Rijksweg 12

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Rijksweg 12
A12 ter hoogte van Gouda
A12 ter hoogte van Gouda
Rijksweg 12
Rijksweg 12
Land Nederland
Provincie Zuid-Holland
Utrecht
Gelderland
Lengte 137 [1] km
A12 op autosnelwegen.net
Rijkswegen in Nederland
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer
Nederland
Traject
Kruising Den Haag N44 s101
Begin autoweg Autoweg
Afrit autosnelweg 1 Den Haag-Malieveld Pfeil unten.svg
Afrit autosnelweg 2 Den Haag-Centrum Pfeil oben.svg
Afrit autosnelweg 3 Den Haag-Bezuidenhout Pfeil oben.svg
Begin autosnelweg Autosnelweg
Afrit autosnelweg 4 Voorburg Pfeil oben.svg s108
Brug over het water Vliet
Knooppunt van wegen Prins Clausplein A4E19RING
Begin trajectdeel E30
Afrit autosnelweg 5 Nootdorp
Tankstation Knorrestein Pfeil oben.svg
Afrit autosnelweg 6 Zoetermeer-Centrum Pfeil unten.svg
Afrit autosnelweg 7 Zoetermeer N470
Afrit autosnelweg 8 Bleiswijk N209
Brug over het water Rotte
Afrit autosnelweg 9 Zevenhuizen N219
Knooppunt van wegen Gouwe Pfeil oben.svg A20E25
Begin trajectdeel E25
Tunnel Gouwe-aquaduct
Afrit autosnelweg 11 Gouda N452 (N207)
Tankstation De Andel Pfeil unten.svg
Afrit autosnelweg 12 Reeuwijk N459 (N11)
Tankstation Restaurant Bodegraven Pfeil oben.svg
Knooppunt van wegen Bodegraven Pfeil oben.svg N11
Brug over het water Enkele Wiericke
Brug over het water Dubbele Wiericke
Afrit autosnelweg 13 Nieuwerbrug
Brug over het water Linschoten
Afrit autosnelweg 14 Woerden N204
Afrit autosnelweg 14a Harmelen (N198)
Tankstation Bijleveld Pfeil unten.svg
Tankstation Hellevliet Pfeil oben.svg
Afrit autosnelweg 15 De Meern N198N228
Knooppunt van wegen Oudenrijn A2E25E35RING
Einde trajectdeel E25
Begin trajectdeel E35
RING Begin trajectdeel Ring Utrecht
Afrit autosnelweg 16 Nieuwegein
Brug over het water Galecopperbrug over het A'dam-Rijnkanaal
Afrit autosnelweg 17 Kanaleneiland
Brug over het water Merwedekanaal
Afrit autosnelweg 18 Hoograven N408
Knooppunt van wegen Lunetten A27E30E311RING
RING Einde trajectdeel Ring Utrecht
Einde trajectdeel E30
Tankstation De Forten Pfeil unten.svg
Afrit autosnelweg 18a Houten-Oost N421 Pfeil unten.svg
Afrit autosnelweg 19 Bunnik N229N411
Brug over het water Kromme Rijn
Afrit autosnelweg 20 Driebergen N225
Ecoduct Ecoduct Mollebos
Afrit autosnelweg 21 Maarn N227 Pfeil unten.svg
Afrit autosnelweg 22 Maarsbergen N226
Tankstation Restaurant Bloemheuvel Pfeil unten.svg
Tankstation Restaurant Oudenhorst Pfeil oben.svg
Ecoduct Ecoduct Rumelaar
Brug over het water Valleikanaal
Afrit autosnelweg 23 Veenendaal-West
Afrit autosnelweg 23a Veenendaal N233
Knooppunt van wegen Maanderbroek A30
Afrit autosnelweg 24 Ede
Afrit autosnelweg 24 Wageningen N781
Tankstation De Buunderkamp Pfeil unten.svg
Parkeerplaats 't Ginkelse Zand Pfeil oben.svg
Ecoduct Ecoduct Jac. P. Thijsse
Afrit autosnelweg 25 Oosterbeek N224
Knooppunt van wegen Grijsoord A50
Begin trajectdeel A50
Tankstation De Schaars Pfeil oben.svg
Knooppunt van wegen Waterberg A50
Einde trajectdeel A50
Afrit autosnelweg 26 Arnhem-Noord N784
Knooppunt van wegen Velperbroek A348 N325
Brug over het water IJsselbrug
Afrit autosnelweg 27 Westervoort N338
Afrit autosnelweg 28 Duiven N810
Parkeerplaats Aalburgen Pfeil oben.svg
Tankstation Oudbroeken Pfeil unten.svg
Knooppunt van wegen (gepland) Oudbroeken A15
Afrit autosnelweg 29 Zevenaar N336N813
Knooppunt van wegen Oud-Dijk Pfeil unten.svg A18
Afrit autosnelweg 30 Beek N812
Tankstation Bergh-Zuid Pfeil unten.svg
Tankstation Bergh-Noord Pfeil oben.svg
Grens met ander EU-land Grensovergang Bergh Autoweg
Vlag van Duitsland van/naar Oberhausen 3E35

