Grootcirkel
Een grootcirkel, grote cirkel of orthodroom is een cirkel op een boloppervlak waarvan de straal gelijk is aan de straal van de bol. Dit betekent ook dat het middelpunt van alle grootcirkels en van de bol samenvallen. Wanneer men een doorsnede van een bol door dit middelpunt construeert, levert dit een schijf op waarvan de omtrek een grootcirkel is.
Bij onze aardbol geldt dat alle meridianen grootcirkels zijn, maar behalve de evenaar zijn de breedtecirkels of parallellen dat niet.
Kortste verbinding [bewerken]
De kortste verbinding tussen twee punten op een bol, gemeten over de oppervlakte, is altijd een deel van een grootcirkel. Grootcirkelnavigatie wordt vooral toegepast bij grotere afstanden waar er een ruime bekorting is ten opzichte van loxodroomnavigatie. Zo vaart een trans-Atlantisch schip van Southampton naar New York bij voorkeur over de grootcirkel die door beide plaatsen loopt. Op veel kaarten zoals de mercatorprojectie lijkt dat een enorme omweg. Nadeel van de grootcirkelroute is dat er daar ijsbergen voorkomen, zoals de Titanic heeft ervaren.
Een betere benadering van de vorm van de Aarde is een referentie-ellipsoïde waar de geodeet de kortste verbinding is tussen twee punten.
Gnomonische projectie [bewerken]
Op kaarten in de gnomonische projectie zijn alle grootcirkels rechte lijnen, wat handig is om de kortste route te bepalen. Andere projecties hebben die eigenschap niet.
