Sergej Koroljov

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Sergej Pavlovitsj in het uniform van het Rode Leger (1938)

Sergej Pavlovitsj Koroljov (Russisch: Сергей Павлович Королёв; Oekraïens: Сергій Павлович Корольов; Serhi Pavlovytsj Koroljov) (Zjytomyr (Oekraïne), 12 januari [O.S. 30 december 1906] 1907Moskou, 14 januari 1966) was een Oekraïens annex Sovjet-Russische natuurkundige en ingenieur, gespecialiseerd in rakettechnologie en vader van het Sovjet ruimtevaartprogramma.

Leven en werk[bewerken]

Jeugd en studie[bewerken]

Koroljov groeide op in Rusland in de roerige tijden van de opstanden tegen tsaar Nicolaas II. In de jaren 20 studeerde hij luchtvaarttechniek aan het Polytechnisch Instituut te Kiev -- een vrij nieuw vakgebied, daar het vliegtuig net twee jaar ouder was dan hij. Zijn fascinatie lag echter niet bij het vliegen door de lucht, maar bij het vliegen boven de lucht: in navolging van Konstantin Tsiolkovski lag zijn hart bij de sterren.

Raketonderzoek en gevangenschap onder Stalin[bewerken]

Na zijn studie ging Koroljov begin jaren 1930 aan het werk bij de Gruppa Isutcheniya Reaktivnovo Dvisheniya (GIRD, Groep voor Onderzoek naar Reactieve Beweging) die onderzoek deed naar raketten en ruimtevaart. Deze groep ging na twee jaar over in het RNII (Wetenschappelijk reactieaandrijvingsonderzoeksinstituut), een onderzoeksgroep onder militair toezicht; het leger begon het nut van raketten in te zien. Deze groep heeft echter nooit een werkende raket geproduceerd: tijdens Stalins Grote Zuivering werden alle leden van de groep geïnterneerd. De periode 1938-1939 bracht Koroljov in gevangenschap door, grotendeels in een goudmijn in Kolyma in Siberië. Zijn redding kwam toen oorlog met nazi-Duitsland onafwendbaar leek en Stalin het nut van aeronautische ingenieurs in begon te zien. Koroljov werd tewerkgesteld in een sjarasjka, een strafkamp voor wetenschappers, samen met medegevangene Sergej Toepolev.

'Hoofdontwerper' voor ballistische raketten[bewerken]

Na de oorlog werd Koroljov vrijgelaten en aangesteld als hoofdwerktuigbouwkundige ("Hoofdontwerper") van een groep die aan het werk ging aan de R-11, een Russische ballistische raket. Voordat dit werk af was, kreeg Koroljov op 1 april 1953 echter toestemming om te gaan werken aan de R-7, de (geplande) eerste intercontinentale raket. Hiervoor werd Koroljov een onderzoeksfaciliteit ter beschikking gesteld nabij Moskou, die later Sterrenstad werd genoemd. Koroljovs praktische en pragmatische aanpak van zaken was er daar de reden van dat Sterrenstad in zo korte tijd zoveel succes boekte. Koroljovs reputatie was toen al legendarisch als grofgebekt maar gerespecteerd managementgenie.

Spoetnik[bewerken]

Begin 1957 kondigde de Verenigde Staten aan van plan te zijn een kunstmaan in een baan om de Aarde te brengen, naar het idee van Arthur C. Clarke. Onmiddellijk gegrepen door de mogelijkheden stelde Koroljov voor om de Amerikanen te snel af te zijn. Zijn R-7 kreeg opeens een heel ander doel dan oorlogswerktuig: op 4 oktober 1957 bracht de R-7 de Russische sonde Spoetnik in een baan om de Aarde, voor de Amerikaanse lancering. Hiermee was de Space Race geboren.

Maansondes en bemande ruimtevaart[bewerken]

Na Spoetnik stapelde succes zich op succes -- sondes werden gelanceerd en het Sovjet maanlandingsprogramma werd gestart. Een hele serie Loena-sondes werd gelanceerd om de weg voor te bereiden en te ontdekken hoe mensen op de maan te brengen. Hierbij werd niet geschroomd om falen ook als succes te verkopen: een vroege Loena 1-sonde die in januari 1959 in een baan om de maan had moeten geraken, miste ruimschoots doel en draait nu nog in een baan om de Zon. Deze sonde werd haastig omgedoopt in "Njetska" (de "Droom") en als een romantisch stuk gepresenteerd [bron?].

Het volgende, werkelijk grote succes was op 12 april 1961: kosmonaut Joeri Gagarin volbracht de eerste, bemande ruimtevlucht aan boord van de Vostok 1. Daarna volgde een nek-aan-nek race met de Amerikanen om de maan te bereiken, die de Sovjets tot aan het eind toe leken te gaan winnen. Hadden de Amerikanen te kampen met uitstellen en mislukkingen van hun Apollo programma, de Russische Vostok en Voschod sondes kwamen in banen om de maan (en brachten de Aarde in 1963 voor het eerst foto's van de achterkant van de Maan) en landden zachtjes op de Maan om landingsplaatsen uit te zoeken en het terrein te verkennen. Ook ontwierp Koroljev maanraketten, zoals de N1.

Overlijden[bewerken]

Koroljov zou echter de uitkomst van al zijn harde werk niet meemaken. Twee dagen na zijn 60ste verjaardag onderging hij een operatie aan zijn aambeien. Koroljov overleed op de operatietafel. Zijn urn is te vinden in de muur van het Kremlin. Vasily Mishin werd zijn opvolger in het ruimtevaartprogramma.

Op film en televisie[bewerken]

Trivia[bewerken]

In het Russischtalige boek "Course to Mars", gepubliceerd rond 1990, staat een verslag van een van de eerste Russische marsmissies. Het onbemande ruimtescheepje bleek, slechts enkele weken voor lancering, tijdens testen te zwaar. Koroljov gaf eigenhandig bevel om een wetenschappelijk experiment, bedoeld om leven op Mars aan te tonen, uit het vaartuig te slopen. Vervolgens werd dit instrument blootgesteld aan de weerselementen in de steppe van Kazachstan bij Bajkonoer. Geen high-tech, maar boerenverstand. Koroljov redeneerde dat, als het ding op die plek leven aan kon tonen, het daarin zeker op Mars zou slagen. De omstandigheden waren daar redelijk vergelijkbaar met de barre omstandigheden in Kazachstan. Het apparaat faalde hopeloos en zakte voor de test; het werd niet mee gelanceerd en de sonde was nu licht genoeg. [1]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. ASTRONOMICAL SOCIETY OF THE ATLANTIC, Volume 2, no. 9, april 1991, geraadpleegd op 10 juli 2012