Wijnbouw in Oostenrijk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Wachau wijnregio nabij Durnstein

De wijnbouw in Oostenrijk gaat terug tot voor de Romeinse tijden. Bij archeologische opgravingen in Burgenland, werden gistpotten teruggevonden van 700 vóór Chr. Na de Romeinse overheersing, werd de wijncultuur verder uitgebouwd door de Kerk, zoals in Frankrijk en Duitsland. Oostenrijk had niet die grote internationale reputatie. De productie werd geheel door de lokale bevolking geconsumeerd, tegen uiteraard kleine prijzen.

Vanaf 1960 steeg de vraag naar zoete wijnen in Duitsland snel, zodat aankoop in Oostenrijk en soms Italië resulteerde. De prijs lag immers goed, de kwaliteit minder. Doch het aanmaken van mooie zoete wijnen is duurdere dan droge wijnen. Enkele wijnboeren gebruikten di-ethyleenglycol om aan te zoeten, wat op korte termijn geld opleverde. Toen dit schandaal uitgesmeerd in de media terechtkwam, zakte de vraag in en gingen enkele nieuwe exporterende bedrijven failliet.

De wijnproductie bevond zich plots weer bij de oude kleine wijnboeren, doch in vele gevallen was reeds een jongere generatie opgegroeid, die toch al eens op internationaal vlak een kijkje hadden genomen. De lifestyle eind jaren 80 bracht de vraag naar betere wijnen actueel, waarop deze jonge wijnboeren zich dan ook afstemden. Technologie en respect voor de correcte oogst- en vinificatietheorie brachten de kwaliteit, en vooral de faam, van Oostenrijkse wijnen terug op peil.

Jaarlijks wordt er een wijnkoningin gekozen om de consument over de wijn van het land te informeren.


Situering van de wijngebieden[bewerken]

De wijngaarden situeren zich in het oostelijk deel van Oostenrijk. Ze bevinden zich op dezelfde breedtegraad als de Franse Bourgogne. De streek kent warme zomers en milde herfstdagen met koele nachten. De neerslag is gemiddeld 400 mm per jaar.

Er zijn 4 hoofdgebieden en 16 deelregio’s:

Niederöstenreich, 33.530 ha groot, met als deelregio’s:

  • Weinviertel DAC: 18.000 ha
  • Kamptal DAC: 4200 ha
  • Donauland: 3000 ha
  • Thermenregion: 2800 ha
  • Kremstal DAC: 2400 ha
  • Wachau: 1500 ha
  • Carnuntum: 995 ha
  • Traisental DAC: 700 ha

Burgenland, 19.215 ha groot, met als deelregio’s:

  • Neusiedlersee: 10.400 ha
  • Neusiedlersee-Hügelland: 6200 ha
  • Mittelburgenland: 2100 ha
  • Südburgenland: 500 ha

Stiermarken, 3.800 ha groot, met als deelregio’s:

  • Südsteiermark: 1900 ha
  • Südoststeiermark: 1200 ha
  • Weststeiermark: 480 ha

Wien, 670 ha groot, die een afzonderlijke regio vormt

De classificatie van de wijnen[bewerken]

De classificatie van de wijnen leunt sterk aan bij deze in Duitsland. Hoe hoger het zoetgehalte, hoe later de oogst en hoe hoger de wijn op de kwalificatieladder staat. We onderscheiden:

  • Tafelwein - tafelwijn.
  • Landwein - vdp in Fr., herkomststreek dient vermeld
  • Qualitätswein - De herkomst moet worden vermeld, een chaptalisatie om de gewenst alcoholpercentage te halen is verplicht.
  • Kabinett - De herkomstregio dient vermeld, chaptalisatie is niet toegestaan, minstens 13% vol; alcohol, restsuiker maximaal 9 gr/l
  • Prädikatswein - Deze kan zijn, ifv de oogstperiode: spätleze, auslese, beerenauslese, trockenbeerenauslese. Suiker toevoegen is niet toegestaan.
  • Spätlese mag op de markt komen op 1 maart na oogst; de andere op 1 mei. Minstens 20 KMW.
  • Auslese minstens 21 KMW
  • Beerenauslese, minstens 25 KMW
  • Ausburch, minstens 27 KMW
  • Eiswein - Wijn uit druiven die minstens 1 nacht bevroren werden aan de stokken. Chaptalisatie is verboden.
  • Strohwein - De druiven worden ten minste 3 maanden gedroogd op stromatten; minstens 25 KMW
  • Trockenbeerenauslese, minstens 30 KMW

Smaakindicator[bewerken]

In Oostenrijk wordt dikwijls de smaakindicator op de fles vermeld, afgekorst RZ (sucre residuel):

  • Extra trocken: max. 4 g
  • Trocken: max. 9 g restsuiker
  • Halbtrocken: tot 12 g
  • Lieblich: tot 45 g
  • Süβ: meer dan 45 g restsuiker

Het suikergehalte in de te oogsten druiven wordt uitgedrukt in KMW (Klosterneuburger Mostwage)

Volgende tabel geeft de gelijkenis met andere eenheden weer:

Ochle KMW Beaumé
73 15 9,8
84 17 11,2
94 19 12,4
105 21 13,7
127 25 16,3

Volgende termen kunnen tevens op het etiket worden vermeld:

  • Bergwein: de wijngaard moet een helling van minstens 25% hebben
  • Reserve: de lagering moet minstens 12 maanden duren voor rode wijn en 4 maanden voor wit

De wetgeving is Oostenrijk legt een aantal eisen vast:

  • Elke wijn wordt 2 maal gecontroleerd vóór deze de markt opgaat.
  • De oogst is maximaal 9000 kg druiven per Ha, ofte 6750 liter per hectare.
  • Het suikergehalte van de most wordt bepaald per kwaliteitscategorie.

De druiven en de productie[bewerken]

Volgende druivenrassen voor witte wijnen worden aangeplant:

Volgende druivenrassen worden aangeplant voor rode wijnen:

  • Blauer Zweigelt: gecorseerd, lichtkruidig, tanines en aangenaam zuurtebalans, aandeel 8%
  • Blaufränkische: gecorseerd, taninevol, mannelijk, aandeel 5%
  • In mindere mate: Blauer Burgunder (pinot noir, 0,7%), Blauer Wildbacher, Carbernet Sauvignon en Franc, St.Laurent, Blauer Portugieser (5%)

Het schandaal van 1985[bewerken]

Oostenrijk heeft een enorm schandaal gekend in 1985, omwille van het kunstmatig zoeten van haar witte wijnen, die vooral, die gretig aftrek vonden in Duitsland en de Benelux. Het heeft tijd en inspanningen gekost, om dat slechte imago te keren. De productie anno 2010 bedraagt ruim 3 miljoen hectoliter, zo’n 1% van de wereldproductie. Witte wijnen vertegenwoordigen 65% daarvan, maar het aandeel rode wijnen stijgt gestaag. De zoete witte wijnen zijn perfecte begeleider voor de typisch Oostenrijkse zoete taarten, ijsbereidingen en “strüdels”. Er zijn 24.657 wijnboeren actief, 32.000 wijnbedrijven in totaal, meestal kleinschalig en voor de lokale markt.

Zie ook[bewerken]