Samos (eiland)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Samos
Eiland
GR Samos.PNG
Locatie
Locatie Egeïsche Zee
Algemeen
Oppervlakte 477,942 km²
Inwoners (2011) 32,977
Lengte 44,3 km
Breedte 19 km
Hoogste punt Kerkis (1433 m)
Detailkaart
GR-Samos.svg
Samos
Σάμος
Gemeente in Griekenland Vlag van Griekenland
Samos (eiland)
Samos (eiland)
Situering
Periferie Noord-Egeïsche Eilanden
Coördinaten 37° 45′ NB, 26° 49′ OL
Algemeen
Oppervlakte 477,395 km²
Inwoners (2011[1]) 32.760 (69 inw/km²)
Hoogte 0 tot 1414 m
Politiek
Burgemeester Stylianos THANOS (sinds 2011)
Overig
Postcode(s) 831 0x, 832 00
Netnummer(s) 2273
Kenteken MO
Website (en) Gemeente Samos
Detailkaart
Gemeentegrenzen 2011
Gemeentegrenzen 2011
Portaal  Portaalicoon   Griekenland
Haven van Pythagoreio

Samos (Grieks: Σάμος) is een Grieks eiland in het oosten van de Egeïsche Zee, vlak voor de kust van Klein-Azië. Bestuurlijk behoort het tot de periferie Noord-Egeïsche Eilanden.

Vathy (of Samos-stad) is de hoofdstad van het eiland. Het is een havenstad in het noordoosten van het eiland.

Het eiland heeft hoge bergen, zoals de Kerketefsberg in het westen, die met 1437 meter een van de hoogste bergen van de Egeïsche Zee is, en de Ampelosberg in het midden van het eiland, die 1150 meter hoog is.

De plaats Pythagoreio heette tot 1955 Tigani en ligt aan de zuidoostkust, nabij het vliegveld van Samos. De plaatsen Vathy en Karlovasi liggen in het noorden van het eiland. Samos heeft een aantal mooie kloosters.

Enkele goederen die op het eiland geproduceerd worden, zijn: wijn, olijfolie, honing en citrusvruchten. Vooral de zoete witte Samoswijn, gemaakt van muskaatdruiven, is wereldberoemd.

Geschiedenis van Samos[bewerken]

Rond 1000 v.Chr. vestigden zich Ioniërs op Samos, die de vóór-Griekse bevolking verdrongen. De Ioniërs brachten Samos tot grote bloei. Het eiland werd een belangrijk economisch en cultureel centrum en had een belangrijk aandeel in de Griekse kolonisatie. Het eiland was lid van de Ionische Twaalfstedenbond. Onder de tiran Polycrates (circa 540- 521 v.Chr.) bereikte Samos een hoogtepunt, o.a. vanwege de grote publieke werken en zeemacht die hij tot stand bracht. Het lukt Sparta en Korinthe niet om een einde te maken aan zijn bewind. De Perzen wisten Polycrates wel ten val te brengen en stelden zijn broer Syloson er als satraap aan. Na de Perzische oorlogen wist Samos zich in 479 v.Chr. na de slag bij Mycale weer los te maken van de Perzen en vond het eiland aansluiting bij de Delische Bond als niet-belastingplichtig lid. Een poging zich los te maken van de Bond leidde tot de Samische Oorlog (441 - 439 v.Chr.) tegen Athene, die Samos verloor. Daarna bleef Samos Athene tot het einde van de Peloponnesische Oorlog (404 v.Chr.) trouw. In 365 v.Chr. lukte het de Atheense admiraal Timotheus om het intussen in 387 v.Chr. weer onder Perzische invloed geraakte Samos te veroveren. Hij vestigde er een gemeenschap van 2000 Atheense klèrouchoi, die in 322 v.Chr. op last van de Macedonische diadochenkoning Perdiccas het eiland weer moest verlaten. In de hellenistische periode was Samos tot 197 v.Chr. een steunpunt voor de Ptolemaeën. In 132 v.Chr. werd Samos Romeins.

