Rector magnificus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Bernardus Schotanus, de eerste rector magnificus van de Universiteit Utrecht (1635-1641).

Rector magnificus (mv: rectores magnifici) of rector is de titel van de hoogleraar-directeur van een universiteit, lid van het college van bestuur. Hij of zij wordt meestal verkozen (in België) of geselecteerd (in Nederland) omdat hij of zij een geacht lid van het hoogleraarscorps is en de functie graag wil vervullen. De rector vervult voornamelijk administratieve en bestuurstaken aangezien voor wetenschappelijk onderzoek en doceren meestal niet veel tijd overblijft. Hij is de 'ambassadeur' van de universiteit naar buiten toe.

België[bewerken]

Aan de Katholieke Universiteit Leuven werd de benaming 'rector magnificus' gebruikt onder het Ancien Regime, hoewel soms ook gewoon 'rector' werd gezegd. Na de heroprichting van 1834 werd steeds een prelaat aan het hoofd van de universiteit geplaatst en die werd steeds rector magnificus genoemd. De laatste 'rector magnificus' van de Katholieke Universiteit Leuven was mgr. Albert Descamps (1962-1968).

De eerste 'rector' (zonder 'magnificus') van de uitsluitend Nederlandstalige Katholieke Universiteit Leuven was Pieter De Somer (1968-1985). Zijn collega, mgr. Edouard Massaux, (1920-2008) hoewel prelaat, werd ook gewoon 'rector' van de Université catholique de Louvain, net zoals zijn opvolgers. De titel is nu volledig in onbruik in België. Hij is nooit in gebruik geweest in de rijksuniversiteiten en evenmin in katholieke universitaire faculteiten (zoals de Universitaire Faculteiten Sint-Ignatius in Antwerpen en de Facultés universitaires Notre-Dame-de-la-Paix), ook niet toen ze de status van volwaardige universiteit verwierven.

In België zijn de stemgerechtigden bij de verkiezing van een rector talrijker geworden (professoren, wetenschappelijk personeel, administratief personeel, vertegenwoordigers van de studenten).

Nederland[bewerken]

De rector magnificus wordt in Nederland benoemd door de Raad van Toezicht. Promoties aan een universiteit vinden formeel op gezag van de rector magnificus plaats; oraties ter aanvaarding van leerstoelen worden in Nederland ook gericht aan de rector magnificus. De benaming rector magnificus blijft in Nederland bij universiteiten in gebruik, en een enkele hogeschool heeft haar in 2010 ingevoerd.[1] Onder Nederlandse rectores magnifici zijn Nobelprijswinnaars als Hendrik Lorentz, Frits Zernike, Heike Kamerlingh Onnes en Willem Einthoven te vinden. Tot ca. 1970 was aan Nederlandse universiteiten de rector magnificus vaak de primus inter pares. De oudste Nederlandse rector magnificus is Peter Tiara, die met een jaar onderbreking tussen 1575 en 1579 rector magnificus was van de Leidse universiteit.

Zie ook[bewerken]

België

Nederland

Noot[bewerken]

  1. NHTV in Breda, een hogeschool die ook universitaire opleidingen aanbiedt.