Gewone boon

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Boon
Snijboon
Snijboon
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: 'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade: Fabiden
Orde: Fabales
Familie: Fabaceae (Vlinderbloemenfamilie)
Onderfamilie: Faboideae
Geslacht: Phaseolus
Soort
Phaseolus vulgaris
L. (1753)
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Verschillende variëteiten
Kievitsboon
Nierboon
Soldatenboon

De gewone boon (Phaseolus vulgaris) is een plant uit de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae). De soort is afkomstig uit Zuid-Amerika en heeft in het Middellandse Zeegebied bijna het volledige bestand van peulvruchten verdrongen. De plant is eenjarig, van oorsprong windend, doch meerdere 'stamvarianten' werden ontwikkeld. De bloem is trosvormig, en de bloei vindt plaats van juni tot september. De boon is de algemene benaming voor de zaden van deze plant, maar er zijn ook 'bonen' die tot andere soorten behoren en ook wordt de gehele peul in veel gevallen 'boon' genoemd.

Toepassingen[bewerken]

Al vlug leerde de mens de voedzame kenmerken van de plant en vooral diens vrucht kennen, en cultiveerde tal van varianten.

De boon wordt vaak als voorbeeld gebruikt in het onderwijs bij practica over de beginontwikkeling van de plant, van kieming tot enkele weken oud.

Vele vlinderbloemigen hebben de speciale eigenschap om bacteriën in wortelknollen in symbiose te onderhouden en die bacteriën zijn in staat om stikstof uit de lucht te binden, waardoor vlinderbloemigen geen of veel minder meststoffen nodig hebben om te groeien. Hierdoor kunnen ze ook veel meer eiwitten produceren dan andere planten.

Rassen[bewerken]

De boon kent veel rassen die onderling sterk in uiterlijk en smaak kunnen verschillen. Voor de Nederlandse markt zijn vooral de witte boon, bruine boon, nierboon (kidneyboon), flageolet, de zwarte boon, de kievitsboon, de sperzieboon, haricot vert, en de snijboon van belang. Van de laatste drie wordt de hele peul gegeten.

Verwante soorten[bewerken]

Enkele verwante soorten zijn onder meer de pronkboon (Phaseolus coccineus), de limaboon of wilgenbladboon (Phaseolus lunatus), de mungboon (Vigna radiata) en de tuinboon (Vicia faba). Zie boon voor een uitgebreide lijst.

De kapucijner, suikererwt (sugar snaps) en peultjes zijn alle variëteiten van een andere soort: de erwt (Pisum sativum), een plant uit dezelfde familie, maar uit een ander geslacht.

Externe links[bewerken]