Metro van New York

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

De metro's van de Stad van New York

Vernon Blvd./Jackson Ave. (43s)

De metro van New York (Amerikaans-Engels: New York City Subway) is met een netlengte van 368 kilometer één van de grootste metronetwerken ter wereld en bedient vier van de vijf "boroughs" van New York City: Manhattan, The Bronx, Brooklyn en Queens. Het netwerk wordt geëxploiteerd door MTA New York City Transit, onderdeel van de Metropolitan Transportation Authority (MTA).

[bewerk] Geschiedenis

De geschiedenis van de metro gaat terug tot het einde van de 19e eeuw, toen de eerste stadsspoorlijn op een viaduct (een zogenaamde 'elevated') werd geopend. Meer bovengrondse metro's volgden in de decennia daarop en liepen via Second, Third, Sixth en Ninth Avenue. Geen van deze bovengrondse lijnen bestaat vandaag de dag nog op Manhattan; de Third Avenue Elevated sloot in 1953. De eerste ondergrondse lijn werd geopend in 1904.

Lange tijd werd de metro geëxploiteerd door drie bedrijven: de Interborough Rapid Transit Company (IRT), de Brooklyn Manhattan Transit Company (BMT, daarvoor BRT geheten) en de IND of Independent. In 1940 werden de drie bedrijven samengevoegd tot de TA (Transportation Authority), de tegenwoordige MTA.

[bewerk] Kenmerken

Kaart van de metro van New York

De 'slagaders' van het netwerk zijn de noord-zuidtunnels door Manhattan. Deze tunnels liggen elk onder een van de 'avenues'. Door de tunnels lopen meestal een aantal verschillende lijnen, die zich in de andere stadsdelen (zoals Brooklyn) opsplitsen in verschillende richtingen.

Op het hoofdtraject wordt meestal zowel een stop- als een sneldienst aangeboden, een uniek kenmerk van de metro in New York. Om deze reden zijn de tunnels in Manhattan meestal viersporig uitgevoerd. De lijnen van de voormalige BMT en IND hebben letters (A,B,C,D,E,F,G,J,L,M,N,Q,R,V,W,Z); de lijnen van de voormalige IRT nummers (1,2,3,4,5,6,7). Daarnaast zijn er een aantal shuttle-diensten die allen met de letter S worden aangeduid. De lijnen die samen één bundel door Manhattan vormen krijgen elk een eigen kleur; zo kent de lijnbundel onder Broadway/7th Avenue (lijnen 1, 2 en 3) de kleur rood.

De metro rijdt 24 uur per dag. 's Nachts is de dienst wel sterk uitgedund, waarbij de meestal korte 'local'-lijnen vervallen en de langere 'express'-diensten om die reden op alle stations stoppen.

In tegenstelling tot de metro in bijvoorbeeld Londen of Moskou, liggen de tunnels in New York niet diep onder de grond. In plaats van lange roltrappen of liften zijn één of twee korte trappen meestal voldoende om het perron te bereiken. Vanwege de ouderdom van de metro voldoen de stations in omvang, kwaliteit en uitstraling vaak niet aan de eisen die vandaag aan dergelijke netwerken gesteld worden. In de buitenwijken loopt de metro vaak boven de grond, in veel gevallen op een typisch Amerikaans 'elevated'-viaduct boven de straat.

[bewerk] Lijst van metrolijnen

nr.	route	soort lijn	pagina
	Broadway–Seventh Avenue Line	Local	Lijn 1
	Seventh Avenue	Express	Lijn 2
	Seventh Avenue	Express	Lijn 3
	Lexington Avenue	Express	Lijn 4
	Lexington Avenue	Express	Lijn 5
	Lexington Avenue	Local	Lijn 6
	Flushing	Local/Express	Lijn 7
	42nd Street Shuttle	Shuttle	Shuttle
	Eighth Avenue	Express	Lijn A
	Sixth Avenue	Express	Lijn B
	Eighth Avenue	Local	Lijn C
	Sixth Avenue	Express	Lijn D
	Eighth Avenue	Local	Lijn E
	Sixth Avenue	Local	Lijn F
	Crosstown	Local	Lijn G
	Nassau Street	Express	Lijn J
	Canarsie	Local	Lijn L
	Nassau Street	Local	Lijn M
	Broadway	Express	Lijn N
	Broadway	Express	Lijn Q
	Broadway	Local	Lijn R
	Franklin Avenue Shuttle	Shuttle	Shuttle
	Rockaway Park Shuttle	Shuttle	Shuttle
	Sixth Avenue	Local	Lijn V
	Broadway	Local	Lijn W
	Nassau Street	Express	Lijn Z