Rijksweg A12 is de autosnelweg die Den Haag via Gouda, Utrecht en Arnhem met de grens met Duitsland verbindt. Hiervandaan loopt de weg verder als de Duitse Bundesautobahn 3 naar het Ruhrgebied. De A12 heeft een totale lengte van 137 km. Vanaf het Prins Clausplein tot knooppunt Lunetten vormt de A12 de E30, vanaf knooppunt Oudenrijn tot de Duitse grens de E35. Tussen knooppunt Gouwe en knooppunt Oudenrijn maakt de A12 bovendien deel uit van de E25. De A12 is een van de belangrijke oost-west-verbindingen van Nederland en is in beheer van Rijkswaterstaat. De eerste kilometer van de A12 in Den Haag - tussen de S101 en afslag 1 - vormt een autoweg, die door de gemeente beheerd wordt.

Sinds 8 mei 2008 wordt de A12 van Den Haag tot de Duitse grens aangeduid met de naam "Regenboogroute". Kunstwerken en wegmeubilair langs de weg zijn meer eenvormig ontworpen, om de weg meer eenheid te geven.[2] Om de route aan te duiden zijn op lichtmasten langs de weg 1650 stickers met gekleurde strepen aangebracht. Het project werd in opdracht van Verkeer en Waterstaat, VROM en LNV uitgevoerd door Routeontwerp en kostte €120.000.[3] Inmiddels is besloten dat door de te hoog uitgevallen kosten de A12 het enige traject zal blijven waar dit routeontwerp is toegepast.[4]

Geschiedenis[bewerken]

De Utrechtsebaan in Den Haag
Ter hoogte van Bunnik, kijkend richting het oosten (2007)
Ring Utrecht
Ten noorden van Arnhem, vóór de verbreding naar 2x3 rijstroken
Nabij Cattenbroek, vóór de verbreding naar 2x4 rijstroken

Eerste snelweg[bewerken]

Het traject tussen Den Haag en verkeersplein Oudenrijn is in de jaren 1933–1940 aangelegd en is daarmee de oudste autosnelweg van Nederland. De toenmalige verharding bestond uit beton en klinkers. De A12 was de eerste autosnelweg ter wereld die uitgerust was met vluchtstroken. Voor de aanleg werd iedere gemeente en ieder waterschapsbestuur gehoord. Echte inspraak, zoals bij de aanleg van spoorlijnen in die tijd, was niet aan de orde, omdat dit doorgaans leidde tot concessies die achteraf dikwijls ongewenst bleken. Op 15 april 1937 werd het gedeelte Voorburg (tijdelijke aansluiting Westvlietweg) – Zoetermeer geopend, en in augustus 1938 werd het resterende deel naar Voorburg over Vlietbrug en Heerenstraatviaduct tot het nieuwe Koningin Wilhelminaplein geopend. Vanaf 25 november 1939 liep de autosnelweg tot Utrecht Oudenrijn.

