The Matrix

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
The Matrix
Tagline Free your mind
Regie Andy Wachowski
Lana Wachowski
Producent Joel Silver
Scenario Andy Wachowski
Lana Wachowski
Hoofdrollen Keanu Reeves
Laurence Fishburne
Carrie-Anne Moss
Hugo Weaving
Gloria Foster
Muziek Don Davis
Montage Zach Staenberg
Cinematografie Bill Pope
Distributie Warner Bros. Pictures
Première Vlag van Verenigde Staten 31 maart 1999
Vlag van Nederland 17 juni 1999
Vlag van België 7 juli 1999
Genre Actie
Science-fiction
Speelduur 136 minuten
Taal Engels
Land Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
Vlag van Australië Australië
Budget $ 63.000.000
Opbrengst $ 463.517.383
Nominaties 36 nominaties
Prijzen 29 prijzen (waaronder 4 Oscars)
Vervolg The Matrix Reloaded
(en) IMDb-profiel
MovieMeter-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

The Matrix is een Amerikaanse sciencefictionfilm uit 1999, onder regie van de gebroeders Wachowski (Andy en Larry).

The Matrix is het eerste deel uit een trilogie. De andere twee delen zijn The Matrix Reloaded en The Matrix Revolutions. Alle delen zijn uitgegeven door Warner Bros.

Verhaal[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

Thomas A. Anderson is programmeur bij een softwareontwikkelaar en heeft een illegale parttime bijverdienste onder het hackeralias "Neo". Neo wordt gecontacteerd door een groep rebellen onder leiding van Morpheus. Morpheus geeft Neo de keuze om uit de Matrix te ontsnappen naar de "echte wereld", of onwetend terug te keren en er te blijven. De Matrix is een computersimulatie van de wereld zoals deze was in 1999, gemaakt om mensen onder controle te houden.

De "echte wereld" is in de toekomst, hoewel niemand weet welk jaar het is. Wat Morpheus wel weet is dat ergens in de 21e eeuw kunstmatige intelligentie werd uitgevonden die de macht van de mensheid uiteindelijk overnam. Mensen dienen nu als herbruikbare energiebron voor de machines. De Matrix is een illusie om hen onwetend en kalm te houden.

Neo wordt door de energiecentrale uitgespuwd en door de bemanning van de Nebuchadnezzar (het schip van Morpheus) opgepikt. In ijltempo wordt hij opgeknapt en opgeleid. De Matrix is namelijk geen foutloze simulatie en sommige regels in de programmatuur kunnen uitgebuit worden. Dit is essentieel, want de Matrix wordt bewaakt door Agenten, intelligente programma's die overal kunnen opduiken. Tijdens zijn verblijf op het schip krijgt Neo een goede band met Trinity.

Morpheus gelooft dat Neo "de Uitverkorene" is (Engels: 'the One', anagram van 'Neo'), diegene waarvan voorspeld is dat hij de oorlog tussen de mensheid en de machines tot een eind kan brengen. Om dat zeker te weten moet echter "het Orakel" geraadpleegd worden, dit is een oude vrouw die in de Matrix leeft.

Cypher, ook ooit door Morpheus "bevrijd" maar beu in de "echte wereld" te leven, heeft hen echter verraden aan de Agenten. Voor de bemanning de Matrix weer kan verlaten, wordt Morpheus gevangengenomen. Alleen Neo en Trinity slagen erin levend terug te keren uit de Matrix. Daar zetten ze een onmogelijke reddingsmissie op touw.

