Lockheed Martin F-22 Raptor
| Lockheed Martin F-22 Raptor | ||||
 |
||||
| Algemeen | ||||
| Rol | tactische luchtoverwichtsjager | |||
| Bemanning | 1 | |||
| Varianten | X-44 MANTA, FB-22 | |||
| Stukprijs | USD 150 miljoen (2009)[1] | |||
| Status | ||||
| Eerste vlucht | YF-22: 29 september 1990 F-22: 7 september 1997 |
|||
| Aantal gebouwd | 195 (8 test + 187 operationeel) | |||
| Gebruik | Amerikaanse Luchtmacht | |||
| Afmetingen | ||||
| Lengte | 18,9 m | |||
| Hoogte | 5,1 m | |||
| Spanwijdte | 13,6 m | |||
| Vleugeloppervlak | 78,0 m² | |||
| Gewicht | ||||
| Leeggewicht | 19700 kg | |||
| Brandstofgewicht: | intern 8200 kg, met 2 externe brandstoftanks 11900 kg | |||
| Startgewicht | 29300 kg | |||
| Max. gewicht | 38000 kg | |||
| Krachtbron | ||||
| Motor(en) | 2x Pratt & Whitney F-119 turbofan | |||
| Stuwkracht | elk 156+ kN | |||
| Prestaties | ||||
| Kruissnelheid | Mach 1.82 (Supercruise) (1963 km/u) | |||
| Topsnelheid | Mach 2.25+ geclassificeerd (2410 km/u) | |||
| Vliegbereik | Met twee externe brandstoftanks: 2977[2] km | |||
| Actieradius | Met twee externe brandstoftanks: 3200 km | |||
| Dienstplafond | 18000 m | |||
| Bewapening | ||||
| Boordgeschut | 1x M61 Vulcan 20 mm gatlingkanon | |||
| Ophangpunten | 4 onder de vleugels, elk met een capaciteit van 2300 kg | |||
| Bommen | zie artikel | |||
| Raketten | zie artikel | |||
|
||||
De Lockheed Martin F-22 Raptor is een zeer geavanceerde luchtoverwichtsjager die in delen wordt geproduceerd door de firma’s Lockheed-Martin Aeronautics (Marietta, Georgia), Boeing (Seattle, Washington) en Pratt & Whitney (East Hartford, Connecticut). Dit gevechtsvliegtuig moet de USAF onder alle omstandigheden in staat stellen het luchtoverwicht tot het midden van de 21e eeuw te handhaven.
Inhoud |
Geschiedenis [bewerken]
De F-22 ontwikkeling startte in de jaren ’80 van de vorige eeuw als de Advanced Tactical Fighter (ATF) studie; dit was een geavanceerd gevechtsvliegtuig, toen nog ontworpen ter bestrijding van de Russische luchtmacht tijdens de Koude Oorlog.
Het toestel werd ontworpen ter vervanging van de verouderende F-15 Eagle en van de F-117 Nighthawk. De Raptor dient het eventueel op te kunnen nemen tegen toestellen uit de Su-27 Flanker klasse.
Er wordt aangenomen (de meeste gegevens zijn nog geclassificeerd) dat de F-22 bij een snelheid van meer dan 1500 km/u onzichtbaar blijft op de radar; het toestel wordt er ook toe in staat geacht vijandelijke toestellen op zeer grote afstand aan te kunnen vallen.
Na de veranderde wereldsituatie werd de ATF rol ook aangepast en nu heeft het toestel de zogenaamde multimissie capaciteit waarmee het - naast zijn capaciteit als luchtoverwichtsjager - ook allerlei speciale opdrachten kan uitvoeren zoals grondaanvallen met allerlei soorten “slimme” precisie-munitie.
De eerste vlucht van een F-22 vond plaats in september 1997.
Het eerste toestel van de productielijn werd in januari 2003 als testvliegtuig geleverd op Nellis Air Force Base in Nevada; ook worden tests uitgevoerd op Edwards AFB, Californië. Tijdens de tests verongelukte een toestel maar in oktober 2004 werden de laatste tests succesvol afgesloten en werd de Raptor operationeel verklaard. Geschat wordt dat er momenteel 90 stuks operationeel zijn.
Alle trainingen aan het vliegend en onderhoudspersoneel worden gegeven op Tyndall AFB, Florida.
Op 25 maart 2009 stortte er een F-22 neer in Californië en op 16 november 2010 is een F-22 gecrasht in Alaska.
Uitrusting en bewapening [bewerken]
Het ontwerp van het toestel is gebaseerd rond vijf succesvolle eigenschappen.
- de mogelijkheid tot supercruise (langdurig supersonisch vliegen zonder gebruikmaking van naverbranders)
- extreme wendbaarheid (door thrust-vectoring eigenschappen van de uitlaten)
- beschikken over stealtheigenschappen (doorontwikkeling van stealthtechniek)
- beschikken over geïntegreerde avionica (ter optimale afstemming van motoren, besturing en navigatie door gebruikmaking van Common Integrated Processors (CIP) die meer dan 10,3 miljard bytes per seconde verwerken)
- grote onderhoudsvriendelijkheid (slechts 6 commercieel verkrijgbare gereedschappen volstaan bij het routine-onderhoud van de Pratt & Whitney F119-PW-100 motoren)
De standaard raketbewapening bestaat uit
- 2x AIM-9 Sidewinder hittezoekende raketten
- 6x AIM-120 AMRAAM
De standaard bommenlast bestaat uit
- 2x 1000 ponds Joint Direct Attack Munition (JDAM)
Orders [bewerken]
De Verenigde Staten hebben oorspronkelijk 277 toestellen besteld maar dit aantal is vanwege de extreme kostprijs van $150 miljoen per stuk[3] al teruggebracht tot 183. Op de B-2 Spirit strategische bommenwerper na is de Raptor hiermee het duurste toestel ooit.
Israël en Zuid-Korea hebben belangstelling voor dit toestel getoond, maar vanwege de nieuwe technologie wil men het vanuit de VS (nog) niet exporteren.
Inzet [bewerken]
Op de bases Langley AFB, Virginia (1st Fighter Wing) en Elmendorf AFB, Alaska zijn de eerste operationele F-22 squadrons gelegerd. Verdere squadrons zijn inmiddels gelegerd op Tyndall AFB, Florida, Holloman AFB, New Mexico, Nellis AFB, Nevada en Hickam AFB, Hawaï.
Galerij [bewerken]
-
Een operationele F-22A; de pitotbuis ontbreekt
-
Deze twee Raptors tonen hun wendbaarheid
-
F-22A Raptor tijdens de Joint Services Open House (JSOH) airshow op Andrews AFB in Maryland, 2008
Externe links [bewerken]
- Lockheed-Martin F-22 Raptor website
- FAS website met informatie en foto’s
- The site of the 21st century fighter
Bronnen, noten en/of referenties
|
 |
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina F-22 Raptor op Wikimedia Commons. |
