COVID-19-vaccin

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.

Een COVID-19-vaccin is een hypothetisch vaccin tegen het SARS-CoV-2-virus, dat de ziekte COVID-19 veroorzaakt. Hoewel er nog geen klinische testen gedaan zijn met vaccins, zijn er medio 2020 meerdere pogingen gaande om een dergelijk vaccin te ontwikkelen.

Planning[bewerken | brontekst bewerken]

In december 2019 werd de ziekte voor het eerst ontdekt, en sinds januari 2020 is SARS-CoV-2 geïdentificeerd als de oorzaak van Covid-19. Hierop volgde een internationale reactie om de uitbraak tegen te gaan, en om een preventief vaccin te ontwikkelen. Door de snelle verspreiding ontstonden internationale samenwerkingen en overheidsmaatregelen om op verkorte termijn vaccins aan te maken. Een vaccin voor een besmettelijke ziekte is nog nooit eerder ontwikkeld geweest in minder dan twee jaar, en er bestaat geen eerder vaccin tegen een coronavirusinfectie.[1]

Eind februari 2020 zei de WHO dat het geen vaccin verwachtte binnen de 18 maanden.[2] De Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (CEPI) – die een fonds van 2 miljard dollar verzamelt voor snelle investering en ontwikkeling van vaccinkandidaten [3] – gaf in april aan dat een vaccin beschikbaar zou kunnen zijn onder een noodprotocol in minder dan 12 maanden tegen begin 2021.[4]

Kandidaten[bewerken | brontekst bewerken]

In mei 2020 waren 159 vaccinkandidaten in ontwikkeling via klinisch onderzoek, waarvan zeven in Fase I (eerste tests op mensen), en vijf in Fase II (tests op biologische activiteit).[5][6]

  • De universiteit van Oxford in samenwerking met AstraZeneca heeft als een van de eerste ter wereld een vaccin klaar tegen het coronavirus dat getest kan worden op mensen.[7] Het vaccin was in juli 2020 in fase II-III van het klinisch onderzoek.[8] In juni besloten Nederland, Frankrijk, Duitsland en Italië een bestelling te plaatsen bij het farmaceutisch bedrijf AstraZeneca dat samen met de Universiteit van Oxford een vaccin ontwikkelt. Op 9 september 2020 werden de testen tijdelijk stilgelegd omdat een proefpersoon mogelijk ongewenste bijwerkingen gekregen had.[9]
  • Het in Leiden gevestigde bedrijf Janssen Vaccines maakte in juni 2020 na veelbelovende dierexperimenten bekend een door genetische manipulatie verkregen mogelijk vaccin te gaan testen op mensen. Vanwege de Nederlandse regelgeving worden deze in de VS en België uitgevoerd en in landen met veel besmettingen. In juli 2020 werd bekend gemaakt dat in september 2020 ook in Nederland, Spanje en Duitsland wordt gestart met het testen.[10] Eerder is de gebruikte techniek toegepast bij ebola en hiv. Het bedrijf beschikt over veel kapitaal en een grote productiecapaciteit.
  • De Amerikaanse regering heeft drie vaccins uitgekozen om te sponsoren voor testen in fase III (zogenaamde Operation Warp Speed): mRNA-1273 van Moderna in juli 2020, AZD1222 van de Universiteit van Oxford en AstraZeneca in augustus en BNT162 van Pfizer en BioNTech in september.[11]
  • Op 11 augustus 2020 kondigde Vladimir Poetin de registratie aan van het eerste vaccin, hoewel fase III-proeven nog moesten beginnen. Hij beweerde dat zijn dochter het vaccin al toegediend kreeg.[12]

Technologie[bewerken | brontekst bewerken]

In april werd gemeld door wetenschappers van CEPI dat 10 verschillende technologieën in onderzoek en ontwikkeling zijn om een werkend vaccin aan te maken, ondermeer: [13][14][15]

  • nucleïnezuur (DNA en RNA) (vaccinkandidaat: Moderna, mRNA-1273)
  • virale vector (vaccinkandidaat: CanSino Biologics, adenovirus type 5-vector)
  • virusachtig deeltje betrokken in DNA-replicatie (vaccinkandidaat: Shenzhen Geno-Immune Medical Institute, LV-SMENP)
COVID-19: Vaccintechnologieën
Mei 2020
Moleculair platform Totaal aantal kandidaten

(159 uit meerdere bronnen[5][6])

Aantal kandidaten met proeven op mensen
(^ in Fase II)
Niet replicerende virale drager
15
2 ^
RNA-gebaseerd
19
2
DNA-gebaseerd
11
1
Inactief virus
7
2
Ongedefinieerd
36
4
Proteïne-subunit
47
1
Replicerende virale drager
13
0
Virusachtig deeltje
7
0
Levend verzwakt virus
3
0
Replicerende bacteriële drager
1
0

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]