Habitus (kristal)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De habitus of geaardheid van een kristal is het geheel van macroscopisch uiterlijk en vorm. De habitus wordt bepaald door in welke richtingen het kristal het snelste groeit. De kristalvlakken die het langzaamst groeien, blijven aan het oppervlak; de andere vlakken groeien uit.

De kinetiek van de kristalgroei hangt sterk van uitwendige factoren af, bijvoorbeeld de aan- of afwezigheid van verontreinigingen in de oplossing of de smelt waaruit het kristal groeit, de temperatuur en de druk. Een mineraal kan daardoor op de ene vindplaats met de ene habitus (bijvoorbeeld een kubus) en op de andere met een andere (bijvoorbeeld een octaëder) gevonden worden. De inwendige structuur van kristallen van hetzelfde mineraal is echter altijd hetzelfde.

De hoeken die de kristalvlakken met elkaar maken liggen vast door de kristalstructuur, dat wil zeggen de inwendige symmetrie. Een bepaald mineraal kan dus maar één bepaald stel hoeken vertonen. Dit principe wordt de wet van Steno genoemd.

Lijst van kristalhabiti[bewerken]

Habitus Omschrijving Voorbeeldkristal
Aciculair Slanke, naaldvormige en meestal broze kristallen Milleriet
Amygdaloïdaal Amandelvormige kristallen Heulandiet
Anhedrisch Onregelmatige kristallen Olivijn
Bothryodaal of globulair Halfbolvormige, trosvormige kristallen Hemimorfiet
Capillair Warrige massa van haarvormige kristallen Natroliet
Columnair of fibreus Zuilvormige, ranke prismatische kristallen Calciet
Compact Een aggregaat van zeer fijnkorrelige mineralen die niet meer met het blote oog te onderscheiden zijn Celestien
Dendrietvormig (dendritisch) Bijna vormeloze kristallen met slanke, uiteenwijkende vertakkingen Zilverkristal
Dodecahedraal Twaalfvlakkige kristallen Granaat
Drusisch of geodisch Korst van kristallen in een rotsholte Agaat
Enantiomorf Kristallen met een rechtse en linkse vorm, die elkaars spiegelbeeld vormen Kwarts
Euhedrisch Bijna perfect gevormde kristallen Spinel
Foliculair Bladvormig, lang en afgeplat kristal Muscoviet
Gedrongen Plompe kristallen, waarvan alle vlakken vrijwel even groot zijn Zirkoon
Granulair Korrelige, met elkaar vergroeide kristallen in een regelmatig patroon Scheeliet
Hemimorf Kristallen met verschillende uiteinden Hemimorfiet
Lamellair of tabulair Plaatvormige kristallen die in laagjes op elkaar liggen Biotiet
Mamillair Grote, ronde, tepelvormige kristalmassa's Malachiet
Massief Vormloze, maar aaneengesloten kristalmassa's Chrysotiel
Nodulair Massieve kristallen met een geaderd oppervlak Howliet
Octahedraal Achtvlakkige kristallen Diamant
Oölitisch Kleine, eivormige kristallen Hematiet
Prismatisch Langwerpische, prisma-vormige kristallen Toermalijn
Pseudomorf Kristallen die de vorm van andere kristallen overnemen Tijgeroog
Reniform of colloform Niervormige kristallen Hematiet
Rozetvormig Platte, uitwaaierende kristallen Gips
Sfenisch Wigvormige kristallen Titaniet
Stalactitisch Brede, plompe, puntvormige kristallen Rhodochrosiet
Stellair Stervormige kristallen Pyrofylliet
Subhedrisch Kristallen waarbij de buitenste vlakken slechts gedeeltelijk zijn ontwikkeld
Veervormig Dunne kristaldraden, die in plukjes geschikt staan Hydromagnesiet