Blackface

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Blanke minstrelacteur George Primrose in blackface, 1919 of eerder
Afro-Amerikaanse acteur Bert Williams met blackface-visagie in 1921

Blackface is een term in de Verenigde Staten voor een zwartgeschminkt gezicht dat in theatervoorstellingen werd gebruikt om een karikatuur van een Afro-Amerikaanse slaaf op te voeren.

In de Verenigde Staten werd ten tijde van de slavernij blackface gebruikt in minstreltheatershows om Afrikaanse plantageslaven uit de zuidelijke staten als typetje uit te beelden. Met zang en dans werd dit genre populair vanaf 1828 met de introductie door de entertainer Thomas Rice van het luie typetje Jim Crow met het nummer Jump, Jim Crow. Er werden door verschillende blanke acteurs al snel meerdere stereotypen in shows neergezet en er ontstond een eigen muziekgenre.

De acteurs gebruikten gebrande kurk en later schmink of schoensmeer om hun huid zwart te maken. Rond de mond werd het wit gelaten om de lippen te benadrukken en het een clownesk karakter te geven. Ze droegen vaak wollige pruiken, handschoenen, slipjassen en gerafelde kleren om de transformatie tot een plantageslaaf compleet te maken. De acteurs in blackface waren blank omdat Afro-Amerikanen aanvankelijk niet op het toneel mochten optreden. Later zijn ook zwarte artiesten in blackface gaan optreden waaronder Bert Williams. Het gaf hun de mogelijkheid te krijgen op het toneel te staan. Naar het typetje Jim Crow zijn de Amerikaanse rassenwetten vernoemd die na de Amerikaanse burgeroorlog met de afschaffing van de slavernij werden ingevoerd en de rassensegregatie in stand hielden. De wetten zijn uiteindelijk in 1964 afgeschaft waarbij door de Amerikaanse burgerrechtenbeweging Jim Crow symbolisch begraven is.

Thomas Rice verbleef ook enige tijd in Engeland en ook daar verwierf het genre daardoor populariteit. Na de invoering van gelijke rechten en het mogen optreden van Afro-Amerikanen in theaters is het optreden in blackface in de Verenigde Staten en Engeland beladen. Het wordt nog in beperkte vorm gebruikt in Amerikaanse theaters als maatschappelijk commentaar of satire.

Vanuit de Amerikaanse cultuur worden tradities in andere delen van de wereld waarbij mensen hun gezicht zwart schminken als blackface en dus als racistisch beschouwd.[bron?] Driekoningen in Spanje, Hajji Firuz in Iran en Zwarte Piet in Nederland zijn hier voorbeelden van.[1][2][3][4] Binnen Nederland is het controversieel om Zwarte Piet met blackface te vergelijken vanwege de andere geschiedenis.

Afgeleid van blackface worden in de Verenigde Staten de termen brownface, yellowface en redface gebruikt voor acteurs die respectievelijk een rol spelen als latino, Aziaat of indiaan in de filmindustrie.[5] Ook rond digitale animatie ontstaat soms controverse zoals in 2016 over Snapchat's Bob Marley filter, waarmee gebruikers aan hun gezichten een donkere huid, dreadlocks en een muts konden toevoegen.[6][7]

Doorbraak Afro-Amerikaanse cultuur[bewerken]

Blackface legde, weliswaar met vervormde beelden, de basis voor een doorbraak van de Afro-Amerikaanse cultuur.[8][9] De culturele toe-eigening,[8][9][10] uitbuiting, en culturele assimilatie[8] van de Afro-Amerikaanse cultuur door het gebruik van blackface, en de multi-etnische samenwerkingen die eruit volgden, gaven vorm aan de hedendaagse popcultuur.[9][11][12]


Zie ook[bewerken]