Reeds enkele weken na de Nederlandse capitulatie kreeg Rijkswaterstaat de mededeling van de Duitse bezetter dat zij rijksweg 12, die in de oorspronkelijke Nederlandse wegenplannen van de jaren 30 slechts tussen Den Haag en De Klomp bij Ede zou verlopen, noordelijk om Arnhem wilde verlengen om bij Emmerik op de Hollandlinie richting Oberhausen aan te sluiten, die op dat moment in aanleg was. Het project werd door Fritz Todt, in nazi-Duitsland verantwoordelijk voor de aanleg van Reichsautobahnen, als Kriegswichtig (van belang voor de oorlogsvoering) verklaard, hetgeen betekende dat de weg met voorrang aangelegd diende te worden. Omwonenden doopten de rijksweg schamperend al snel tot het Hazenpad, daarmee insinuerend dat de bezetter zo’n groot belang hechtte aan de voltooiing ervan om in geval van de verwachte invasie van de geallieerden over deze weg zo snel mogelijk Heim ins Reich te kunnen geraken.

Toen Fritz Todt in 1942 bij een vliegtuigongeluk kwam te overlijden werden zijn taken overgenomen door Albert Speer. Speer was van mening dat de verlenging van rijksweg 12 naar de Duitse grens niet meer van belang was voor de oorlogsvoering en stelde in 1942 een bouwstop in. Op dat moment waren de voorbereidende werkzaamheden, zoals de aanleg van aardebanen, in een vergevorderd stadium. Rijkswaterstaat zou na de oorlog niet meer voor een ander tracé kiezen. Tijdens de oorlog werd alleen nog het wegvak tussen Oudenrijn en Bunnik geopend.

Openstellingssgeschiedenis[bewerken]

Enkele punten uit geschiedenis van de A12 in chronologische volgorde. [5]

  • 1936 - Openstelling van het wegvak Zoetermeer - Voorburg.
  • 1938 - Het traject Zoetermeer - Gouda werd geopend.
  • 1939 - Opening van het traject Gouda - Reeuwijk en Woerden - Utrecht.
  • 1940 - Het wegvak Reeuwijk - Woerden werd geopend.
  • 1947 - Openstelling Bunnik - Driebergen met 1x2 rijstroken.
  • 1955 - Het wegvak Bunnik - Driebergen werd verbreed naar 2x2 rijstroken.
  • 1956 - Opening van het traject Veenendaal – Planken Wambuis.
  • 1957 - Openstelling 2x2 Planken Wambuis – Arnhem noord.
  • 1961 - Het wegvak Arnhem noord - Velperbroek werd geopend als 2x2 snelweg.
  • 1974 - Knooppunt Oud-Dijk werd geopend.
  • 1976 - Opening van het wegvak Zuidhollandlaan - Voorburg. Een deel van de dit traject is uitgevoerd als autoweg en in beheer van de gemeente.
  • 1965 - Door de opening van de Bundesautobahn 3 tussen Emmerik en Wesel werd de A12 naar Duitsland doorgetrokken.
  • 1983 - Het wegvak Prins Clausplein - Voorburg werd geopend. Tevens het werd wegvak Prins Clausplein - Zoetermeer verbreed naar 2x3 rijstroken.
  • 1985 - Het traject Reeuwijk - Woerden werd verbreed naar 2x3 rijstroken.
  • 1986 - De overgebleven delen van het wegvak Gouda - De Meern werden verbreed naar 2x3 rijstroken. Het wegvak De Meern - knooppunt Oudenrijn werd verbreed naar 2x4 rijstroken.
  • 1989 - De snelweg tussen de knooppunten Grijsoord en Waterberg werd verbreed naar 2x3.
  • 2004 - Knooppunt Maanderbroek werd geopend.
  • 2010 - Het wegvak Gouda - De Meern werd verbreed naar 2x4. In westelijke richting met een plusstrook tussen Woerden en Gouda. Ook werd de plusstrook tussen Gouda en Zoetermeer geopend op 18 januari.
  • 2012 - Tussen Velperbroek en Waterberg werd de weg verbreed naar 2x3.
  • 2013 - Het ecoduct Jac. P. Thijsse werd geopend.
  • 2015 - De plusstrook tussen Woerden en Bodegraven werd omgebouwd tot reguliere rijstrook. Tevens werd de maximumsnelheid tussen Reeuwijk en De Meern verhoogd naar 130 km/h.
  • 2016 - In juni werd er een derde rijstrook in beide richtingen op het traject knooppunt Grijsoord - Ede geopend. Een paar hectometer van de huidige plusstrook werd omgezet in een volwaardige rijstrook.

