Wijn
 |
 |
|
| Een glas witte wijn en een glas rode wijn. | ||
Wijn is een drank die ontstaat na het vergisten van het sap van vruchten, gewoonlijk druiven. Het volledige proces van wijnbereiding noemt men vinificatie. Er zijn verschillende soorten wijn: rode wijn, witte wijn, rosé en mousserende wijn zoals Champagne en Lambrusco. In chemische zin bestaat wijn uit water, suikers, alcohol, resveratrol, quercetine, tannine, sulfiet (tijdens de wijnbereiding in kleine hoeveelheid in de vorm van zwavel toegevoegd), koolzuurgas (in mousserende wijnsoorten), hars (in retsina) en andere stoffen in kleinere hoeveelheden.
Er zijn ook met wijnalcohol versterkte wijnen, zoals Madeira, Port en Sherry. Soms worden er ook kruiden aan toegevoegd zoals bij Vermout.
Volgens een Frans decreet uit 1907 moet wijn uit het sap van verse of gedroogde druiven bereid worden. Wanneer men het sap van andere vruchten dan druiven laat vergisten, heet het product vruchtenwijn.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
.jpg)
De wilde wijnstok Vitis vinifera is de wingerdsoort die druiven produceert. Deze wingerd komt uit de Kaukasus. Door deze centrale ligging verspreidde de druif zich snel. In Mesopotamië (het huidige Iran en Irak) zijn bij archeologische opgravingen kruiken van 7000 jaar geleden aangetroffen met sporen van wijn. Wijn werd daar verbouwd in het vruchtbare Tweestromenland (Mesopotamië) van de Tigris en de Eufraat. Door handel met de Levant (Libanon en Palestina) verspreidde de kennis van de wijnbouw zich. Zodoende kwam deze in het oude Egypte terecht. Al vanaf 3000 v.Chr. zijn er vele afbeeldingen en wijnsporen van Egyptische wijnbouw nagelaten.
Circa 2000 jaar v.Chr. bereikte de druivenstok Griekenland. Op Kreta zijn amforen en een wijnpers gevonden die dateren van 1500 jaar voor onze jaartelling. De kunst van het wijnmaken heeft zich daarna vanuit Griekenland verder verspreid naar Zuid-Italië, toentertijd ook wel Oenotria (land van de wijn) genoemd. In Midden-Italië vanaf ca. 1000 v.c. waren de Etrusken actief in het maken van wijn. De Romeinen(latijnen) namen later de kennis over. Zij ontwikkelden en verspreidde het verder naar de rest van Europa.
Amforen waren kruiken in aardewerk die gebruikt werden om graan of vloeistoffen in te bewaren. Omdat een amfora te poreus was om wijn in te bewaren werd er hars aan de wijn toegevoegd. Omdat hars de houdbaarheid van wijn kennelijk verbeterde bleven de Griekse wijnbouwers hars aan hun wijnen toevoegen: de retsina was de meest bekende Griekse wijn en wordt nog altijd gemaakt. Een andere reden voor de toevoeging van hars die genoemd wordt, is dat mensen aan de harssmaak gewend zouden zijn geraakt, en deze anders zouden missen. Vanaf 1980 werden moderne vinificatiemethoden in Griekenland geïntroduceerd en appellations contrôlées ingevoerd.
De oude Grieken dronken hun wijn verdund met water, en gebruikten daarvoor een drinkschaal.
De meeste wijngebieden in het huidige Frankrijk (de Elzas uitgezonderd) dateren uit de Romeinse tijd. De wijnbouw kende onder de Romeinen een periode van grote bloei, echter in de vijfde eeuw na Christus stortte het Romeinse Rijk ineen en de meeste wijngaarden werden vernietigd door Germanen en Moren. In het begin van de Middeleeuwen raakte de wijncultuur in verval. Hij kwam weer tot bloei dankzij het christendom: elk klooster had een eigen wijngaard om miswijn te maken. In de streek van Doornik tot Luik werd in de 10e eeuw wijn gemaakt.
Tot in de 17e eeuw werd hoofdzakelijk jonge wijn gedronken. Door het gebruik van kurk werd het daarna mogelijk wijn langer in flessen te bewaren.
In de periode vanaf 1864 werden duizenden hectare wijngaarden in Frankrijk vernield door de druifluis (Phylloxera vastatrix). Het onderzoek van Pasteur naar de oorzaken van ziekten van wijn en de methode om wijn te bewaren legde de grondslag voor de oenologie. De Franse wijnbouw werd gered door Europese druivensoorten te enten op Amerikaanse stammen die resistent waren voor de vraatzucht van de druifluis. De Amerikaanse variant bleek namelijk in staat om opnieuw wortelpunten aan te groeien.
[bewerken] Soorten wijn
Wijn kan zowel naar kleur als naar type worden ingedeeld. Het eindresultaat wordt door de vinificatie bepaald.
