Madonna met kind (Michelangelo)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Madonna met kind

De Madonna met kind, ook bekend als de Brugse Madonna, is een marmeren beeldhouwwerk gemaakt door Michelangelo van Maria met het kind Jezus.

Beschrijving[bewerken]

Het beeld, bewaard in de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Brugge, staat bekend als het enige beeldhouwwerk van Michelangelo dat tijdens zijn leven al Italië verliet.

Michelangelo maakte het beeld tussen 1501 en 1504, vlak nadat hij zijn beroemde Pietà had gemaakt. Het beeld in Brugge kent dan ook overeenkomsten in stijlkenmerken met dat beeld, bijvoorbeeld in het gezicht van Maria, maar ook met de manier waarop de kleding vormgegeven is. Het beeld was, vermoedelijk, bedoeld voor het Piccolomini-altaar in de Kathedraal van Siena waar Michelangelo ook enkele andere beelden voor vervaardigde.

Opvallend aan het beeld is de houding van de twee figuren. Waar de klassieke weergave van het thema de Mariafiguur vaak afbeeldde als een moeder die het kind liefdevol in haar armen heeft, is in deze weergave het Christuskind opmerkelijk groot. Het kind staat vrijwel rechtop zonder steun op het punt zich van zijn moeder te verwijderen, de wereld tegemoet. Maria kijkt niet naar het kind maar staart de toeschouwer met een treurige blik aan, alsof ze weet welk lot hem later te wachten staat.

Geschiedenis van het beeld[bewerken]

Het beeld werd voor 4000 florijnen verworven door Giovanni en Alessandro Moscheroni (Mouscron, Moucheron). Zij behoorden tot een rijke Brugse familie van lakenhandelaren, in de tijd toen de stad op het toppunt van haar economische bloei stond.

Het beeld verliet België tweemaal. De eerste keer in 1794 toen de Franse bezetter het roofde en het naar Parijs bracht. Na de nederlaag van Napoleon keerde het op 3 januari 1816 terug naar Brugge.

Tijdens de terugtrekking van de Duitse troepen in 1944 werd het beeld midden in de nacht van 6 op 7 september opgehaald en, gewikkeld in een matras, in een vrachtwagen met het Rode Kruisembleem weggevoerd, samen met nog een tiental schilderijen uit de zelfde kerk. Via Nederland kwam de zending in Duitsland aan. In 1945 werd alles teruggevonden in een zoutmijn in het Oostenrijkse Altaussee. Midden 1945 kwam de Madonna naar België terug, en na eerst een paar maanden te zijn tentoongesteld in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Brussel, keerde het op 12 november 1945 terug naar Brugge en naar de Onze-Lieve-Vrouwkerk.

Na de aanval op de Pietà in het Vaticaan in 1972 werd het beeld in Brugge achter glas geplaatst. Het is nog steeds te bekijken maar wel van op een afstand. Tot begin 21ste eeuw was de kerk vrij toegankelijk en kwamen minstens een miljoen bezoekers per jaar de Madonna bekijken. Sindsdien is een gedeelte van de kerk, waar de Madonna staat opgesteld, als museum afgezonderd en is de toegang betalend. Jaarlijks doen dit ongeveer 200.000 bezoekers.

Literatuur[bewerken]

  • STAD BRUGGE, Gemeenteblad, Stenografische verslagen van de gemeenteraadszittingen van 30 september, 18 en 27 november en 18 december 1944.
  • Pouvait-on empêcher le vol de la Madonne?, in: Journal de Bruges, 12 oktober 1944.
  • Albert SCHOUTEET, Kunstschilder Jozef Odevaere en de terugkeer van geroofde kunstschatten uit Frankrijk naar Brugge in 1816, in: Album Jos. De Smet, Brugge, 1964.
  • Albert SCHOUTEET, Verzoek om teruggave van het Madonnabeeld van Michelangelo door de kerkfabriek van Onze-Lieve-vrouw in Brugge in 1795, in: Album Antoon Viaene, 1970.
  • Carlos VLAEMYNCK, De Bevrijding van Brugge, Brugge, 1974.
  • Luc SCHEPENS, Brugge Bezet, Tielt, Lannoo, 1985.
  • Bob WARNIER, Brugge bevrijd, Brugge, Westvlaamse Gidsenkring, 1995.
  • Bob WARNIER, Ontvoering van de Madonna, in: Brugge en september '44. Deel I. Rond de Bevrijding, Brugge, West-Vlaamse Gidsenkring, 2002.
  • Michael J. KURTZ, America and the return of Nazi contraband, Cambridge University Press, 2006.
  • Robert M. EDSEL, Monuments Men. Allied heroes, nazi thieves and the greatest treasure hunt in history, Arrow Books, Londen, 2009.
  • Robert M. EDSEL, De Kunstbrigade. Hoe de geallieerden de Europese kunstschatten redden, Het Spectrum, 2010.