Fawlty Towers

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Fawlty Towers
Genre Comedy
Hoofdrollen John Cleese
Connie Booth
Prunella Scales
Andrew Sachs
Regie John Howard Davies
Bob Spiers
Scenario John Cleese
Connie Booth
Muziek Dennis Wilson
Land van oorsprong Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk
Taal Engels
Productie
Producent John Howard Davies (1975)
Douglas Argent (1979)
Uitzendingen
Start 19 september 1975
Einde 25 oktober 1979
Afleveringen 12
(en) IMDb-profiel
(en) TV.com
Portaal  Portaalicoon   Televisie

Fawlty Towers is een Britse televisiecomedy die in twee series van 6 afleveringen voor de BBC werd gemaakt in 1975 en 1979. De afleveringen worden in vele landen nog regelmatig herhaald. In Nederland werd de serie door de KRO uitgezonden, in eerste instantie onder de titel Hotel op stelten, later bij de herhalingen onder de oorspronkelijke titel. Op de Belgische televisie kreeg de serie de titel De zoete inval mee.

In 2000 werd het programma verkozen als het beste Britse televisieprogramma van de 20ste eeuw.

Verhaal[bewerken]

De serie speelt zich af in een familiehotel aan de Engelse zuidkust in Swanage en is gebaseerd op een hotel in Torquay (Devon), waar de Monty Python-crew korte tijd verbleef. Het hotel heet Fawlty Towers, naar de eigenaar Basil Fawlty (gespeeld door John Cleese) en zijn echtgenote Sybil (Prunella Scales). Fawlty wordt, niet geheel toevallig, net zo uitgesproken als het Engelse woord voor 'ondeugdelijk, defect': faulty. Verdere vaste figuren in de serie zijn het kamermeisje Polly Sherman (Connie Booth), het Spaanse manusje-van-alles Manuel (Andrew Sachs) en de kok Terry (Brian Hall). Ook zijn er enkele gasten die permanent in het hotel verblijven: de oude dames Miss Tibbs (Gilly Flower) en Miss Gatsby (Renee Roberts) en de onnavolgbare en enigszins dementerende Majoor Gowen (Ballard Berkeley).

De plots hebben door de veelvuldig voorkomende misverstanden een sterk kluchtig karakter. In de serie komen vele stereotypen over hotels en het personeel aan bod. In elke aflevering krijgt het hotel andere gasten, die allemaal een ander karakter of stereotype vertegenwoordigen, waar dan de grappen van die aflevering om draaien.

Veel van de verwikkelingen draaien om het snobisme van Basil, die hardnekkig probeert de klantenkring van het hotel op een wat hoger niveau te brengen. Hij schrikt er niet voor terug zijn klanten te schofferen als hij daar aanleiding toe ziet. Basil steekt zich daarmee regelmatig in de nesten en in veel gevallen is het Polly die op allerlei inventieve manieren haar werkgever de helpende hand reikt.

Personages[bewerken]