De Griekse wiskundige en filosoof Pythagoras, bekend van de stelling van Pythagoras (a2+b2=c2), werd op dit eiland geboren. De stad Pythagorio, die in het zuidoosten van het eiland aan de kust ligt, is sinds 1955 naar hem genoemd. Hier staat ook een beeld van Pythagoras, dat door Nikolaos Ikaris in 1989 is gemaakt.

Samos geldt ook als de geboorteplaats van de filosoof Epicurus.

Op diverse plaatsen van dit eiland werd in de oudheid de godin Hera vereerd. Dit was een godin van de vruchtbaarheid. Al voordat de Myceners zich hier vestigden, bestond er waarschijnlijk al een dergelijke cultus op dit eiland. Ten westen van Pythagorio bevindt zich een heiligdom van Hera.

In de Klassieke Oudheid stond het eiland ook bekend om het rode aardewerk dat hier geproduceerd werd.

Het eiland maakte achtereenvolgens deel uit van het Perzische Rijk, het Helleense Rijk, het Romeinse Rijk, het Byzantijnse Rijk, De Republiek Venetië en het Ottomaanse Rijk, waarna het deel ging uitmaken van Griekenland in 1912.

Plaatsen[bewerken]

Samos is sedert 2011 een fusiegemeente (dimos) in de Griekse bestuurlijke regio (periferia) Noord-Egeïsche Eilanden.

De vier deelgemeenten (dimotiki enotita) van de fusiegemeente zijn:[2]

  • Karlovasi (Καρλόβασι)
  • Marathokampos (Μαραθόκαμπος)
  • Pythagoreio (Πυθαγόρειο)
  • Vathy (Βαθύ), met een wijk Kokkari

Andere plaatsen:

  • Chora, de vroegere hoofdstad van Samos
  • Ormos Marathokampou (Grieks: Ορμος Μαραθοκαμπου), een piepklein vissersdorp met een paar terrasjes tussen kleurrijke vissersboten
  • Votsalakia (Grieks: Βοτσαλακια), een badplaatsje
  • Vourliotes (Grieks: Βουρλιωτες), een bergdorpje, gelegen hoog in de Samiotische bergen
  • Manolates (Grieks: Μανολατες), ook een bergdorpje
  • Mytilinii, prachtig dorpje met vele kerken. Stond vroeger bekend om zijn tabaksproductie.
  • Platanos (Grieks: Πλατανος), ook een bergdorpje, gelegen op het midden van het eiland waar de noordkust én zuidkust duidelijk te zien zijn

Bezienswaardigheden in en rond Samos[bewerken]

  • Archeologisch museum in Vathy
  • Ano Vathy, het oude gedeelte van Vathy
  • Kokkari, schilderachtige landtong
  • Pythagoreio en Heraion, staan op de UNESCO's Werelderfgoedlijst
  • Efpalineio Orygma, aquaduct (tunnel)
  • Platanakia, dal van de nachtegalen
  • Moni Spilianis, een klooster met een kerk in een grot
  • Votsalakia, mooiste strand
  • Vigla, met hoogste punt 1433 meter
  • Bootverbindingen met UNESCO-Werelderfgoed Patmos en Efeze
  • Turkije, Klein-Azië is bijna letterlijk op een steenworp afstand, men kan Kusadasi per boot vanaf Vathy bezoeken
  • Eilandhoppers kunnen vanuit Samos andere eilanden, zoals Lesbos, Chios, Ikaria, Kos en Rodos per boot bezoeken. Deze eilanden liggen niet ver van Samos.

Verkeer en vervoer[bewerken]

Samos beschikt over de Luchthaven Samos. Er zijn veerverbindingen met andere eilanden zoals naar Rodos en Kos. Er is een regelmatige busdienst met de deelgemeente Pythagoreio.

Bronnen, noten en/of referenties