Morgen (oppervlaktemaat)
Een morgen, ook wel Morgenlands genoemd, is een oude Europese oppervlaktemaat.
Met een morgen werd een gebied aangeduid dat in een ochtend kon worden geploegd. Een morgen was meestal iets minder dan een hectare groot. De precieze grootte was echter streekgebonden.
Inhoud |
Nederlandse morgens [bewerken]
- De Biltse morgen was 0,92 hectare
- De Delflandse morgen was 0,851519 hectare[1]
- De Gelderse morgen was 0,86 hectare
- De Gooise morgen was 0,98 hectare
- De Bossche morgen was 6 loopense = 600 roede = 240.000 voet of 0,993 hectare
- De Veluwse morgen was 0,93 hectare
- De Waterlandse morgen was 1,07 hectare
- De Zijper of Schermer morgen was 0,8516 hectare
- De morgen van de Noord-Duitse Bond was 0,25 hectare
Vlaamse morgens [bewerken]
- De morgen(lands) in Kasselrij Oudburg en Land van Waas was 266,5 roeden (van 14,854858 m²) of 3958,8196 m² of 0,39588196 hectare [2]
De Rijnlandse morgen [bewerken]
Een Rijnlandse morgen (ca. 8516 vierkante meter) kon worden onderverdeeld in 6 hont, een hont in 100 vierkante roeden, en een roede in 144 vierkante voet. In 1806 werd de Rijnlandse morgen de standaardmaat in het Koninkrijk Holland, totdat in 1810 het metrisch stelsel werd ingevoerd.
Metrieke maat [bewerken]
Tijdens de Franse bezetting werden de regionale verschillen opgeheven. Aanvankelijk verordonneerde Lodewijk Napoleon dat voortaan in heel Nederland de Rijnlandse morgen zou worden gebruikt. In 1810 werd overgeschakeld op de huidige metrieke oppervlaktematen, afgeleid van de meter, en hield de morgen als oppervlaktemaat op te bestaan.
Topografie [bewerken]
In Rotterdam bestaat een woonwijk met de naam Honderd en Tien Morgen of 110-Morgen. De droogmakerij De Wildeveenen, in het midden van Zuid-Holland wordt ook wel de 'Honderd Morgen' genoemd. Zowel in Westervoort als in Elst heet een straat de 'Halve Morgen', in Heteren ligt de straat 'Zesmorgen' en in het buitengebied van Vught ligt de Honderdmorgensedijk. 'Morgen' was tot in de 19e eeuw een buurtschap in de gemeente Heerlerheide. Daarnaast is in de gemeente Gemert een gedeelte van de woonwijk Paashoef voorzien van straatnamen met daarin oud-Nederlandse lengte-, breedte-, en oppervlaktematen. Ook enkele bedrijven hebben deze naam aangenomen.
Bronnen [bewerken]
- ↑ Historie, Hoogheemraadschap van Delfland
- ↑ Morgenlands bij Kasselrij oudburg
| Oude maateenheden in Nederland (in 1816 vervangen door het Nederlands metriek stelsel) | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
