David Ben-Gurion

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
David Ben-Gurion
דוד בן-גוריון
Ben-Gurion.jpg
1e Minister-president van Israël
14 mei 1948 - 7 december 1953
2 november 1955 - 21 juni 1963
Voorganger -
Moshe Sharett
Opvolger Moshe Sharett
Levi Eshkol
Partij Mapai
Geboorte 16 oktober 1886
Płońsk, Polen
Overlijden 1 december 1973
Ramat Gan, Israël
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Israël

David Ben-Gurion of Ben-Goerion[1] (Hebreeuws: ‏דוד בן גוריון) (Płońsk, 16 oktober 1886Ramat Gan, 1 december 1973) riep op 14 mei 1948 de onafhankelijke staat Israël uit en was vervolgens de eerste premier van Israël.

Levensloop[bewerken]

Ben-Gurion werd geboren als David Gryn te Płońsk in Congres-Polen, een deel van het Russische Rijk, en verhuisde - als gedreven zionist - naar Palestina in 1906. Daar werkte hij eerst als journalist en nam toen hij de politiek in ging de Hebreeuwse naam Ben-Gurion (= "zoon van een jonge leeuw") aan.

Hij studeerde rechten samen met Itzhak Ben-Zvi aan de Universiteit van Istanboel. Ben-Gurion zette zich politiek in om in Mandaatgebied Palestina een Joodse staat te creëren en had de leiding gedurende de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948. Op 14 mei 1948, de dag voordat het Britse mandaat afliep, riep hij de onafhankelijke staat Israël uit, en diende aansluitend als premier tot 1963, met een onderbreking van twee jaar tussen 1953 en 1955. Hij was medeoprichter van de Arbeidspartij, de regeringspartij gedurende de eerste drie decennia. Hij bleef in de Knesset tot hij zich in 1970 uit de politiek terugtrok. Hij woonde tot zijn dood in de kibboets Sde Boker in de Negev-woestijn.

Politieke activiteiten[bewerken]

Gedurende zijn jaren in Palestina, tot het moment dat hij de staat Israël uitriep, vertegenwoordigde Ben-Gurion de hoofdmoot van het Joodse establishment. Hij speelde een hoofdrol bij de immigratie van Joden naar Palestina en bij politieke activiteiten van de Zionistische Arbeiders Organisatie (de latere (Mapai). Vanaf 1935 was hij voorzitter van het uitvoerend comité van de Jewish Agency for Palestine.

Hij werd leider van de Hagana die vaak zaken deed met de Britten. Niettemin was hij betrokken bij een aantal gewelddadige acties gedurende de periode dat de Haganah samenwerkte met de radicalere Irgun van Menachem Begin. Deze paramilitaire Joodse organisaties waren berucht vanwege het gebruik van geweld tegen Palestijnen en Britten. Dit verergerde toen de Britten een immigratiestop voor Palestina afkondigden.

Ben-Gurion rekruteerde strijders van de Hagana om de Shin Bet te vormen, de binnenlandse veiligheidsdienst.[2] Die opereerde tot 1957 in het geheim en staat bekend vanwege zijn controversiële en gewelddadige behandelingsmethodes ten aanzien van Palestijnse gevangenen.[3].

Gedurende de eerste weken van het bestaan van Israël werd besloten om alle ondergrondse paramilitaire cellen, zoals Hagana, Etsel/Irgun, Lechi/Sterngroep, te ontbinden en te vervangen door één officieel leger, het Israëlisch Defensieleger. De Irgun, die een grote hoeveelheid munitie en wapens aanvoerde op het schip "Altalena]]" wilde niet in dit leger opgaan. Na discussie hierover gaf Ben-Gurion uiteindelijk het bevel om het schip tot zinken te brengen. Dat bevel is tot op de dag van vandaag controversieel in Israël.[4]

Ben-Gurion huldigde een opvatting over de autochtone Palestijnse bevolking, die door de Israëlische historicus Shlomo Sand weer is opgediept, namelijk die van het integrationisme. Dit hield in dat de bevolking die de zionisten in Palestina tegenkwamen werd beschouwd als etnische Joden die van hun Joodse wortels waren vervreemd door eeuwen van christelijke en islamitische overheersing en daar opnieuw bewust van moesten worden gemaakt.[bron?] Ben-Gurion, zelf een seculiere Jood, hoopte dat deze autochtonen zich zouden ontwikkelen tot cultuur-Joden en seculiere Israëlische staatsburgers. [bron?] Na de zesdaagse oorlog in 1967 en het sterker worden van het religieus zionisme verstomden deze integrationistische stemmen en werden de Palestijnen steeds meer als de 'Arabische' tegenpartij gezien, ondanks de etnische smeltkroes die ze net als de Israëliërs feitelijk vormen.

Trivia[bewerken]

Ben-Gurion werd door Time Magazine uitgeroepen tot een van de 100 mensen die het meest vorm hebben gegeven aan de twintigste eeuw.[5]

De Luchthaven Ben-Gurion en de Ben-Gurion-universiteit zijn naar hem vernoemd.

Ben-Gurions graf
Wikiquote Wikiquote heeft een of meer citaten gerelateerd aan David Ben-Gurion.