  • Basil Fawlty (John Cleese), eigenaar van het hotel. Basil is snobistisch, xenofoob en onbeschoft. Op mensen van de arbeidersklasse kijkt hij neer, terwijl hij bij intellectuelen en edellieden in een hielenlikker verandert. Basil schoffeert en bespot zijn hotelgasten regelmatig. Ook heeft hij losse handen; vooral Manuel krijgt regelmatig klappen. Basil doet vaak domme dingen, die hij voor de gasten probeert te verbergen met allerlei rare smoezen.
  • Sybil Fawlty (Prunella Scales), Basils vrouw. Sybil lijkt beter in een functie van manager te passen dan Basil, maar is vaak genoeg ook drukker met bellen met een vriendin of kletsen met een gast dan met echt werk. Wel is ze veel beleefder dan Basil, maar niet tegen Basil zelf, die allerlei vreselijke bijnamen voor haar heeft. Hij kan echter nooit van haar winnen.
  • Polly Sherman (Connie Booth), serveerster in het hotel. Bij gebrek aan personeel fungeert ze ook vaak als kamermeisje en soms zelfs als receptioniste, hoewel ze eigenlijk in deeltijd werkt (ze studeert beeldende kunst). Polly is slimmer dan Basil en helpt hem vaak oplossingen te verzinnen voor de problemen waar hij (al dan niet door zijn eigen schuld) mee kampt.
  • Manuel (Andrew Sachs), een Spaanse ober. Manuel is een gastarbeider uit Barcelona. Hij spreekt erg slecht Engels (reageert op veel commando's stomweg met "¿Que?"), leert traag en is onhandig. Basil en Sybil verklaren dit tegenover de gasten vaak met de legendarisch geworden zin: "He's from Barcelona" . Basil reageert vaak zijn opgekropte woede op Manuel af door hem te slaan. Manuels capriolen leverden Sachs de nodige verwondingen op: in de aflevering The Wedding Party kreeg hij per ongeluk een klap met een echte pan en in The Germans liep hij brandwonden op aan zijn armen.
  • Terry (Brian Hall), de kok die in het tweede seizoen zijn intrede doet. Terry is nogal ontspannen en nonchalant in zijn werk, op het slordige af.
  • Majoor Gowen (Ballard Berkeley), een vaste hotelgast en een warrige oude man. Warhoofd als hij is gooit hij in conversaties van alles door elkaar en zorgt hij hiermee soms zelfs voor problemen (bijvoorbeeld wanneer Basil wil dat hij iets geheim houdt).
  • Miss Tibbs (Gilly Flower) en Miss Gatsby (Renee Roberts), twee vaste hotelgasten, die onafscheidelijk zijn. Vaak zijn ze erg aardig tegen Basil (ze lijken soms bijna met hem te flirten). Basil daarentegen is soms erg vriendelijk tegen ze en soms ineens erg grof.

Oorsprong[bewerken]

Het idee voor de televisieserie ontstond toen de leden van de comedygroep Monty Python tijdens opnamen in Devon verbleven in het Gleneagles Hotel in Torquay. De Pythons beschrijven het hotel achteraf als een van de ergste plekken waar ze ooit verbleven. Terry Gilliam kreeg van de hoteluitbater commentaar op zijn eetgewoontes, Eric Idle werd ervan verdacht dat hij een bom in zijn tas zou hebben en alcoholist Graham Chapman slaagde er al die tijd niet in een drankje bij de bar te bestellen. Na één nacht besloten de leden van Monty Python een ander hotel te nemen, maar John Cleese en Connie Booth bleven achter in het Gleneagles omdat ze er materiaal voor een komische sketch in zagen. De ervaringen die ze vervolgens opdeden, vormden de basis voor Fawlty Towers. De karakters Basil en Sybil Fawlty zijn gebaseerd op de uitbaters van Gleneagles, Donald en Beatrice Sinclair.[1]

Het Gleneagles Hotel werd na een grondige opknapbeurt op 18 september 2006 door Prunella Scales heropend. Het pand is nu eigendom van een Amerikaans echtpaar.

Cleese en Booth nemen in een aflevering wraak op Richard Ingrams, een recensent die de pilotaflevering van Fawlty Towers afkraakte. Ingrams omschreef de serie als "middelmatig". Cleese reageerde door in het tweede seizoen een personage te creëren, genaamd Mr. Ingrams, die met een opblaaspop speelt.

Productie[bewerken]

De verhalen werden geschreven door John Cleese en Connie Booth, die een echtpaar vormden ten tijde van de eerste serie. Beiden waren erg gebrand op perfectie. Soms duurde het vier maanden voor een script van een aflevering hun goedkeuring kreeg.

Hoewel de serie zich afspeelt in Torquay, Devon, zijn er geen opnamen gemaakt in Devon of Zuid-Engeland. De buitenopnamen voor het hotel werden gefilmd in de Wooburn Grange Country Club in Buckinghamshire. Na afloop van de serie werd er in dit gebouw een nachtclub gevestigd die, als referentie naar de serie, de naam "Basil's" droeg. Het gebouw werd vernietigd bij een brand in maart 1991.

De opnamen op locatie vonden vooral plaats in en rond Harrow.

