Gewone boon
| Boon | |||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Snijboon |
|||||||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||
| Soort | |||||||||||||||||||||
| Phaseolus vulgaris L. (1753) |
|||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||
De gewone boon (Phaseolus vulgaris) is een plant uit de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae). De soort is afkomstig uit Zuid-Amerika en heeft in het Middellandse Zeegebied bijna het volledige bestand van peulvruchten verdrongen. De plant is éénjarig, van oorsprong windend, doch meerdere 'stamvarianten' werden ontwikkeld. De bloem is trosvormig, en de bloei vindt plaats van juni tot september. De boon is de algemene benaming voor de zaden van deze plant, maar er zijn ook 'bonen' die tot andere soorten behoren en ook wordt de gehele peul in veel gevallen 'boon' genoemd.
Inhoud |
[bewerken] Toepassingen
Al vlug leerde de mens de voedzame kenmerken van de plant en vooral diens vrucht kennen, en cultiveerde tal van varianten.
De boon wordt vaak als voorbeeld gebruikt in het onderwijs bij practica over de beginontwikkeling van de plant, van kieming tot enkele weken oud.
Vele vlinderbloemigen hebben de speciale eigenschap om bacteriën in wortelknollen in symbiose te onderhouden en die bacteriën zijn in staat om stikstof uit de lucht te binden, waardoor vlinderbloemigen geen of veel minder meststoffen nodig hebben om te groeien. Hierdoor kunnen ze ook veel meer eiwitten produceren dan andere planten.
[bewerken] Rassen
De boon kent veel rassen die onderling sterk in uiterlijk en smaak kunnen verschillen. Voor de Nederlandse markt zijn vooral de witte boon, bruine boon, nierboon (kidneyboon), flageolet, de zwarte boon, de kievitsboon, de sperzieboon, haricot vert, en de snijboon van belang. Van de laatste drie wordt de hele peul gegeten.
[bewerken] Verwante soorten
Enkele verwante soorten zijn onder meer de pronkboon (Phaseolus coccineus), de limaboon of wilgenbladboon (Phaseolus lunatis), de mungboon (Vigna radiata) en de tuinboon (Vicia faba). Zie boon voor een uitgebreide lijst.
De kapucijner, suikererwt (sugar snaps) en peultjes zijn alle variëteiten van een andere soort: de erwt (Pisum sativum), een plant uit dezelfde familie, maar uit een ander geslacht.
[bewerken] Externe links
- Boon (Phaseolus vulgaris) op SoortenBank.nl (gebaseerd op de Heukels22, dit is de voorlaatste uitgave)
- Bonen uit de nieuwe wereld
- plantindex
- Database University of Melbourne
- Database Universität Ulm & Ruhr-Universität Bochum
- Overzicht soorten, teelt en gebruik
|
|
|
|
