Slag bij Naarden

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Slag bij Naarden
Onderdeel van Hoekse en Kabeljauwse twisten
Coat of arms of Naarden.svg
Datum eind mei, 1350
Locatie nabij Naarden
Resultaat Naarden werd verwoest en de Kabeljauwse strijders moesten vluchten.
Strijdende partijen
Beierse partij
(Hoeken)
Kabeljauwen
Commandanten
Koenraad Cuser
Frederik van Eese
Jan I van Egmond
Troepensterkte
1200 manschappen
+ 600 à 800 huurlingen uit Utrecht
onbekend
Oorlog tussen de Hoeken en Kabeljauwen tussen 1350 - 1490

Eerste stroming
Slag bij Naarden · Kabeljauwse verbondsakte (1350) · Slag bij Veere (1351) · Slag bij Zwartewaal (1351) · Beleg van Medemblik (1351) · Beleg van Geertruidenberg (1351-1352) · Slag bij Soest (1356) · Beleg van Heusden (1358) · Beleg van Heemskerk (1358) · Beleg van Delft (1359)
Tweede stroming
Beleg van Gorinchem (1417) · Beleg van Dordrecht (1418) · Inname van Rotterdam (1418) · Zoen van Woudrichem (1419) · Beleg van Leiden (1420) · Beleg van Geertruidenberg (1420) · Beleg van Bergen (1424-1425) · Beleg van Schoonhoven (1425) · Slag bij Alphen aan den Rijn (1425) · Slag bij Brouwershaven (1426) · Kennemer opstand (1426) · Beleg van Haarlem (1426) · Slag bij Hoorn (1426) · Beleg van Amersfoort (1427) · Slag bij Wieringen (1427) · Beleg van Zevenbergen (1427) · Beleg van Gouda (1428) · Zoen van Delft (1428)
Derde stroming
Inname van Vollenhove (1456) · Beleg van Deventer (1456) · Plundering van IJsselstein (1470) · Eerste Utrechtse Burgeroorlog (1470-1474) · Inname van Den Haag (1479) · Tweede Utrechtse Burgeroorlog (1481-1483) (zie ook Jan van Schaffelaar) · Beleg van Leiden (1481) · Slag bij Scherpenzeel (1481) · Inname van Dordrecht (1481) · Slag bij Westbroek (1481) · Slag bij Vreeswijk (1481) · Inname van Eemnes (1481) · Beleg van IJsselstein (1482) · Beleg van Rhenen (1483) · Beleg van Montfoort (1483) · Beleg van Utrecht (1483)
Vierde stroming (Jonker Fransenoorlog)
Inname van Rotterdam (1488) · Mislukte invallen van Schiedam (1488-90) · Bestorming van Schoonhoven (1488) · Inname van Woerden (1488) · Beleg van Geertruidenberg (1488) · Aanslag op Delft (1489) · Slag op de Lek (1489) · Beleg van Gouda (1489) · Beleg van Rotterdam (1490) · Slag bij Moordrecht · Bestorming van Dordrecht · Slag bij Brouwershaven (1490)

De Slag bij Naarden (soms ook vermeld als Beleg van Naarden) vond plaats op 16 mei 1350[1]. De slag was een voorwendsel van een langdurige oorlog, want kort daarop (23 mei) werd de Kabeljauwse verbondsakte ondertekend wat het begin was van de Hoekse en Kabeljauwse twisten (1350-1490).

Achtergrond(en)[bewerken]

Naarden lag in 1350 nog twee kilometer zuidoostelijk van het hedendaagse Naarden aan de toenmalige Zuiderzee. Het werd bestuurd door Jan I van Egmont, één van de hoofdondertekenaars van de Kabeljauwse verbondsakte en door historici gezien als hoofddader van het ontstaan van de twisten. Margaretha van Beieren wilde dit verbond verbreken en zag zich genoodzaakt om een leger op de been te brengen om Van Egmont en zijn achterban te stoppen bij Naarden.

Ze bracht een leger op de been van circa 1200 manschappen onder leiding van Koenraad Cuser, dit leger werd ondersteund door het Sticht Utrecht met een huurleger onder Frederik van Eese, heer van Hekeren, die gestuurd werd door bisschop Johan van Arkel. De reden dat het sticht deelnam aan deze actie was dat Jan van Egmond in 1345 de stad Utrecht in de steek liet en grotendeels liet verhongeren tijdens de belegering.

Er volgde een korte veldslag buiten Naarden, waarna van Egmond en overlevenden hun toevlucht zochten naar hun plaatsen van herkomst. Het leger onder Cuser verjoeg alle inwoners van Naarden en brandde vervolgens alles plat.

Nasleep[bewerken]

Nadat het stadje was uitgebrand verdwenen de restanten tussen 1350/1355 in de Zuiderzee bij diverse stormvloeden. Twee kilometer noordwestelijk tegen het Gooise heuvellandschap werd het nieuwe Naarden gesticht door Willem V van Holland zoals dat nu bestaat. De omwalling bestond uit steenlagen en ophopingen van zand en aarde met daartussen gegraven geulen.

De oorlog tussen moeder (Margaretha van Beieren) en zoon (Willem V van Holland) zette zich voort met een aantal zeeslagen in Zeeland, waarbij de Slag bij Zwartewaal een van de bloederigste werd.

Bronnen, noten en/of referenties
  • Ronald P. de Graaf, Oorlog om Holland, 1000-1375, pagina 426.
  • Vesting van Naarden en het ontstaan ervan.
  • P. Best, Project Gutenberg's Tijdtafel der geschiedenis van het vaderland, 2008.
  1. Hendrik van Wijn Byvoegsels En Aanmerkingen Voor Het ... Deel Der Vaderlandsche Historie Van Jan Wagenaar, Volume 3.