[bewerk] Stations

Ingang naar het station Broad Street

Zie Lijst van metrostations in New York voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De subway heeft 468 stations. De meeste stations liggen ondergronds, in de buitenwijken ook bovengronds.

[bewerk] Stationshal

Een station heeft doorgaans een stationshal met kaartverkoop (zowel bemand als vanuit een machine). De metro van New York gebruikt een chipkaart genaamd MetroCard waarmee de reizen betaald worden, vergelijkbaar met de OV-chipkaart in Nederland. Vanuit de stationshal komt de reiziger op het perron dat doorgaans 150 tot 180 meter lang is. Eventueel zijn de perrons voorzien van een tunnel om wachtende passagiers ruimte te bieden. De stations kunnen tijdens de spits zeer druk worden.

[bewerk] Perrons

De toegang naar een perron, het bord verwijst naar de lijnen N, Q, R en W, op de achtergrond een kunstwerk

Door het grote aantal lijnen en diensten wordt een perron vaak gebruikt door meerdere treindiensten. Het is dan ook van belang dat de reiziger op de trein kijkt of het inderdaad de juiste trein is. Uiteraard is voorzien in duidelijke informatieborden waarop de lijn(en) en richting(en) van de treinen vermeld staan. De treinen kennen op bepaalde trajecten een stopdienst (local) en sneldienst (express). Op express-stations, waar de sneldiensten stoppen, kan de reiziger via een eilandperron overstappen op de stopdienst voor het laatste deel van de reis. Trajecten waar sneldiensten rijden beschikken vaak over 3 of 4 sporen.

[bewerk] Toegankelijkheid

Door deze ligging en de leeftijd van de stations is het in veel gevallen voor mindervaliden moeilijk om het perron te bereiken.

[bewerk] Kunst en vermaak

De stations zijn vanaf het begin voorzien van sierlijke keramische tegels of architectonische elementen waarmee men een bepaalde stijl wilde bereiken. Het gebruik van het tegelwerk wordt tot op de dag van vandaag toegepast. Ook bestaat er het Arts for Transit programma waarbij kunstenaars hun werk permanent of tijdelijk tentoon kunnen stellen in de stations.

Sinds 1987 heeft de MTA het Music Under New York waarbij muzikanten in een wedstrijd een plaats kunnen winnen om te mogen spelen in een metrostation. Zonder toestemming is het verder verboden om muziek te maken of op een andere manier geld te verdienen in de metro.

[bewerk] Toiletten

Toiletten zijn vrij zeldzaam. In het verleden gebouwde faciliteiten zijn gesloten in verband met vandalisme, drugsgebruik en ruimtegebrek. Slechts een klein aantal grote stations heeft wel toiletten. ^[1]

[bewerk] Winkels

Op sommige perrons zijn krantenwinkeltjes waar naast kranten ook voedsel verkocht wordt. Op sommige plaatsen bevindt zich ook een winkel(tje) in de stationshal

[bewerk] Verbindingen

Op een aantal stations kan overgestapt worden naar Amtrak, Long Island Rail Road, Metro-North Railroad, New Jersey Transit en PATH.

[bewerk] Zie ook

• Openbaar vervoer in New York City
• Lijst van metrolijnen in New York
• Lijst van metrostations in New York

[bewerk] Externe links

Wikimedia Commons heeft meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen: New York City Subway.

• Officiële website
• NYCSubway.org, een uitgebreide site
• onNYTurf.com, een kaart van het metronetwerk op Google Maps-kaarten, met uitgebreide lijn- en stationsinfo