Pommeren (streek)
Pommeren (Duits: Pommern, Pools: Pomorze) is een gebied aan de zuidkust van de Oostzee dat gedeeltelijk in Duitsland en gedeeltelijk in Polen ligt. De naam is net als bij de Russische landstreek Pomorje van Slavische oorsprong en betekent ongeveer Zeeland (po morzu is Pools voor bij de zee).
[bewerken] Gebied
Het gebied is onder te verdelen in Voor-Pommeren en Achter-Pommeren, waartussen de Oder sinds 1945 als grensrivier fungeert, alhoewel de hoofdstad Szczecin (Duits: Stettin) aan de linkerzijde van de rivier ligt. Vanouds was deze stad de voornaamste van Pommeren. Oostelijk van het eigenlijke Pommeren ligt nog de landstreek Pommerellen, die al sinds de 11e eeuw niet meer tot het Pommerse vorstendom behoort en waarvan Gdańsk (Danzig) de voornaamste stad is.
Het sinds 1945 Duits gebleven Pommeren, vanouds Voor-Pommeren geheten, behoort tot de deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren. Het in 1945 Pools geworden Pommeren, vanouds Achter-Pommeren, is tegenwoordig ingedeeld in de provincies (woiwodschappen) West-Pommeren met de hoofdstad Szczecin, Pomorze (Pommeren) met de hoofdstad Gdańsk en Koejavië-Pommeren.
[bewerken] Geschiedenis
[bewerken] Bevolking
Pommeren is in deze eeuwen een economisch marginaal gebied gebleven. Het leverde voornamelijk bosbouw- en landbouwproducten. Industrie kwam tot ontwikkeling in de hoofd- en havenstad Stettin. Deze stad ontwikkelde zich tot de derde zeehaven van het Duitse Rijk. Niettemin emigreerde een verhoudingsgewijs groot deel van de bevolking naar Amerika, waar een uitgebreid netwerk van Pommerse culturele verenigingen ontstond. De Pommerse samenleving bleef tot het laatst gedomineerd door het Junkertum, de adellijke kaste van grootgrondbezitters, waarvan de boerenstand zeer afhankelijk bleef. Tot deze Junker (Nederlands: jonkers) behoorde een aanzienlijk deel van het officierscorps van het Pruisische leger en later de Wehrmacht.
De Tweede Wereldoorlog bracht grote verwoestingen in Pommeren. Het Sovjetleger veroverde het gebied en bij de Conferentie van Potsdam werd bepaald dat de Oder de nieuwe Pools-Duitse grens zou worden. De Pommerse bevolking, 1.750.000 mensen, voor zover al niet gevlucht, werd vrijwel geheel uit Pommeren verdreven. Minstens 200.000 mensen kwamen om bij vluchtpogingen of doordat ze werden verdreven. In hun plaats kwamen Poolse immigranten, uit door Polen aan de Sovjet-Unie afgestaan gebied. Ook Stettin en omgeving, op de westelijke, linkeroever van de Oder, moesten in juli 1945 door Duitsland aan Polen worden afgestaan. Voor-Pommeren werd in 1949 onderdeel van de DDR. Vanaf 1990 is de naam Pommeren in Duitsland weer in gebruik, in de naam van de deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren (Duits: Mecklenburg-Vorpommern).