Hoofdrolspelers[bewerken]

Achtergrond[bewerken]

De wereld als illusie[bewerken]

Het thema van de film: 'is de wereld een illusie?' is al een oude vraagstelling in de filosofie. Plato besteedde hier al aandacht aan in zijn allegorie van de grot. Ook zijn er al eerder films over deze vraagstelling gemaakt. Welt am Draht (Wereld aan een draad), een tweedelige sf-film, was te zien op de Duitse televisie in 1973. De film is geregisseerd door Rainer Werner Fassbinder en is gebaseerd op het boek Simulacron Three van de Amerikaanse sf-schrijver Daniel F. Galouye. Het verhaal gaat over een personage dat er langzaam achter komt dat zijn wereld een illusie is en in werkelijkheid een geavanceerde alle zintuigen omvattende simulatie of virtual reality is in een computer en hij probeert hieruit te ontsnappen. De film werd opnieuw gemaakt in 1999 in Hollywood onder de titel The Thirteenth Floor.

Keuze: Rode pil[bewerken]

Neo krijgt de keus een rode pil te slikken en uit de matrix gewekt te worden, of een blauwe pil te slikken en alles van zijn ontmoeting te vergeten. Deze gebeurtenis begint in de westerse maatschappij spreekwoordelijke betekenis te krijgen: ook buiten de context van de film wordt "rode pil" gebruikt als symbool voor ontwaken uit illusies.

Levensbeschouwing[bewerken]

Het idee achter de Matrix is gebaseerd op het jodendom, het gnosticisme, het boeddhisme en westerse filosofen als Plato. Een kenmerkende overeenkomst tussen de thematiek van de Matrix en het denken binnen het boeddhisme is het bestaan van een echte (goddelijke) en een schijnwereld (Maya) (zie ook hindoeïsme). Zoals een slaper zijn droom beleeft, zo bestaat het aardse leven in het goddelijke. De naam Morpheus (in de Griekse mythologie de god van de dromen) is dan ook niet toevallig gekozen.

De overeenkomsten tussen de Matrix en het jodendom ligt met name in de keuze bewust (rode pil) of onbewust (blauwe pil) te leven of in een illusie. Het jodendom beschrijft het onbewuste messiasschap van de Messias.

Oracle: So, what do you think? You think you're the One?
Neo: I don't know.

De Joodse Messias is een mens met zijn falen en twijfels.

Filosofie[bewerken]

De Matrix is een praktisch voorbeeld van René Descartes' beroemde stelling: Cogito ergo sum ('Ik denk, dus ik ben'). Namelijk dat je altijd en alleen zeker kunt zijn van je eigen bestaan maar dat al het andere een illusie kan zijn. De stelling van Descartes is dan ook de filosofische grond waar de film The Matrix op is gebaseerd.

De invloeden van Plato zijn te zien als Neo uitgeplugd en bevrijd wordt, en voor het eerst de waarheid ontdekt. Plato beschrijft de filosoof als iemand die zich kan bevrijden, omdraaien en de waarheid kan zien (allegorie van de grot). Eerst zal het licht van de zon (de waarheid) hem verblinden (het zal hem pijn doen aan de ogen). Bij Neo is dit precies hetzelfde. Hij grijpt naar zijn ogen, en moet overgeven.

Hersenen in een vat[bewerken]

Het idee van de Matrix komt ook overeen met het filosofische gedachte-experiment waarbij hersenen in een vat worden geplaatst en aangesloten op een krachtige computer. De hersenen beleven als het ware een simulatie die in feite niet bestaat maar alleen geproduceerd wordt door een computer.

De Matrix is geïnspireerd door cyberpunk-verhalen zoals Neuromancer van William Gibson. Ook de term "de Matrix" is waarschijnlijk aan deze roman ontleend.

Overige informatie[bewerken]

De film kreeg Oscars voor filmediting, editing van geluidseffecten, visual effects en één voor geluid. Een belangrijk effect, dat al eerder gebruikt werd in andere films, maar dat in de film erg spectaculair is, is het vertragen van real time om effecten te laten zien, dit concept noemt men bullettime.

Het succes van de eerste film zorgde ervoor dat ook twee opvolgers werden gemaakt, The Matrix Reloaded en The Matrix Revolutions, beide uit 2003. Volgens recensenten overtroffen geen van beide het eerste deel van de trilogie, noch qua verhaallijn noch qua special effects.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]