Blackface

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Amerikaanse acteur Bert Williams met blackface-visagie in 1921

Blackface is een term in de Verenigde Staten voor een zwartgeschminkt gezicht dat in theater wordt gebruikt om een Afro-Amerikaan voor te stellen.

In de Verenigde Staten werd ten tijde van de slavernij blackface gebruikt om Afrikaanse slaven uit de zuidelijke staten als typetje uit te beelden in minstreltheatershows. Met zang en dans werd dit genre enorm populair vanaf 1828 met de introductie door de entertainer Thomas Rice van het luie typetje Jim Crow met het nummer Jump, Jim Crow. Er werden al snel meerdere karikaturen neergezet, allen door blanken omdat zwarten niet op het toneel mochten. Hiervoor gebruikten de acteurs gebrande kurk en later schmink of schoensmeer om hun huid zwart te maken. Rond de mond werd het wit gelaten om de lippen te benadrukken en het een clownesk karakter te geven. Ze droegen vaak wollige pruiken, handschoenen, slipjassen of gerafelde kleren om de transformatie compleet te maken. Ook in Engeland traden de artiesten op waar het ook een populair genre werd.

Naar het typetje Jim Crow zijn de Amerikaanse rassenwetten vernoemd die na de Amerikaanse burgeroorlog met de afschaffing van de slavernij werden ingevoerd en de rassensegregatie in stand hielden. Ook zwarte artiesten zijn in blackface gaan optreden om zo de mogelijkheid te krijgen op het toneel te staan. De wetten zijn uiteindelijk in 1964 afgeschaft waarbij door de Amerikaanse burgerrechtenbeweging Jim Crow symbolisch begraven is.

Na de invoering van gelijke rechten en het mogen optreden van afro-Amerikanen in theater is het optreden in blackface in de Verenigde Staten en Engeland beladen. Het wordt nog in beperkte vorm gebruikt in Amerikaanse theaters als maatschappelijk commentaar of satire. Vanuit deze Amerikaanse geschiedenis worden tradities in andere delen van de wereld waarbij mensen hun gezicht zwart schminken als racistisch beschouwd, waaronder Driekoningen in Spanje en Hajji Firuz in Iran. In de Verenigde Staten en Engeland wordt Zwarte Piet gezien als een vorm van blackface; [1][2][3][4] Binnen Nederland is het controversieel om Zwarte Piet met blackface te vergelijken vanwege de andere geschiedenis.

In de Verenigde Staten worden afgeleid van blackface de termen brownface, yellowface en redface gebruikt voor acteurs die respectievelijk een rol spelen als latino, Aziaat of indiaan in de filmindustrie.[5]. Ook rond digitale animatie ontstaat soms controverse zoals in 2016 over Snapchat's Bob Marley filter, waarmee gebruikers aan hun gezichten een donkere huid, dreadlocks en een muts konden toevoegen.[6][7]

Doorbraak Afro-Amerikaanse cultuur[bewerken]

Blackface schiep de basis voor de doorbraak van de afro-amerikaanse cultuur, al was dat dan door een vervormde lens.[8][9] De grensverleggende culturele toe-eigening,[8][9][10] uitbuiting, en culturele assimilatie[8] van de Afro-Amerikaanse cultuur door blackface, en de multi-etnische samenwerkingen die eruit volgden, waren een voorzet voor het marktsucces en verspreiding van Afro-Amerikaanse cultuur en zijn vele afgeleide vormen in de hedendaagse popcultuur.[9][11][12]

Zie ook[bewerken]