Roggebrood

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Dun plakje Fries roggebrood
Recepten en roggebroodsoorten

Roggebrood is een voedzaam brood gemaakt van rogge, water, zout en soms gist of zuurdesem. Een plakje roggebrood levert 15 % van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid aan voedingsvezels en ijzer op.

Roggebrood was vroeger in Nederland voor velen naast aardappels het hoofdvoedsel. Er zijn verscheidene streekrecepten die onderling flink verschillen.

Tarwebrood en roggebrood[bewerken]

Heden ten dage is niet roggebrood maar tarwebrood de belangrijkste broodvarint. Deze twee broodsoorten verschillen in veel meer opzichten dan de gebruikte graansoort. Zowel de geur, de kleur, de smaak als de structuur zijn geheel anders. Bovendien verschilt de bereidingswijze. Roggebrood wordt meer 'gegaard' dan gebakken. De oven heeft bij het bereiden van roggebrood een veel lagere temperatuur dan bij tarwebrood en het bakproces duurt bij roggebrood langer. De zuidelijke (Limburgse en Brabantse) varianten van roggebrood verblijven ongeveer 2-4 uur in de oven terwijl dit bij de noordelijke (Friese en Groningse) varianten kan oplopen tot 24 uur.

Regionale verschillen[bewerken]

Er is onder meer Brabants, Fries, Gelders, Gronings, Limburgs en Overijssels roggebrood. Fries en Brabants roggebrood gelden als de twee belangrijkste soorten. Brabants roggebrood wordt kort gebakken, bevat voor de helft tarwebloem en wordt met gist of zuurdesem bereid. Bovendien wordt het van gemalen rogge gemaakt. Fries roggebrood kent daarentegen een lange baktijd, wordt met geweekt en gekookt oud roggebrood aangemaakt en bevat geen gist of desem. Het wordt voornamelijk van gebroken roggekorrels gemaakt. De smaak is zoeter dan van het Brabantse brood.

Roggebrood als voedsel[bewerken]

Hoewel roggebrood al lange tijd niet meer tot het dagelijkse voedsel behoort, wordt het bij bepaalde maaltijden geregeld geserveerd. Zo wordt roggebrood, al dan niet belegd met spek, vaak gegeten bij erwtensoep. Andere klassieke gerechten zijn roggebrood met oude kaas, roggebrood met haring en de zogenaamde houtsnip, een jagersgerecht waarbij een witte boterham met kaas en roggebrood is belegd. Roggebrood wordt behalve met hartig beleg ook gegeten met zoet beleg. Daarnaast gebruikt men belegd roggebrood, in een speciale kleinere kleine uitvoering, als borrelhapje.

De chemische samenstelling van roggebrood[bewerken]

Hoewel rogge en tarwe genetisch zoveel met elkaar overeenkomen dat ze gekruist kunnen worden, zijn er belangrijke verschillen in de chemische samenstelling van tarwe en rogge. Deze hebben een groot effect op het broodbakproces. Zo zijn bepaalde enzymen, de amylasen, verschillend. Terwijl de amylasen van tarwe niet hittestabiel zijn en geen effect hebben op de tarwegluten, blijven de amylasen van rogge actief bij hogere temperaturen. De amylasen zijn van belang voor het rijzen van het deeg, maar moeten daarna onwerkzaam gemaakt worden. [1] De hoofdstructuur van het roggebrood wordt gevormd door een complex van polysacchariden, zetmeel en pentosanen. Om de activiteit van amylasen in rogge te stoppen kan het deeg aangezuurd worden met bacterie Lactobacillus. Door de vorming van verschilende zuren zoals melkzuur en azijnzuur wordt tegelijkertijd het brood lichter verteerbaar.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Wing, Daniel, and Alan Scott, The Bread Builders. White River Junction, VT: Chelsea Green Publishing, 1999.