Hadrosauridae

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hadrosauriërs in een verouderde interpretatie uit 1916; in werkelijkheid had de groep ondanks de "eendensnavel" geen bijzondere band met water

De Hadrosauridae zijn een groep euornithopode dinosauriërs.

Het taxon Hadrosauridae met de rang van familie werd in 1869 door Edward Drinker Cope benoemd als aanduiding voor een groep "eendesnaveldinosauriërs". In de moderne paleontologie wordt de naam meestal informeel gebruikt voor "hadrosauriërs", een groep euornithopode dinosauriërs.

Een eerste definitie als klade was in 1997 door Forster: de groep bestande uit de laatste gemeenschappelijke voorouder van de Hadrosaurinae en de Lambeosaurinae en al zijn afstammelingen. In 1998 gaf Paul Sereno een overeenkomende definitie maar nu met de soorten: de laatste gemeenschappelijke voorouder van Saurolophus en Parasaurolophus en al zijn afstammelingen. In 2004 gaf Jack Horner een ruimere definitie gebaseerd op Telmatosaurus en Parasaurolophus; hierbij worden dan de Hadrosauridae sensu Sereno de Euhadrosauria genoemd, een concept van David Norman. In 2005 verbeterde Sereno zijn definitie door de soortnamen te geven: Saurolophus osborni en Parasaurolophus walkeri en door ook Hadrosaurus walkeri in te sluiten om zo te voldoen aan de eis van de PhyloCode dat de naamgever van een groep in de definitie gebruikt moet worden .

De Hadrosauridae kunnen volgens het definitiesysteem van Sereno strikt onderverdeeld worden in de Hadrosaurinae en de Lambeosaurinae.

De naam "eendensnaveldinosauriërs" is afgeleid uit het Engels: duckbill dinosaurs. Deze naam is weer een verbastering van een eerder spoonbill dinosaurians; de snavel lijkt inderdaad niet erg op die van een eend maar wel op die van een spoonbill, een lepelaar.

Een kladogram dat de afstammingsrelatie tussen verschillende Hadrosauridae weergeeft volgens het systeem van Norman, werd gegeven in 2004 door David Weishampel, in de tweede editie van The Dinosauria:

 Hadrosauridae 

Telmatosaurus


 Euhadrosauria 
 Hadrosaurinae 

Lophorhothon


unnamed
unnamed

Prosaurolophus


unnamed

Gryposaurus


unnamed

Edmontosaurus


unnamed

Brachylophosaurus



Maiasaura






unnamed

"Kritosaurus" australis



Naashoibitosaurus



Saurolophus





 Lambeosaurinae 

Tsintaosaurus


unnamed

Parasaurolophus


unnamed

Lambeosaurus



Corythosaurus



Hypacrosaurus







de kop van gryposaurus
Kritosaurus
Edmontosaurus
Maiasaura
Anatotitan
Velafrons

Hadrosauriden zouden in het Krijt, het tijdperk waarin ze leefden van het Turonien tot het Maastrichtien van Azië, Noord-Amerika en Zuid-Amerika, makkelijk te herkennen zijn geweest. Ze waren tussen de vijf en de zestien meter lang, hadden geen klauwen of nagels aan de voorpoten en hadden een neuszak. Deze neuszak gebruikten ze om soortgenoten te waarschuwen als er bijvoorbeeld een tyrannosaurus aankwam. Ze waren heel succesvol in het Krijt, maar stierven uiteindelijk toch uit, zoals alle dinosauriërs behalve de vogels.