Lockheed Martin F-22 Raptor

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Lockheed Martin F-22 Raptor
Raptor-NellisAFB-2008.jpg
Algemeen
Rol tactische luchtoverwichtsjager
Bemanning 1
Varianten X-44 MANTA, FB-22
Stukprijs USD 150 miljoen (2009)[1]
Status
Eerste vlucht YF-22: 29 september 1990
F-22: 7 september 1997
Aantal gebouwd 195 (8 test + 187 operationeel)
Gebruik Amerikaanse Luchtmacht
Afmetingen
Lengte 18,9 m
Hoogte 5,1 m
Spanwijdte 13,6 m
Vleugeloppervlak 78,0 m²
Gewicht
Leeggewicht 19700 kg
Brandstofgewicht: intern 8200 kg, met 2 externe brandstoftanks 11900 kg
Startgewicht 29300 kg
Max. gewicht 38000 kg
Krachtbron
Motor(en) 2x Pratt & Whitney F-119 turbofan
Stuwkracht elk 156+ kN
Prestaties
Kruissnelheid Mach 1.82 (Supercruise) (1963 km/u)
Topsnelheid Mach 2.25+ geclassificeerd (2410 km/u)
Vliegbereik Met twee externe brandstoftanks: 2977[2] km
Actieradius Met twee externe brandstoftanks: 3200 km
Dienstplafond 18000 m
Bewapening
Boordgeschut 1x M61 Vulcan 20 mm gatlingkanon
Ophangpunten 4 onder de vleugels, elk met een capaciteit van 2300 kg
Bommen zie artikel
Raketten zie artikel
Portaal  Portaalicoon   Luchtvaart

De Lockheed Martin F-22 Raptor is een zeer geavanceerde luchtoverwichtsjager die in delen wordt geproduceerd door de firma’s Lockheed-Martin Aeronautics (Marietta, Georgia), Boeing (Seattle, Washington) en Pratt & Whitney (East Hartford, Connecticut). Dit gevechtsvliegtuig moet de USAF onder alle omstandigheden in staat stellen het luchtoverwicht tot het midden van de 21e eeuw te handhaven.

Geschiedenis[bewerken]

Ontwikkeling van de F-22 begon in de jaren ’80 van de vorige eeuw als de studie Advanced Tactical Fighter (ATF). Dit was een geavanceerd gevechtsvliegtuig, ontworpen voor bestrijding van de luchtmacht van de Sovjet-Unie tijdens de Koude Oorlog.

Het toestel werd ontworpen ter vervanging van de verouderende F-15 Eagle en van de F-117 Nighthawk. De Raptor dient het eventueel op te kunnen nemen tegen toestellen uit de Su-27 Flanker klasse.

Er wordt aangenomen (de meeste gegevens zijn nog geheim) dat de F-22 bij een snelheid van meer dan 1500 km/u onzichtbaar blijft op de radar; het toestel wordt er ook toe in staat geacht vijandelijke toestellen op zeer grote afstand aan te kunnen vallen.

Na de veranderde wereldsituatie werd de ATF-rol ook aangepast. Nu heeft het toestel de zogenaamde multimissie capaciteit waarmee het - naast zijn capaciteit als luchtoverwichtsjager - ook allerlei speciale opdrachten kan uitvoeren zoals grondaanvallen met allerlei soorten “slimme” precisiemunitie.

De eerste vlucht van een F-22 vond plaats in september 1997.

Het eerste toestel van de productielijn werd in januari 2003 als testvliegtuig geleverd op Nellis Air Force Base in Nevada; ook worden tests uitgevoerd op Edwards Air Force Base in Californië. Tijdens de tests verongelukte een toestel, maar in oktober 2004 werden de laatste tests succesvol afgesloten en werd de Raptor operationeel verklaard. Geschat wordt dat er 90 stuks operationeel zijn.

Alle trainingen aan het vliegend en onderhoudspersoneel worden gegeven op Tyndall AFB, Florida.

Op 25 maart 2009 stortte er een F-22 neer in Californië en op 16 november 2010 is een F-22 gecrasht in Alaska.

Op 23 september 2014 werd bekend dat de F-22 voor de eerste maal werd ingezet in een offensieve actie gericht tegen de bolwerken van IS (Islamitische Staat) in Noord-Syrië.

Uitrusting en bewapening[bewerken]

Het ontwerp van het toestel is gebaseerd rond vijf succesvolle eigenschappen.

  • de mogelijkheid tot supercruise (langdurig supersonisch vliegen zonder gebruikmaking van naverbranders)
  • extreme wendbaarheid (door thrust-vectoring-eigenschappen van de uitlaten)
  • beschikken over stealtheigenschappen
  • beschikken over geïntegreerde avionica (ter optimale afstemming van motoren, besturing en navigatie door gebruikmaking van Common Integrated Processors (CIP) die meer dan 10,3 miljard bytes per seconde verwerken)
  • grote onderhoudsvriendelijkheid (slechts 6 commercieel verkrijgbare gereedschappen volstaan bij het routineonderhoud van de Pratt & Whitney F119-PW-100 motoren)

De standaard raketbewapening bestaat uit

Vier van de AIM-120 AMRAAM raketten kunnen vervangen een worden door de volgenden

Orders[bewerken]

De Verenigde Staten heeft oorspronkelijk 277 toestellen besteld maar dit aantal is vanwege de hoge kostprijs van $150 miljoen per stuk[3] teruggebracht tot 183. Op de B-2 Spirit strategische bommenwerper na is de Raptor hiermee het duurste toestel ooit.

Israël en Zuid-Korea hebben belangstelling voor dit toestel getoond, maar vanwege de nieuwe technologie wil men het vanuit de VS niet exporteren.

Inzet[bewerken]

Op de bases Langley AFB, Virginia (1st Fighter Wing) en Elmendorf AFB, Alaska zijn de eerste operationele F-22 squadrons gelegerd. Verdere squadrons zijn inmiddels gelegerd op Tyndall AFB, Florida, Holloman AFB, New Mexico, Nellis AFB, Nevada en Hickam AFB, Hawaï.

Galerij[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • F-22 Homepage @ Lockheed-Martin Tactical Aircraft Systems
  • F-22 News Releases @ Lockheed-Martin Tactical Aircraft Systems