[bewerken] Volgens kleur
- Rode wijn: Wordt gemaakt van blauwe druiven. Na kneuzing van de druiven vergist het druivensap samen met de schillen, steeltjes en pitten tot wijn. In de schil zit de natuurlijke rode kleurstof. De intensiteit van de kleur wordt mede bepaald door de tijd waarin de schil in die most aanwezig is.
- Witte wijn: Kan worden gemaakt van witte en/of blauwe druiven. Alleen het druivensap, waarin geen kleurstoffen zitten, wordt vergist.
- Roséwijn: Wordt net zo gemaakt als rode wijn, van blauwe druiven. Echter de schillen worden na een bepaald aantal uren van de most gescheiden. Meestal binnen 24 uur. Zo kan de schil maar een beperkte hoeveelheid kleurstof afgeven.
In Frankrijk mag alleen in de Champagne bepaalde witte en rode wijnen gemengd worden om tot een rosé-wijn te komen.
[bewerken] Volgens type
- Stille wijn: Volledig uitgegiste en tot rust gekomen wijn.
- Mousserende wijn: Schuimende wijn. Dit is wijn waarbij het koolzuur van de tweede gisting in de wijn achterblijft.
Het kan ook (goedkope) “stille” wijn zijn waaraan later koolzuur is toegevoegd. - Versterkte wijn: De gisting van de most is gestopt door toevoeging van wijnalcohol of geconcentreerd druivensap. Bijvoorbeeld: Port, Sherry en andere VDN-wijnen.
[bewerken] Wijn tegenwoordig
Wijnbouw vindt plaats in wijnstreken verspreid over de wereld in gematigde klimaatzones. Men spreekt vaak van de Oude Wereld (Europa) versus de Nieuwe Wereld (vooral Noord- en Zuid-Amerika, Zuid-Afrika, Australië en Nieuw-Zeeland).
Steeds meer landen gaan zich met wijnbouw bezig houden of breiden hun wijngaardareaal uit. Zo heeft het Verenigd Koninkrijk een enorme groei gerealiseerd. Van 300 ha in de jaren ’80 vorige eeuw tot 785 ha in 2008. Oftewel een productie van 2,2 miljoen hectoliter wijn per jaar. Ook in Nederland neemt de wijnbouw toe. De meeste wijngaarden liggen in de provincie Gelderland. Wijnbouw is mogelijk door het ontwikkelen van zogenoemde hybride rassen die geschikt zijn voor koele en vochtige klimaten. Ze zijn vroegrijpend en meeldauwresistent. Succesvolle rassen zijn Regent, Johanitter en Solaris In Zweden en Denemarken worden ook al wijngaarden aangelegd. Zij het nog niet op commerciële basis.
In onderstaande tabel worden de tien grootste wijnproducerende landen weergegeven met hun productie.
| Nr | Land |
Productie in hectoliter |
|---|---|---|
| 1 | Italië | 50.500.000 |
| 2 | Frankrijk | 47.116.000 |
| 3 | Spanje | 36.450.000 |
| 4 | Verenigde Staten | 23.000.000 |
| 5 | Argentinië | 15.500.000 |
| 6 | China | 14.500.000 |
| 7 | Zuid-Afrika | 10.500.000 |
| 8 | Australië | 9.619.720 |
| 9 | Duitsland | 8.916.000 |
| 10 | Chili | 8.277.460 |
Enkele streken en meer links kunnen worden teruggevonden op deze pagina.
[bewerken] Wijndeskundigen
- De slijter is verkoper van onder andere wijn. Basiskennis, opgedaan in bijvoorbeeld een cursus Vakbekwaamheid Slijtersbedrijf, stelt de slijter in staat relevante informatie over wijn, wijnsoorten en wijntypen aan de consument te geven.
- Een sommelier is een kelner/gastheer die zich bekwaamd heeft in combinaties van wijn en spijzen. In restaurants wordt dit vak uitgeoefend om gasten hierover te kunnen adviseren.
- Master of Wine is een Engelse opleiding in de wijnindustrie op hoog niveau. Na afronding levert dit de titel MW op. De opleiding wordt georganiseerd door de WSET (Wine and Spirit Education Trust) in Londen. Om MW te worden moeten eerst het Advanced Certificate en daarna de Diploma Course gevolgd worden. Deze diploma's zijn internationaal erkend.
- Een vinoloog is iemand die studie heeft gedaan naar wijn. Het is een typische Nederlandse term. Buitenlandse tegenhangers zijn er niet. De opleiding kent geen officiële status.[2]
- Magister Vini is de Nederlandse variant op de Engelse titel Master of Wine (MW). Na afronding van de opleiding levert dit de titel MV op.[2]
- Een oenoloog is een wijnbouwtechnische wetenschapper. Hier gaat een universitaire studie aan vooraf.[2]
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Referenties
- ↑ Food and Agriculture Organization of the United Nations Productiestatistieken van de FAO
- ↑ a b c http://www.wijninfo.nl/site/wetenswaardigheden_over_wijn/titels_in_wijnland.php
 |
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina wine op Wikimedia Commons. |
