Ozjorsk (oblast Tsjeljabinsk)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Ozjorsk
Озёрск
Stad in Rusland Vlag van Rusland
Straat in Ozjorsk
Straat in Ozjorsk
Vlag Wapen
Locatie in Rusland
Ozjorsk (oblast Tsjeljabinsk)
Ozjorsk (oblast Tsjeljabinsk)
Locatie van Ozjorsk in oblast Tsjeljabinsk
Situering
Land Rusland
Federaal district Oeral
Deelgebied oblast Tsjeljabinsk
Coördinaten 55° 45' NB, 60° 43' OL
Algemeen
Oppervlakte 652,37 km²
Inwoners
(volkstelling 2002)
91.760 (140,7 inw/km²)
Hoogte 240 m
Gebeurtenissen
Gesticht 1945
Stadstatus sinds 1954
Bestuur
Onder jurisdictie van oblast
Gemeentevorm stedelijk district
Officiële website adm.ozersk.ru
Overig
Postcode(s) 456780-90
Netnummer(s) (+7) 35130
Tijdzone YEKT (UTC+6)
OKATO-code 75543
Locatie in oblast Tsjeljabinsk
Ozjorsk (oblast Tsjeljabinsk)
Ozjorsk (oblast Tsjeljabinsk)
Portaal  Portaalicoon   Rusland

Ozjorsk (Russisch: Озёрск, letterlijk "Stad aan het meer") of Ozersk, is een gesloten stad in de Russische oblast Tsjeljabinsk op 80 kilometer ten noordwesten van Tsjeljabinsk in een groot merengebied. De stad werd gesticht aan de oevers van het Irtjasjmeer in 1945 en was tot 1994 achtereenvolgens bekend onder de codenamen Tsjeljabinsk-40 en Tsjeljabinsk-65. In 1994 kreeg het de status van stad en werd de naam veranderd naar Ozjorsk.

Geschiedenis[bewerken]

Ozjorsk werd gebouwd als een nederzetting bij het chemisch-nucleaire complex Majak, de belangrijkste bron voor plutonium ten tijde van de Sovjet-Unie en tegenwoordig de Russische locatie voor de verwerking van kernafval en het recyclen van atoommateriaal uit ontmantelde atoomwapens. Ozjorsk werd officieel gesticht op 9 november 1945 toen er door majoor-generaal Rapoport de acte tekende die opdracht gaf tot de bouw van het speciale bouwdistrict N11 en voor de schoonmaakwerkzaamheden als voorbereiding voor de bouw van een top-geheim complex; een plutoniumproducerende fabriek tussen de steden Kasli en Kysjtym. Dit complex werd door 70 000 arbeiders, waaronder veel goelagdwangarbeiders, in een paar jaar uit de grond gestampt.

Kasli, Ozjorsk en Kysjtym

Majak (oorspronkelijk stond het bekend als Basis nr. 10) was op 9 juni 1948 verantwoordelijk voor het opstarten van de eerste Russische kernreactor onder leiding van de Sovjetwetenschapper Igor Koertsjatov. In die tijd had men nog weinig verstand van de gevaarlijke bijeffecten van kernafval en wat al bekend was werd angstvallig geheimgehouden door de autoriteiten. Tussen 1948 en 1951 werd bijvoorbeeld al het kernafval zonder enige bewerking rechtstreeks de rivier de Tetsja in geloosd. Pas toen bij de Noordelijke IJszee verhoogde stralingswaarden werden gemeten, werd er ingegrepen.

Op 29 september 1957 was Majak verantwoordelijk voor de grootste kernexplosie in de Russische geschiedenis (6 op de schaal van INES), slechts ondergeschikt aan die van Tsjernobyl in de Oekraïense SSR (7 op de schaal van INES). Hierbij kwam zeer veel ioniserende straling vrij, die neersloeg in de directe omgeving. Het huidige stadswapen toont een opgloeiende salamander, die symbool staat voor de ecologische situatie na 1957.

Het complex heeft echter vaker gezorgd voor nucleaire vervuiling, zoals in 1967 (door uitdroging van het Karatsjajmeer, waar het kernafval in werd geloosd, en een grote storm ontstond toen een grote wolk van kernafval die over het gebied heenwaaide) en tussen 2001 en 2004 (lozingen in de rivier de Tetsja). Ozjorsk en omgeving zijn door al deze ongelukken zwaar aangetast en Majak leidt momenteel een problematisch bestaan. Nog in 2006 werd de directeur aangeklaagd voor het lozen van grote hoeveelheden nucleair afval in de rivier de Tetsja. Bij Majak, dat een oppervlakte heeft van 90 km², werken momenteel 23 200 mensen.

Economie[bewerken]

De stad is net als Kasli en Kysjtym aangewezen op Majak. De belangrijkste activiteiten van dit complex zijn nu; het opwerken van kernafval uit kernonderzeeërs, uit door kernenergie aangedreven ijsbrekers en uit kerncentrales. Het produceert kobalt-60, iridium-192 en koolstof-14 voor de commerciële markt en zorgt voor conversieproductie met gebruik van stralingstechnologieën.

Om Majak heen bevinden zich een aantal bedrijven, zoals de BV Constructiedepartement van de Zuidelijke Oeral (ЗАО "Южноуральское управление строительства"), die constructies bouwt voor de atoomindustrie en beton en constructiematerialen produceert. Ook bevindt zich er de Fabriek voor draadproducten nr.2 ("Завод электромонтажных изделий №2"), die lage-voltageapparaten maakt voor militair-industriële vestigingen.

In juli 2008 werd bekend dat de Kerncentrale Zuid-Oeral op 15 kilometer ten zuidoosten van de stad zal worden gebouwd. De installatie, die al in 1984 werd aangekondigd, maar waarvan de bouw in 1993 werd stilgelegd, zal worden gebouwd in het kader van het federale atoomproject Projekt 2007-2015. Het complex zal worden uitgerust met vier VVER-1200/491-reactoren (totaal 4,6 GW). De eerste reactor van deze enorme kerncentrale moet volgens ramingen in 2008 in 2015 in werking worden gesteld. De kerncentrale moet bij voltooiing 8000 mensen werk bieden. De staat zal volgens de planning tot 2020 268,7 miljard Roebel (ongeveer 7,5 miljard euro) in het complex steken.[1] De kerncentrale wordt gesteund door de regionale leiders, maar uit een peiling onder de Tsjeljabinskse bevolking bleek dat 61% geen nieuwe kerncentrales wil.

Onderwijs en cultuur[bewerken]

In de stad bevinden zich zeventien verschillende culturele institutie en instituties voor openbare diensten. Er bevinden zich zestien middelbare scholen, enkele speciale scholen, een gymnasium, een lyceum voor natuurkunde en wiskunde, de Polytechnische school van de Zuidelijke Oeral, een muziekschool, het Technisch-Instituut van Ozjorsk (onderdeel van het Fysisch-Technisch Instituut van Moskou (MEPhI)) en onderdelen van universiteiten uit Jekaterinenburg en Tsjeljabinsk.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties