Stonewall-rellen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De Stonewall-rellen vonden eind juni 1969 plaats in de wijk Greenwich Village in New York City bij de ontruiming van de homobar The Stonewall Inn door de Metropolitan Police. Na jaren van treiterijen en geweldplegingen door de politie besloot het bezoekende publiek van homoseksuele mannen, lesbische vrouwen en travestieten terug te vechten. In tegenstelling tot wat er in de overlevering wordt beweerd, waren het vooral de travestieten (en niet de homo-mannen) die terug vochten. Deze opstand vormt een scheidslijn in de geschiedenis van de holebi-beweging daar nooit eerder homo's en travestieten in zulke grote aantallen hardhandig weerstand boden tegen de op hun gemeenschap gerichte vernederingen door de politie. Wereldwijd zijn deze rellen een voorbeeld geworden voor holebi-demonstraties. In 2013 noemde President Barack Obama Stonewall in zijn inaugurale toespraak als een van de belangrijke momenten in de strijd voor gelijke rechten.

De rellen[bewerken]

The Stonewall Inn.

Zaterdagmorgen 28 juni 1969 viel de politie binnen in de Stonewall Inn, een homobar in Greenwich Village. Een aantal factoren maakte deze raid anders dan vorige invallen. Zo had politiepersoneel van het zesde district de uitbaters van de Stonewall Inn getipt. Daarnaast vonden de invallen doorgaans vrij vroeg op de avond plaats, zodat de zaak terug normaal draaide tijdens de piekuren ’s nachts. Om 1.20 uur, veel later dan bij de gewoonlijke invallen, betraden acht agenten uit het eerste district, waarvan slechts één in uniform, de bar. Het merendeel van de klanten zou niet worden gearresteerd daar enkel de personen “zonder identiteitsbewijs, diegene die gekleed waren in de kledij van het andere geslacht en sommige of alle werknemers” het doel waren.

Details over hoe de rellen precies begonnen variëren. Volgens een getuige wierp een vrouwelijke travestiet Sylvia Rivera een fles naar een politieman na te zijn gepord met diens knuppel. Een andere getuige beweert dat een lesbienne zich verzette terwijl ze naar de patrouillewagen werd gebracht, dat zou de massa hebben aangemoedigd om hetzelfde te doen. Wat er ook van waar zij, een handgemeen brak los onder de verzamelden. De politie werd al snel in het defensief gedwongen en barricadeerde zich in de bar. De (heteroseksuele) folkzanger Dave van Ronk, die bij het pand aanwezig was werd vastgegrepen door de politie, de bar binnengetrokken en in elkaar geslagen. De menigte viel onophoudelijk aan. Sommigen poogden het pand in brand te steken, anderen gebruikten een parkeermeter als stormram om de politieagenten naar buiten te krijgen. Het nieuws van de rel verspreidde zich snel door de buurt en vele bewoners en klanten van nabijgelegen bars haastten zich naar het schouwspel.

Gedurende die nacht selecteerde de politie vrouwelijk uitziende mannen en transseksuelen op straat en sloeg ze in elkaar. Tijdens de eerste nacht werden 13 mensen gearresteerd. Vier politiemannen en een onbekend aantal demonstranten raakte gewond. Bekend is dat ten minste twee relschoppers ernstig in elkaar werden geslagen door de politie. Meer dan 2000 demonstranten wierpen flessen en stenen naar de 400 ingezette politieagenten, ondertussen “Gay Power!” scanderend.

De politie stuurde versterking in de vorm van de Tactical Patrol Force die gespecialiseerd was in het neerslaan van anti-Vietnam-manifestaties. De Tactical Patrol Force slaagde er ook niet in de menigte te verspreiden. Ze werden bekogeld met stenen en andere projectielen.

Uiteindelijk doofden de rellen uit, maar de volgende nacht was de menigte terug. Deze nacht verliep minder gewelddadig dan de vorige, maar schermutselingen tussen demonstranten en politie vonden plaats tot vier uur in de ochtend. Vijf dagen na de inval in de Stonewall waren er voor de derde maal rellen. Die woensdag verzamelden zich duizend mensen aan de bar en weer werd er veel schade aangericht.

Navolging[bewerken]

In juli werd in New York het Gay Liberation Front opgericht. Nog datzelfde jaar waren er ook afdelingen van het GLF in andere Amerikaanse steden en op universiteiten. Exact één jaar na de Stonewall-rellen had de eerste Gay Pride Parade ooit plaats tussen Greenwich Village en Central Park. Deze telde tussen de 5.000 à 10.000 deelnemers.

Gelijkaardige initiatieven kwamen wereldwijd van de grond, zoals in Canada, Frankrijk, Groot-Brittannië, Duitsland, België, Nederland, Australië en Nieuw-Zeeland. In Nederland begonnen in 1977 de Roze Zaterdagen, altijd plaats vindend op de laatste zaterdag van de maand juni, in wisselende steden. In België vinden sinds 1979 eveneens Roze Zaterdag in wisselende steden plaats, maar deze worden vanaf 1996 altijd op de tweede zaterdag van mei in Brussel gehouden en heten sinds 2010 The Belgian Pride.

Literatuur[bewerken]

  • D'Emilio, John. Sexual Politics, Sexual Communities. Chicago: The University of Chicago Press, 1983.
  • Duberman, Martin. Stonewall. New York: A Dutton Book, 1993.
  • Teal, Donn. The Gay Militants. New York: Stein and Day, 1971.
  • Carter, David. Stonewall: The Riots That Sparked The Gay Revolution. New York: St. Martin's Press, 2004

Externe link[bewerken]