Afleveringen[bewerken]

Serie 1[bewerken]

Afl. Titel Uitzenddatum UK Samenvatting
1 A Touch of Class 19 september 1975 Als een zekere Lord Melbury in het hotel arriveert begint Basil deze edelman onmiddellijk voor te trekken op de andere gasten. Een andere gast blijkt echter een undercover-agent die Melbury zoekt omdat hij een oplichter is.
2 The Builders 26 september 1975 Terwijl Basil en Sybil een weekendje weggaan zal er een kleine verbouwing in het hotel plaatsvinden. Basil heeft, buiten Sybil om, stiekem de goedkope O'Reilly voor deze klus gehuurd. Deze is echter onbekwaam en laat zijn mannen het verkeerde deel van het hotel verbouwen.
3 The Wedding Party 3 oktober 1975 Een jong, nog ongehuwd stel werkt de preutse Basil op zijn zenuwen. Bovendien weet hij niet dat het meisje een vriendin van Polly is en dat een ouder echtpaar ook familie is, zodat de misverstanden zich opstapelen.
4 The Hotel Inspectors 10 oktober 1975 Er zijn hotelinspecteurs in de stad en Basil vreest dat een veeleisende gast, waar hij onbeleefd op reageerde, een van hen zou kunnen zijn. Basil stelt zich plotseling zo beleefd mogelijk op, totdat de man lepelverkoper blijkt te zijn.
5 Gourmet Night 17 oktober 1975 Nu er een goede nieuwe kok in dienst is, besluit Basil een fijnproeversavond te houden om de status van het hotel te doen stijgen. Kurt de kok wordt echter verliefd op Manuel en verdrinkt zijn zorgen. De enige oplossing is het menu snel veranderen en gebraden eend halen in het restaurant van een vriend.
6 The Germans 24 oktober 1975 Sybil ligt in het ziekenhuis vanwege een ingegroeide teennagel. Een brandoefening loopt volledig mis als er echt brand uitbreekt, en Basil loopt een hersenschudding op. Hij verlaat stiekem het ziekenhuis om een groep Duitse gasten op te vangen, maar heeft zichzelf niet meer in de hand.1

1 Tijdens de opnamen van de brand-in-de-keukenscène voor The Germans liep acteur Andrew Sachs ernstige verwondingen op toen de rokende chemicaliën door zijn beschermende mouwen heen drongen. Tevens is dit de aflevering met de klassieke oproep Don't mention the war! ("Begin niet over de oorlog!").

Serie 2[bewerken]

Afl. Titel Uitzenddatum UK Samenvatting
7 Communication Problems 19 februari 1979 Basil heeft stiekem ingezet op de paardenwedrennen en £75,- gewonnen. Ondertussen kampt hij met de vervelende en slechthorende gast Mrs. Richards, die om de batterijen te sparen, haar gehoorapparaat uit heeft staan en zelf £85,- kwijt is.Als hij van Manuel bevestiging wil hebben dat de 75 pond van hem zijn zegt Manuel de woorden "I know nothing, everything I know I forgot".
8 The Psychiatrist 26 februari 1979 Er arriveert een psychiater en Basil is bang dat de man hem stiekem analyseert. Ondertussen probeert hij een hotelgast die een meisje in zijn kamer heeft binnengesmokkeld te betrappen, maar doet hij dit precies zo dat Sybil denkt dat hij zijn zinnen heeft gezet op een Australische jongedame in het hotel en dat hij haar borsten per ongeluk aanziet voor de lichtschakelaar.
9 Waldorf Salad 5 maart 1979 Een echtpaar uit Amerika komt laat aan en Terry de kok is al weg. Basil besluit hierop zelf te koken, terwijl hij doet alsof Terry er nog is. Mr. Hamilton wil met alle geweld waldorfsalade.
10 The Kipper and the Corpse 12 maart 1979 Een hotelgast blijkt ineens te zijn overleden. Basil probeert het lijk op discrete wijze weg te brengen, zonder dat de gasten dit merken. Zijn vrienden die hem komen halen voor een congres ziet Basil aan voor de lijkophalers en complimenteert hen met hun moderne kleding. De in het hotel logerende arts heeft door de commotie nog geen ontbijt gehad. Hij bereidt zijn worstjes dan maar zelf, maar die blijken bedorven te zijn.
11 The Anniversary 26 maart 1979 Basil heeft een verrassingsfeestje georganiseerd voor zijn trouwdag, maar Sybil denkt dat hij het vergeten is en loopt boos weg. Basil durft dit niet toe te geven aan de feestgangers en verzint een smoes waarbij Polly voor de zieke Sybil speelt en Sybil uiteindelijk in een kast wordt opgesloten. Manuel en Terry liggen vechtend op de vloer van de keuken.
12 Basil the Rat 25 oktober 19792 Een inspecteur van de keuringsdienst heeft geen goed woord over voor de keuken van het hotel en geeft de staf één dag tijd om te verbeteren. Door alles op alles te zetten en tevens Manuels rat (genaamd Basil) weg te doen, lijkt het de volgende dag wel in orde. Manuel en Polly hebben de rat echter stiekem in de schuur verborgen en het beest ontsnapt.

