Serapis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Serapis
Egyptische god
Serapis, Sarapis
Cultuscentrum Alexandrië
Gedaante Man met baard en lang haar; Grieks uiterlijk
Associatie God van de dynastie en Alexandrië, genezende god en god van de landbouw en onderwereld
De god Serapis
De god Serapis
Portaal  Portaalicoon   Egyptologie

Serapis was een Hellenistische antropomorfe god wiens cultus is ontstaan in het Oude Egypte. Hij had ook een grote aantrekkingskracht buiten Egypte.

Serapis is een typisch fenomeen voor zijn tijd, waarbij er een waar syncretisme tussen de goden ontstond. Serapis zelf was een samentrekking tussen Osiris en de stiergod Apis. Hij nam echter een Grieks uiterlijk aan en zijn cultus werd dan ook vooral sterk beoefend door de Griekse laag van Ptolemaeïsch Egypte, waarbij Apis vooral populair bleef bij de autochtone Egyptenaren. De god Serapis werd echter nog verbonden met tal van andere godheden: Pluto, Asclepius, Amon, Zeus en Aion. De Grieken waren gewend aan antropomorfe goden hadden moeite met de Egyptische godheden die als dieren afgebeeld werden. De nieuwe godheid Serapis moest beide werelden met elkaar verbinden.

Over het ontstaan van de cultus vertelt Plutarchus dat Ptolemaeus I Soter I een droom kreeg waarbij een god uit de Zwarte Zee hem opdroeg zijn cultus over te brengen naar Egypte. Deze god werd dan door de priesters herkend als Serapis.

De cultus van Serapis kan echter ook al vroeger ontstaan zijn, namelijk onder Alexander de Grote, maar daar is geen zekerheid over. We weten wel zeker dat de god Serapis onder Ptolemaeus II Philadelphus bestond.

Doordat Serapis waarschijnlijk gecreëerd werd op bevel van de Ptolemaeën, werd hij al snel de beschermer van de Ptolemaeïsche dynastie en werd zijn cultus door hen aangemoedigd. De god Serapis had echter nog veel andere kwaliteiten: van Asclepius had hij zijn genezende mogelijkheid en zijn syncretisme met Osiris zorgde ervoor dat hij ook betrokken werd bij de landbouw en de onderwereld.

Een tempel die gewijd is aan de god Serapis heet een Serapeum. Louis Couperus beschrijft een bezoek aan het Serapeum in Canopis en de therapie, die uit dromen en het uitleggen van de droom bestaat, in zijn Antiek toerisme. Roman uit Oud-Egypte

De cultus van Serapis verspreidde zich ook in het rijk der Seleuciden en in de keizertijd naar vele Romeinse provincies, zelfs naar Gallië.

Zie ook[bewerken]