Drielsedijk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Drielsedijk
Geografische informatie
Begin Elden
Eind spoorbrug Oosterbeek

De Drielsedijk is een dijk in de Nederlandse gemeente Arnhem die loopt van Elden tot aan de spoorbrug Oosterbeek. De Drielsedijk is een voortzetting van de Huissensedijk. Van Elden tot na de kruising met de Batavierenweg is de dijk niet meer in gebruik als waterkering. Deze functie is hier overgenomen door de Dijk langs de Batavierenweg. Nadat de Drielsedijk de Batavierenweg kruist door middel van een viaduct wordt het weer een bandijk.

Dijkdoorbraken[bewerken]

Langs de dijk liggen verschillende kolken of wielen ontstaan door dijkdoorbraken.

Wiel bij het Zwaantje[bewerken]

Aan het begin van de Drielsedijk, en het eind van de Huissensedijk, ligt de Wiel bij het Zwaantje, ook wel Kolk van Knuiman, Kolk van de dames Dijkshoorn of Voorburgse Kolk genoemd. Deze kolk ontstond in 1711, waarbij als gevolg van snelle dooi de Malburgsche Polder ondergelopen was. Er was sprake van een dubbele dijkdoorbraak, wat goed te zien is aan de vorm van de plas. Vroeger stond hier vlakbij Herberg het Zwaantje, tegenwoordig ligt aan de rand van de plas Huize Voorburg. In de tuin is nog een stuk sluismuur te zien, een overblijfsel van de Grift, een kanaal dat vroeger tussen Arnhem en Nijmegen lag. Per trekschuit konden beide steden worden bereikt.

De kolk is nu in gebruik als viswater door leden van de Hengelsportvereniging Elden. Het bestand aan vis bestaat vooral uit brasem, zeelt, rietvoorn en blankvoorn, karper, snoek, baars en een enkele winde. De kolk mag worden bevist vanaf de oost- en de zuidzijde.[1]

Kolk van Westerveld[bewerken]

De Kolk van Westerveld ligt in Park Westerveld. Het is ontstaan door een dijkdoorbraak op 23 december 1740, waarbij de Rijn hier een gat sloeg van 170 meter. Ook elders in het rivierengebied braken dijken en liep land onder. Het herstel van de dijk vond pas plaats in de zomer van 1741. Het gat is gerepareerd door de dijk met een haakse bocht om de kolk heen te leggen, waardoor de kolk binnendijks kwam te liggen. Doordat bij deze doorbraak de kleilaag werd doorbroken treedt er bij hoge waterstanden van de Rijn veel kwel op, waardoor het oude westelijke deel van het park drassig kan zijn.[2]

Kolk van Schouten[bewerken]

De Kolk van Schouten is ontstaan bij een dijkdoorbraak in januari 1820 als gevolg van dooi en opgehoopt ijs. De dijk brak over een lengte van 160 meter en werd gerepareerd in de daaropvolgende zomer. Aan de binnenzijde van de kolk werd een kweldam aangelegd. De kolk is vernoemd naar een hier wonende fruitteler.[3]

Operatie Ooievaar[bewerken]

In de Tweede Wereldoorlog werd de dijk op 2 december 1944 tijdens de operatie Fall Storch door de Duitsers ter hoogte van dijkmagazijn Koeweide opgeblazen.

Dijkobjecten[bewerken]

Het Hoefijzer[bewerken]

Het Hoefijzer

Bij kolk het Zwaantje ligt aan de andere kant van de dijk Het Hoefijzer, een hoefijzervormige gracht dat overblijfsel is van het hier gelegen voormalige Fort Elden.

Doorlaatbrug Meinerswijk[bewerken]

De Doorlaatbrug Meinerswijk ligt noordelijk van de dijk in de polder Meinerswijk. Vanaf de dijk loopt een pad over de doorlaatbrug richting de in de polder gelegen steenfabrieken.

Dijkmagazijn Koeweide[bewerken]

Oostelijk van de spoorlijn Arnhem-Nijmegen ligt het Dijkmagazijn Koeweide. Dijkmagazijnen werden vanaf 1835 overal langs de grote rivieren gebouwd, met tussenafstanden van 5 tot 15 kilometer. Er werd materiaal in opgeslagen dat in het geval van een dijkdoorbraak van pas kwam zoals rijshout, kruiwagens en lantaarns. Dijkmagazijn Koeweide is gebouwd in 1856 en was tot ongeveer 1950 in gebruik. Het gebouw is eind jaren 00 gerestaureerd en is een gemeentelijk monument.[4]