Gewone dolfijn

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Gewone dolfijn
IUCN-status: Niet bedreigd[1] (2008)
Common dolphin.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Mammalia (Zoogdieren)
Orde: Cetacea (Walvissen)
Onderorde: Odontoceti (Tandwalvissen)
Familie: Delphinidae (dolfijnen)
Geslacht: Delphinus
Soort
Delphinus delphis
Linnaeus, 1758
Leefgebied
Leefgebied
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Zoogdieren

De gewone dolfijn (Delphinus delphis) is een dolfijn met een pelagische leefwijze, anders dan de bekende tuimelaar, die vooral langs kusten voorkomt. Al in het oude Griekenland werd de gewone dolfijn afgebeeld op munten en fresco's.

Tot 1994 werd Delphinus delphis als enige soort van het monotypische geslacht Delphinus opgevat. Sindsdien wordt de Kaapse dolfijn (nu Delphinus capensis), die een langere snuit heeft, als een aparte soort beschouwd.

Kenmerken[bewerken]

De gewone dolfijn is relatief slank en heeft een smalle snuit. Het voorhoofd gaat vrij plotseling over in de snuit, waardoor de soort de typische "vriendelijke" dolfijnenkop vertoont. De flippers zijn naar achteren gebogen, en puntig. De rugvin is relatief groot en recht. De kleuren variëren van een donkerbruine tot zwarte rug en een witte buik, waarbij de grens tussen de donkere bovenzijde en de lichte onderzijde scherp is, met name in de voorste helft van het lichaam, vóór de rugvin. De lichte flank vertoont vóór de rugvin vaak een oker- tot geelachtige veeg. Het oog heeft een donkere ring en daarvandaan loopt een smalle donkere streep naar voren, tot aan de donkere snuit. Ook van de kin naar de voorkant van de flipper loopt een donkere streep. De gewone dolfijn wordt maximaal 2,3 (vrouwtjes) tot 2,6 (mannetjes) meter lang. De gemiddelde volwassen lengte varieert, afhankelijk van de populatie, van 1,7 tot 2,4 meter. De meeste individuen wegen minder dan 75 kilogram maar er zijn mannetjes bekend die bijna 135 kilogram wogen.[2] Deze dolfijn kan een snelheid van ruim 50 kilometer per uur halen.

Verspreiding[bewerken]

De soort komt in vrijwel alle gematigde en warme zeeën ter wereld voor, in relatief diep water, dus minder vaak langs de kust. Ze prefereren water dat aan de oppervlakte 10°C of warmer is. In Nederlandse en Belgische wateren wordt de gewone dolfijn af en toe waargenomen.

Leefwijze en gedrag[bewerken]

De soort leeft doorgaans in grote groepen, die bestaan uit tussen de tien tot vijfhonderd individuen. Groepen van enkele duizenden zijn echter ook mogelijk.[3] Dat gebeurt als kleinere groepjes samenkomen om op een grote school vissen te jagen.[4]

Deze pelagische dolfijn laat zich slecht in gevangenschap houden.

Voedsel[bewerken]

Deze dolfijn eet vooral inktvissen en vissen, zoals haring. Uit onderzoek naar Atlantische dieren, kwam naar voren dat ze selecteren op voedsel met een hoge energetische waarde, zoals lantaarnvissen.[5]

Voortplanting[bewerken]

Het dier paart onder water of aan de oppervlakte. Na ongeveer 9 maanden wordt één jong geboren. De geboorte vindt meestal plaats vanaf het midden van de winter tot de zomer. Het kalf is bij de geboorte tussen 0,7 en 1 meter lang en weegt dan ongeveer 10 kg. Het spenen lijkt sterk afhankelijk van het leefgebied: in de Zwarte Zee gebeurt dit na 5 tot 6 maanden, elders kan dat oplopen tot 19 maanden. Ook de tijd tussen 2 jongen hangt af van de locatie: in de Zwarte Zee is dit 1 jaar, in het oosten van de Stille Oceaan kan dit oplopen tot 3 jaar. Ook de geslachtsrijpe leeftijd is afhankelijk van de locatie. Dit kan gaan van 2 tot 7 jaar voor vrouwtjes en 3 tot 12 jaar voor mannetjes. Ze zouden zo'n 35 jaar oud worden, maar slechts ongeveer 22 in de Zwarte Zee.

Vijanden[bewerken]

Doordat de gewone dolfijn zo'n uitmuntende zwemmer is, heeft deze dolfijn haast geen vijanden: ze kunnen zelfs orka's te snel af zijn.

Externe link[bewerken]

Bronnen

Referenties

  1. (en) op de IUCN Red List of Threatened Species.
  2. Anthony Martin et al. (1990). Whales and Dolphins, Portland House, p. 146
  3. (nl) Shirihai, Hadoram; Jarrett, Brett, Gids van alle zeezoogdieren, Tirion Natuur, Baarn, 2008, p.170-174 ISBN 978-90-5210-712-7.
  4. Dolphin 'superpod' seen by wildlife spotters off Skye. BBC News (2 juli 2010) Geraadpleegd op 7 juli 2010
  5. Dolphins in the Atlantic prefer to eat high-energy fish. BBC - Earth (23 juni 2010) Geraadpleegd op 23 juni 2010