Naaktvingergekko

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Naaktvingergekko
Ondersoort C. c. orientalis
Ondersoort C. c. orientalis
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Reptilia (Reptielen)
Orde: Squamata (Schubreptielen)
Onderorde: Lacertilia (Hagedissen)
Infraorde: Gekkota (Gekko's)
Familie: Gekkonidae
Geslacht: Mediodactylus
Soort
Mediodactylus kotschyi
Steindachner, 1870
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Reptielen

De naaktvingergekko[1] of Egeïsche naaktvingergekko (Mediodactylus kotschyi) is een hagedis die behoort tot de gekko's (Gekkota) en de familie Gekkonidae. De gekko heeft vele verouderde wetenschappelijke namen, waarover de literatuur niet altijd eenduidig is.[2]

Verspreiding en habitat[bewerken]

Leefgebied

De naaktvingergekko komt in Europa voor in het zuiden; in de landen Albanië, Anatolië, Bulgarije, Griekenland, zuidelijk Italië, Macedonië, Rusland en Servië. In de landen die tot het verspreidingsgebied behoren komt de naaktvingergekko soms in een zeer klein deel voor. In Bulgarije bijvoorbeeld komt de soort alleen in het zuiden voor en in Servië is de gekko zelfs alleen bekend van een enkel dorp; het zuidelijk gelegen Prizren.[3] In Griekenland komt de naaktvingergekko voor op een zeer groot aantal eilanden, te weten Amathia, Anaphi, Antiparos, Astropalia, Cycladen, Chios, Despotiko, Gaidaronisi, Gavdos, Glaropunta, Hydra, Kalymnos, Karpathos, Kasos, Kasos, Kepallonia, Kinaros, Kreta, Lesbos, Levitha, Limnos, Makaria, Megalo, Mikro, Milos, Ofidusa, Ovriokastro, Panteronisi, Phtheno, Preza, Salamis, Samos, Samothraki, Spiridonisi, Sporaden, Strongylo, Syrina, Tourlos, Tria Nisia. Ook in Hongarije komt de gekko voor, maar hier is de soort uitgezet en ook in delen van Italië komen uitgezette exemplaren voor.

Daarnaast is de soort te vinden in delen van het Midden-Oosten, in de landen Iran, Israël, Jordanië, Syrië en Turkije. Mogelijk komt de soort ook voor in Irak, maar dit is niet geheel zeker.[3]

De habitat bestaat uit rotsachtige gebieden zoals klippen niet al te dicht bij de waterlijn, muren, steenhopen en houtstapels; het is een bodembewonende soort. Na een zonnebad is de hagedis watervlug. Het voedsel bestaat uit insecten en hun larven. Vanwege de relatief eenvoudige levenswijze en algemene voorkomen wordt de soort verzameld voor de handel in exotische dieren.

Uiterlijke kenmerken[bewerken]

De naaktvingergekko is een kleine hagedis van meestal nog geen tien centimeter lengte inclusief staart. De kleur is grijs tot grijsbruin en deze soort heeft een kenmerkend bandenpatroon op de rug, wat bestaat uit zwarte witomrande V-vormige dwarsbanden met de punt naar de staart. De buik is geel tot wit van kleur en de staart heeft duidelijke stekels, met name bij de staartwortel. Ook onderaan de flanken en op de poten zitten in een rij enkele tientallen stekelachtige bultjes. Hiermee kan de gekko zich goed vastzetten in een rotsspleet bij verstoring. De juvenielen zijn bruin en hebben donkerbruine tot zwarte vlekjes. De ogen hebben een verticale pupil.

Naamgeving en taxonomie[bewerken]

Een andere gebruikte Nederlandstalige naam voor de naaktvingergekko is wel Egeïsche naaktvingergekko.[4]

Alle dieren worden ingedeeld bij een bepaalde familie en een geslacht, en hebben een wetenschappelijke naam. Deze indeling wordt wel de taxonomie genoemd. De wetenschappelijke naamgeving is echter niet onveranderlijk, met name het geslacht waartoe een soort behoort kan soms worden aangepast. Soms komen wetenschappers op basis van nieuwe inzichten namelijk tot de conclusie dat een soort niet tot de juiste groep is ingedeeld, en dan kan het voorkomen dat een soort van wetenschappelijke naam verandert. Een verouderde wetenschappelijk naam wordt ook wel een synoniem genoemd. Een dergelijke naamsverandering is bij veel soorten reptielen in het verleden soms meermaals het geval geweest, maar de naamsveranderingen bij de naaktvingergekko spannen wel de kroon. De soort heeft door alle verschillende wetenschappelijke namen meer dan 170 synoniemen. De naakvingergekko behoorde lange tijd tot andere geslachten, zoals Cyrtopodion, Gymnodactylus, Tenuidactylys en Cyrtodactylus. De vele synoniemen is deels te danken aan het grote aantal ondersoorten, dat eveneens zeer groot is.

Ondersoorten[bewerken]

De naaktvingergekko heeft 31 erkende ondersoorten die voornamelijk verschillen in uiterlijk en verspreidingsgebied.


Bronvermelding[bewerken]

Referenties

  1. Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland - H. Strijbosch, A.H.P. Stumpel, R.C.M. Creemers, J.J.C.W. van Delft, A. Groenveld & D. Bauwens - Standaardlijst voor de Nederlandse namen van de Europese amfibieën en reptielen Website
  2. Peter Uetz & Jakob Hallermann. The Reptile Database - Mediodactylus kotschyi
  3. a b IUCN. Cyrtopodion kotschyi
  4. Bernhard Grzimek, Het Leven Der Dieren Deel VI: Reptielen, Kindler Verlag AG, 1971, Pagina 183, 184 ISBN 90 274 8626 3.

Bronnen

  • (en) Peter Uetz & Jakob Hallermann - The Reptile Database – Mediodactylus kotschyi - Website Geconsulteerd 11 februari 2012