Toekomst[bewerken]

Duiven - Oud-Dijk[bewerken]

Vanwege het doortrekken van de A15 naar de A12 ten oosten van Arnhem zal de A12 tussen Duiven en knooppunt Oud-Dijk verbreed worden naar 2x3 rijstroken. De afslag Zevenaar wordt opgeheven en er wordt een nieuw knooppunt met de A15 aangelegd.

Inrichting[bewerken]

Traject Rijstroken Vmax
Kruising met de Bosweg (s101) – afrit Centrum-Zuid 2×2 70 km/h
Centrum-Zuid – Prins Clausplein 2×3 richting Arnhem 100 km/h
richting Den Haag 80 km/h
Prins Clausplein 2×2 100 km/h
Prins Clausplein – afrit Nootdorp 4×2 130 km/h (tussen 6-19h 100 km/h)
afrit Nootdorp – afrit Zoetermeer-Centrum 2×3 (ri. Den Haag effectief een kilometer extra strook) 130 km/h (tussen 6-19h 120 km/h)
afrit Zoetermeer-Centrum – afrit Zoetermeer 3+2 (bij drukte 2×3) 130 km/h (tussen 6-19h 120 km/h, 100 km/h bij geopende spitsstrook)
afrit ZoetermeerKnooppunt Gouwe 2×2 (bij drukte 2×3) 130 km/h (tussen 6-19h 120 km/h, 100 km/h bij geopende spitsstrook)
Knooppunt Gouwe – afrit Gouda 2×4 (bij drukte 5+4) 120 km/h (100 km/h bij geopende spitsstrook, richting Den Haag)
afrit Gouda – afrit Reeuwijk 2×4 120 km/h
afrit Reeuwijk – afrit De Meern 2×4 130 km/h
De MeernKnooppunt Oudenrijn 6+5 100 km/h
Knooppunt Oudenrijn 2+2+2+1 100 km/h
Knooppunt OudenrijnKnooppunt Lunetten 2+3+3+2 100 km/h, parallelbaan 80 km/h
Knooppunt Lunetten 2+2+2+2 100 km/h
Knooppunt Lunetten – afrit Bunnik 2×4 100 km/h
afrit Bunnik – afrit Driebergen 2×3 (bij drukte 2×4[6]) 100 km/h
afrit Driebergen – afrit Veenendaal 2×2 (bij drukte 2×3[6]) 130 km/h (100 km/h bij geopende spitsstrook)
afrit Veenendaal - afrit Wageningen 2×2 (bij drukte 2×3[6]) 130 km/h (tussen 6-19h 120 km/h, 100 km/h bij geopende spitsstrook)
afrit WageningenKnooppunt Grijsoord 2×3 120 km/h
Knooppunt GrijsoordKnooppunt Waterberg 2×3 120 km/h
Knooppunt Waterberg - Knooppunt Velperbroek 2×3 100 km/h
afrit Knooppunt Velperbroek – afrit Duiven 3+2+2 100 km/h
afrit Duiven – Duitse grens 2×2 130 km/h

File top 50[bewerken]

Een aantal locaties van de A12 komt en kwam voor in de file top 50. Een leeg vak betekent dat de desbetreffende locatie niet voorkwam in de file top 50.

Locatie 2015[7] 2014[8] 2013[9]
Oosterbeek (richting Arnhem) 21 9
Oudenrijn (richting Den Haag) 24 41
Duiven (richting Duitsland) 26 45
Wageningen (richting Utrecht) 27
Zevenhuizen (richting Den Haag) 36 47
Malieveld (richting Den Haag) 43 28 13
Duiven (richting Arnhem) 46

Trivia[bewerken]

  • Ter hoogte van Veenendaal bevindt zich een hectometersprong: na hectometerpaal 92.1 volgt 102.2.