Alfabetisch schrift

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Consonantschrift)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Het alfabetisch schrift is een hoofdgroep van het schrift. Bij dit soort schrift wordt voor elke klank of geluidseenheid een symbool gebruikt. De verzameling van de symbolen heet het alfabet.

Deze vorm van het schrift wordt nu het meest gebruikt en is over de wereld het wijdverspreidst van alle. Onder meer het Arabische, het Griekse, het Hebreeuwse, het Latijnse en het Cyrillische alfabet zijn vormen van alfabetisch schrift. Men veronderstelt dat het Fenicische alfabet aan de wieg van veel andere alfabetten heeft gestaan.

Consonantenschrift[bewerken]

Sommige talen – vooral de Semitische, zoals Hebreeuws en Arabisch – worden vanouds alleen met consonanten (medeklinkers) geschreven. De bijbehorende klinkers moet men zelf invullen. Soms worden voor de klinkers aparte diakritische tekens ingevoegd; dit noemt men vocalisatie.

Ontwikkeling[bewerken]

In het algemeen zie je een ontwikkeling van beeldschrift naar lettergrepenschrift. Geniaal was de ontdekking door de bewoners van Kanaän / Fenicië, dat men hun, vooral op medeklinkers gebaseerde talen, kon opschrijven met maar een stuk of 25 tekens. Een van de eerste vondsten was het proto-sinaïtische alfabet. Ook in Ugarit werden voorlopers van het alfabet gevonden. Deze ontwikkeling zal rond 2000 voor Christus hebben plaatsgevonden.

De Griekse zeevaarders namen het alfabet van hun Fenicische collega's over met enkele wijzigingen. Ze voerden tekens voor de klinkers in, en gebruikten daarvoor tekens voor de Semitische keelklanken, die ze voor het Grieks niet nodig hadden, zoals alef en ayin. Verder klapten ze het schrift om en schreven van links naar rechts.

1rightarrow blue.svg schrift
1rightarrow blue.svg kunstmatig geheugensysteem

Het alfabet[bewerken]

Proto-Sinaïtisch Fenicisch Waarde en naam Afstammelingen
Proto-semiticA-01.svg PhoenicianA-01.svg ʼʾalp "os" א Α A ا
Proto-semiticB-01.svg PhoenicianB-01.svg b bet "huis" ב Β B ب
Proto-semiticG-01.svg PhoenicianG-01.png g gaml "werpstok" ג Γ C-G ج
Proto-semiticD-01.svg Proto-semiticD-02.svg PhoenicianD-01.png d digg "vis" ד Δ D ذ-د
Proto-semiticE-01.svg PhoenicianE-01.png h haw / hll "hoera" ה Ε E ه Є
Proto-semiticW-01.svg PhoenicianW-01.png w waw "haak" ו
Ϝ-Υ
F-U-V-W-Y
و
Proto-semiticZ-01.svg PhoenicianZ-01.png z zen /ziqq "handboei" ז Ζ Z ز З
Proto-semiticH-01.svg PhoenicianH-01.png ḥet "binnenplaats" ח Η H خ-ح
  PhoenicianTet-01.png ṭēt "wiel" ט Θ ظ-ط Ѳ
Proto-semiticI-02.svg PhoenicianI-01.png yad "arm" י Ι I-J ي
Proto-semiticK-01.svg PhoenicianK-01.png k kap "hand" כ Κ K ك
Proto-semiticL-01.svg PhoenicianL-01.png lamd "drijfstok" ל Λ L ل
Proto-semiticM-01.svg PhoenicianM-01.png m mem "water" מ Μ M م
Proto-semiticN-01.svg PhoenicianN-01.png n naḥš "slang" נ Ν N ن
  PhoenicianX-01.png s samek "vis" ס Ξ X Ѯ
PhoenicianO-01.png ʻ ʿen "oog" ע Ο O غ-ع
Proto-semiticP-01.svg PhoenicianP-01.png p piʾt "bocht" פ Π P ف
  PhoenicianTsade-01.png ṣad "plant" צ ϻ ص-ض ц
Proto-semiticQ-01.svg PhoenicianQ-01.png q qup "aap" ק Ϙ Q ق Ҁ
Proto-semiticR-01.svg PhoenicianR-01.png r raʾs "hoofd" ר Ρ R ر
Proto-semiticS-01.svg PhoenicianS-01.png š/ś šimš "zon", "Uraeus" ש Σ S ش-س Ш
Proto-semiticT-01.svg PhoenicianT-01.png t taw "merkteken" ת Τ T ث-ت

[1]

Het Fenicisch alfabet[bewerken]

Het Fenicisch alfabet vergeleken met diverse andere alfabetten.

Letter Naam Betekenis Getalswaarde Transliteratie Corresponderende letter in het
Hebreeuws Arabisch Grieks Latijn
Aleph ʾāleph os 1 ʾ א Αα Aa
Beth bēth huis 2 b ב Ββ Bb
Gimel gīmel kameel 3 g ג Γγ Cc, Gg
Daleth dāleth deur 4 d ד Δδ Dd
He venster 5 h ה Εε Ee
Waw wāw haak 6 w ו (Ϝ ϝ), Υυ Ff, Uu, Vv, Ww, Yy
Zayin zayin wapen 7 z ז Ζζ Zz
Heth ḥēth hek 8 ח Ηη Hh
Teth ṭēth wiel 9 ט Θθ
Yodh yōdh arm 10 y י Ιι Ii, Jj
Kaph kaph palm 20 k כ Κκ Kk
Lamedh lāmedh prikkel 30 l ל Λλ Ll
Mem mēm water 40 m מ Μμ Mm
Nun nun slang 50 n נ Νν Nn
Samekh sāmekh vis 60 s ס Ξξ, Χχ Xx
Ayin ʿayin oog 70 ʿ ע Οο Oo
Pe mond 80 p פ Ππ Pp
Sade ṣādē papyrus 90 צ (Ϻϻ)
Qoph qōph aap 100 q ק (Ϙϙ) Qq
Res rēš hoofd 200 r ר Ρρ Rr
Sin šin tand 300 š ש Σσ Ss
Taw tāw teken 400 t ת Ττ Tt