Papyrusriet

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Papyrusriet
De echte Papyrusplant
De echte Papyrusplant
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: Eenzaadlobbigen
Clade: Commeliniden
Orde: Poales
Familie: Cyperaceae (Cypergrassenfamilie)
Geslacht: Cyperus (Cypergras)
Soort
Cyperus papyrus
L. (1753)
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Papyrusriet (Cyperus papyrus) of papyrusplant is een moerasplant uit tropisch en subtropisch Afrika. De soort behoort tot de cypergrassenfamilie. De plant vormt lange driehoekige stengels waaruit in de top waaiervormig lange draadvormige bladeren ontspringen.

Oorsprong[bewerken]

In Europa komt de plant alleen in het wild voor op Sicilië op enkele beschutte plaatsen. Bij Syracuse is een bekende groeiplaats de beschermde moerasdelta bij de haven. Papyrusriet is nu bijna uitgestorven in zijn natuurlijke groeigebied in de Nijldelta in Egypte, eertijds helemaal begroeid met papyrus, wegens de vervuiling veroorzaakt door de dichte bevolking. In de moerassen van Soedan en overig tropisch Afrika tiert de plant nog steeds welig en wordt papyrusriet eerder als een hinderlijk onkruid beschouwd dat de vaargeulen en irrigatiekanalen verstopt. Dit komt zo omdat de plant enorme vlechtwerken van drijvende plantenmassa's vormt en ze kan daar gemakkelijk tot 4-5 m hoog worden met armdikke driehoekige stengels. In Oeganda is een moeras van 6500 km² bijna uitsluitend begroeid met papyrusriet.

Papyrusriet in de oudheid[bewerken]

De plant is beroemd vanwege het papyrus dat ervan gemaakt werd, een vroege vorm van het huidige papier. Papyrus werd in de oudheid gebruikt om op te schrijven. Deze plant werd in het oude Egypte voor veel verschillende doeleinden gebruikt, zoals voor voedsel bestaande uit de jonge scheuten, als dakbedekking, voor de botenbouw, touw uit de vezels, kommen, bekers en schalen gemaakt van oude verhoute papyruswortels maar staat toch het meest bekend om het papier dat ervan gemaakt werd.

In 1969 en 1970 ondernam de Noor Thor Heyerdahl expedities vanuit Marokko naar Midden-Amerika in papyrusboten naar model van de oude Egyptische vaartuigen. Hiermee wilde hij bewijzen dat de Oude Egyptenaren in principe in staat waren naar Amerika te varen. De eerste expeditie in 1969 strandde, maar in 1970 kwam Heyerdahl op Barbados aan. Deze expeditie bewijst niet dat de oude Egyptenaren de oceaan daadwerkelijk overstaken maar geeft wel een indicatie van de kwaliteit van hun papyrusboten.

Papyrus langs de Nijloevers in Oeganda

Papyrus als sierplant[bewerken]

Kamerplant[bewerken]

Tegenwoordig is de plant zeer gewaardeerd als kamerplant in moderne interieurs. Het is een van de gemakkelijkste kamerplanten wat watergeven betreft: als moerasplant verlangt ze een permanent voetbad en groeit het beste in een grondmengsel van gelijke volumedelen organische mest, turf en klei. Papyrus houd van een vochtige atmosfeer: dus vaak sproeien. Ze komen in Nederland en België wel moeilijk de donkere winter door omdat ze veel daglicht nodig hebben. Bijverlichting met een speciale "plantengroeilamp" (die wel vrij veel stroom nodig heeft) of anders een daglicht gevende fluorescentielamp (Tl-buis) is meestal afdoende. Binnen bij een droge atmosfeer, vaak veroorzaakt door de centrale verwarming, krijgt de papyrus soms last van spint.

Tuinplant[bewerken]

In warme streken ('s nachts minimaal 10 °C) is de papyrus het hele jaar door veel in tuinen en parken te zien. Ook in gematigde streken kan ze 's zomers goed buiten groeien in kuipen of in vijvers. In een warme zomer en met voldoende zonlicht kan ze hier ook gemakkelijk 2-3 m hoog worden. Vermeerderen kan goed door zaaien of scheuren van de wortelkluit. Overigens vermeerdert de plant zich in het wild bijna uitsluitend vegetatief door voortdurend worteluitlopers met nieuwe groeipunten te vormen en is het zich uitzaaien zeldzaam. In Nederland moet de plant in de winter binnen gehouden worden of in een koude kas. Bij zachte winters kan de papyrus ook overwinteren in vijvers die diep genoeg zijn zodat de wortels onder water niet bevriezen. De bovengrondse delen sterven weliswaar af, maar in het voorjaar zal de wortelkluit weer nieuwe stengels vormen.

Een verwant is de parapluplant (Cyperus alternifolius). Soms wordt de papyrus hiermee verward als in tuincentra C. Alternifolius foutief aangeboden wordt als 'Papyrus'.

Bronnen, noten en/of referenties