Coronavirussen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Coronavirussen
Coronavirussen zijn virussen waarbij een corona (krans) te zien is wanneer ze door een elektronenmicroscoop worden bekeken.
Coronavirussen zijn virussen waarbij een corona (krans) te zien is wanneer ze door een elektronenmicroscoop worden bekeken.
Taxonomische indeling
Domein:Virussen
Groep:Groep IV ((+)ssRNA)
Orde:Nidovirales
Familie:Coronaviridae
Onderfamilie:Orthocoronavirinae
Geslacht:Alfacoronavirus
Betacoronavirus
Deltacoronavirus
Gammacoronavirus
Onderfamilie
Orthocoronavirinae
Synoniemen
  • Coronavirinae[1]
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De coronavirussen zijn een onderfamilie van virussen met positief enkelstrengig RNA als genetisch materiaal. Ze danken hun naam aan de krans (in het Latijn corona) rond de virusdeeltjes (virions). In de taxonomie vormen de echte coronavirussen de Orthocoronavirinae, tot en met 2018 de Coronavirinae genoemd. Dit is een onderfamilie van de Coronaviridae in de orde der Nidovirales.[2] Vroeger werd de naam coronavirussen ook wel gebruikt voor alle Coronaviridae.

De groep "voorheen ongekarakteriseerde menselijke ademhalingsvirussen" werd voor het eerst geïdentificeerd in 1966 door June Almeida, een Schotse virologe, terwijl ze samenwerkte met David Tyrrell (toenmalig directeur van het Common Cold Research Centre in Salisbury in Wiltshire).[3] Tyrrell stelde voor om de nieuwe groep "coronavirussen" te noemen.

Coronavirussen bij de mens[bewerken | brontekst bewerken]

Het belang van coronavirussen als ziekteverwekker bij de mens is moeilijk te evalueren, omdat ze moeilijk te kweken zijn in een laboratorium. Coronavirussen zijn, naast de rhinovirussen, de veroorzaker van een groot percentage van gevallen van gewone verkoudheid bij volwassenen, met name in de winter en vroeg in de lente. Van de ruim 30 in het laboratorium geïsoleerde stammen van het coronavirus bestaan zeven varianten die de mens kunnen infecteren:

SARS, MERS en SARS-CoV-2 kunnen dodelijke longontstekingen veroorzaken.

Humaan coronavirus NL63[bewerken | brontekst bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Humaan coronavirus NL63 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

HCoV-NL63 werd eind 2004 geïdentificeerd in Nederland. Onderzoekers in New Haven (Connecticut) troffen het virus later ook aan in monsters die zij hadden afgenomen bij verkouden kinderen. Zij noemden hun virusstam het New Haven-coronavirus (HCoV-NH), maar meldden ook dat deze sterk overeenkwam met HCoV-NL63 en dus op z’n minst tot dezelfde soort behoorde.

SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome)[bewerken | brontekst bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie SARS-coronavirus voor het hoofdartikel over dit virus en Severe Acute Respiratory Syndrome voor de bijhorende ziekte

Het SARS-coronavirus (afgekort SARS-CoV) veroorzaakte in 2003 een epidemie in Azië waarbij ongeveer 800 mensen stierven.

MERS (Middle East respiratory syndrome)[bewerken | brontekst bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Middle East respiratory syndrome coronavirus voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

MERS-CoV, voorheen bekend als nieuw coronavirus 2012 en HCoV-EMC,[4] komt bij kamelen voor en kan op de mens worden overgedragen. Bij een epidemie midden mei 2014 had MERS zich verspreid van Europa tot Nieuw-Zeeland, met twee gevallen in Nederland (bedevaartgangers die naar Mekka en Medina in Saoedi-Arabië waren gereisd).[5] In 2015 dook het virus ook op in Zuid-Korea.

SARS-CoV-2 (SARS-CoronaVirus 2)[bewerken | brontekst bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie SARS-CoV-2 voor het hoofdartikel over dit virus, zie COVID-19 voor de bijhorende ziekte en zie ook Coronapandemie

Eind 2019 vond in de Chinese miljoenenstad Wuhan een uitbraak plaats van een luchtweginfectie waarvan een tot dan toe onbekende variant van het coronavirus de verwekker bleek.[6] Het virus werd aanvankelijk informeel het Wuhan-coronavirus genoemd, kreeg de tijdelijke naam 2019-nCoV[7] en later SARS-CoV-2 vanwege genetische overeenkomsten met het SARS-virus. De ziekte kreeg de naam COVID-19 (CoronaVirus Disease 2019).

De eerste besmettingen worden in verband gebracht met een vismarkt in Wuhan, waar illegaal ook levende zoogdieren werden verhandeld. De markt werd daarop gesloten. Infectie met het virus veroorzaakt griepachtige symptomen en leidt bij sommige patiënten tot longontsteking, die dodelijk uit kan pakken. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) beschouwde de uitbraak vanwege de snelle verspreiding en de ernst vanaf 30 januari 2020 als een wereldwijde medische noodsituatie.[8] Omdat er ook buiten China veel besmettingen plaatsvonden, merkte de Wereldgezondheidsorganisatie op 11 maart 2020 de epidemie aan als pandemie: de ‘coronapandemie’.

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Coronaviridae van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.