riemann-zèta-functie, waar een dergelijke productrepresentatie door Leonhard Euler werd bewezen.

In het algemeen kan een dirichletreeks van de vorm

\sum_{n} a(n)n^{-s}\,,

waar a(n) een multiplicatieve functie van n is, geschreven worden als

\prod_{p} P(p,s)\,

waar P(p,s) de som is van

1+a(p)p^{-s} + a(p^2)p^{-2s} + \cdots .

Indien wij deze formule formeel als de voortbrengende functies beschouwen, is het bestaan van een dergelijke formele euler-productuitbreiding een noodzakelijke en voldoende voorwaarde dat de termen a(n) multiplicatief zijn; dit wil zeggen dat a(n) het product is van a(pk), wanneer n factort als het product van de machten pk van verschillende priemgetallen p

Een belangrijk speciaal geval is dat, waarin a(n) totaal multiplicatief is, zodanig dat P(p, s) een meetkundige reeks is. Dan geldt

P(p,s)=\frac{1}{1-a(p)p^{-s}}

zoals in het geval van de riemann-zèta-functie, waar a(n) = 1, en meer in het algemeen ook voor de dirichlet-karakters.

In de praktijk zijn alle belangrijke gevallen zodanig dat de oneindige reeksen en oneindige productuitbreidingen in enige regio

Re(s) > C

absoluut convergent in enig rechter halfvlak van het complexe vlak. Dit geeft al de nodige informatie, aangezien het oneindig product, om te convergeren, een niet-nulzijnde waarde moet teruggeven, vandaar dat de functie, die wordt gegeven door de oneindige reeks, niet nul is in een dergelijk halfvlak.

In de theorie van de modulaire vormen is het typerend om euler-producten met kwadratische veeltermen in de noemer te hebben. Het algemene langlands-programma geeft een vergelijkbare verklaring voor de verbinding van polynomen van graad m, en de representatietheorie voor GLm.

Externe links[bewerken]