2Vanwege een staking werd de laatste aflevering pas zes maanden later opgenomen.

Anagrammen[bewerken]

Tijdens de titelrol die meestal aan een aflevering vooraf gaat verschijnt het naambord van het hotel in beeld. De naam van het hotel, 'Fawlty Towers' is hierop vaak, als een soort anagram, op grappige wijze verbasterd. In één geval ziet men iemand, die kennelijk voor het verplaatsen van de letters verantwoordelijk is, nog net het beeld uit vluchten. In de loop der tijd heette het hotel door dit vandalisme onder meer: Flay Otters (gevilde otters), Fatty Owls (vettige uilen), Warty Towels (wrattige handdoeken), Flowery Twats (bloemige kutten), Watery Fowls (waterig gevogelte) en Farty Towels (winderige handdoeken).

Controverse[bewerken]

Fawlty Towers werd in Nederland door de KRO uitgezonden, aanvankelijk onder de naam Hotel op Stelten. De afleveringen The Germans en The Kipper and the Corpse werden weggelaten; The Germans vanwege gevoeligheden rondom de Tweede Wereldoorlog en The Kipper and the Corpse vanwege het rondzeulen met een lijk. Bij latere herhalingen van de serie kon het Nederlandse publiek wel met deze afleveringen kennismaken.

In 2002 verbrak Beatrice Sinclair haar stilzwijgen. Zij en haar inmiddels overleden echtgenoot Donald Sinclair waren de uitbaters van het Gleneagles Hotel waarop de serie losjes is gebaseerd. In een interview met de Daily Telegraph onthulde mevrouw Sinclair dat haar echtgenoot in het geheel niet op Basil Fawlty leek en dat de Spaanse ober van het Gleneagles Hotel juist zeer vakbekwaam was. Wel was Donald Sinclair destijds van mening geweest dat de heren van Monty Python niet thuishoorden in een net familiehotel en had hij daarover onenigheid met mevrouw Sinclair gehad.

Trivia[bewerken]

  • Fawlty Towers is een vaak herhaalde serie. In Nederland is de gehele serie in de loop der tijd vele malen door de KRO herhaald. Ook in 2011 werden zowel op zaterdag- als op zondagavond afleveringen herhaald.
  • In de Kiekeboestrip Verkeerd verbonden van Merho lijkt de hotelbediende wel erg geïnspireerd te zijn op John Cleese.

Theaterversie[bewerken]

In 2012 maakte het theatergezelschap Uitgezonderd. Theater! in coproductie met Theatercollectief Makkadam een Nederlandstalige theaterversie van Fawlty Towers. De voorstelling ging op 16 juli tijdens de Gentse Feesten 2012 in première en werd daar gespeeld tot en met 22 juli.[2] De regie van het stuk lag in handen van Fabio Van Hoorebeke.[3]. De hoofdrollen waren voor Jeroen Maes als Basil Fawlty, Gerdy Swennen als zijn vrouw Sybil, Marc Lauwrys als Manuel en Tina Maerevoet als Polly.[2] In de voorstelling werden de afleveringen The Hotel Inspectors, Communication Problems en The Germans naar het toneel vertaald.[3] Met deze Nederlandstalige productie was België na Duitsland pas het tweede land waar een niet-Engelstalige theaterbewerking van de serie in première ging.[3] Van 12 tot en met 23 december 2012 werd het stuk hernomen, ditmaal in het Antwerpse Fakkelteater.[4]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Hotelier who inspired Sybil Fawlty dies. Metro (16 september 2010) Geraadpleegd op 17 september 2010
  2. a b Vlaamse "Fawlty Towers" tijdens Gentse Feesten - deredactie.be, 16 mei 2012
  3. a b c Fawlty Towers opent deuren in Gent - Het Nieuwsblad, 17 juli 2012
  4. Video reportage: Fawlty Towers in 't Vlaams: "Zwijgt over den oorlog!" - Musical-Info, 20 november 2012