Yrrah
Yrrah (pseudoniem van zijn gespiegelde voornaam), geboren als Harry Lammertink (Apeldoorn, 7 november 1932 – Amsterdam, 2 maart 1996) was een Nederlands cartoonist.
[bewerken] Leven
Harry Lammertink groeide op in Apeldoorn. Hij verhuisde in 1951 naar Amsterdam. Hij ging werken als grafisch tekenaar en ontwikkelde zich binnen korte tijd tot cartoonist naar Amerikaans voorbeeld. In de begintijd werkte hij voor Het Parool.
Yrrah tekende doorgaans over de schaduwzijde van de mens. Ziekte, dood en verval waren centrale thema's. Wellicht was dit een gevolg van de zwakke gezondheid waar hij van kinds af aan mee te kampen had. Hij had een grote afkeer van religie en fascisme, maar was geobsedeerd door vrouwen. De Rooms Katholieke Partij Nederland stelde ooit Kamervragen over een cartoon waarin een zwangere non wegliep van een Christusbeeld.
Yrrah had een productie van soms meer dan vijftig tekeningen per maand maar was toch vaak bang dat hij op een dag geen nieuwe ideeën meer zou hebben. Zijn tekeningen worden gekenmerkt door een scherpe pointe en een laag gezichtspunt. Hij zei inspiratie te putten uit zijn frustraties en te tekenen als vanuit een schuttersputje. Yrrah publiceerde onder meer in Het Parool, Vrij Nederland, KRO Studio, Humo, Rijam-schoolagenda, Stern, Playboy en Esquire.
Yrrah kreeg zijn laatste rustplaats op de Amsterdamse begraafplaats Zorgvlied. Hij liet ruim 7.000 tekeningen na. In 2002 was er een tentoonstelling van Yrrahs werk in de Kunsthal Rotterdam. Datzelfde jaar werd onder de titel 'Zwart bloed', dat als een synoniem van melancholie kan worden opgevat, een overzicht van zijn werk en leven uitgebracht door uitgeverij De Harmonie.
[bewerken] Werk
- Yrrahtioneel; Amsterdam 1958
- Dies Yrrah; Amsterdam 1959
- Yrrah Kiri; Amsterdam 1964
- Cartoons; Amsterdam 1971
- Yrrah; Amsterdam 1973
- Shockproof; Amsterdam 1978
- 55/80; Amsterdam 1980
- Inkt; Querido's Uitgeverij; Amsterdam 1983
- Das Buch Der Bösen Bilder, Cartoons; Fischer; Frankfurt/Main 1983
- Deadline; Querido's Uitgeverij; Amsterdam 1988
- Zwart Bloed; De Harmonie; Amsterdam 2002
